DÂWT SAWI BÀNSAN A HUN!

January 29-ah khân a hnuaia thute hi eng emaw chen ka ziak hman a; chutih lai chuan DIPR thuchhuah, Sihphîr khua 207 khalhtu Lalbiakzuala, Chief Minister vêngtuten Sèrkhanah kut an thlák avànga enkawlna sènso chu sawrkarin a tum tûr thu Home Minister thusawi chu WhatsApp Group pakhatah ka lo dawng ve nawlh mai a. Tlai dâr 6 chanchin tharah he thu hi puan chian a ni a. Ka thu chai lai chin fel a ni ta chu a làwmawm a; Lalbiakzuala pa Upa Laibâta’n sawi zui loh duh mah se, a thu tihchhuah hmaa ka ziah a nih bákah ka tum tak chu a tàwp lam thu hi a ni a; a tàwp thlentu atân ka ziah tawh hi ka hmang zui ta tho a ni.

Tlai lua a awm bîk lo’ng chu maw? Mi hnuvai ramah ka’n ûmpàwng pàr hnuhnawh ve ang e! Sihphîr khua Lalbiakzuala chungchâng hi chanchinbûah sawi a hlawh a; chanchin thar lamah lah chuti bawk. A mawhphurtu pahnih an awm a: pakhat chu amah Lalbiakzuala a ni a; a dang erawh chu Mizoram Chief Minister vêngtu police-ho an ni. Lalbiakzuala’n Chief Minister motor a inpelhtîr thuai loh avànga thil thleng a ni. Eng vànga inpelhtîr thuai lo nge a nih tih chu sawi dàn chi hnih a awm. Chief Minister vêngtuten Lalbiakzuala sual vàngah an puh ang a; Lalbiakzuala erawh chuan kawng chho a nih avàngin inpelhtîr a remchâng mai lo a ti ang.

Sèrkhan pan chhohna kawng awm dàn chu kal tawh ṭhinte chuan kan hre deuh ṭheuh ang. An inpelh hmain eng tia thui nge an inûm tih chu kan hre chiah lo ná a, The Frontier Despatch (TFD)-a Lalbiakzuala sawi dàn chuan zuk teh thlap an awm ni ngei tûr a ni a, “metre 555 an ti” tiin a sawi thei thlap a ni. Hei hian Isua kraws put kawng ka teh ni kha min hriat chhuahtîr a; November 10, 1998 khân Isua kraws put kawng Via Dolorosa chu teh theih chin zawng ka teh a, ka pên khat ft 3 vêl zêla pênin pên 1,072 chiah a ni. Ka nau K.L.Liana chuan ka pên khat hi pên hnihah a hmang zêl ang a, a pên 2,144 lai a ni ang chu! Eng pawh ni se, a thui zâwng a thuhmun reng tho dâwn a; Chief Minister motor leh Lalbiakzuala motor inûmna kawng chu Isua kraws put kawng aiin a tâwi zâwk. Via Dolorosa-ah chuan a tîr lamah kawng phei tâwi tê a awm a; Chief Minister motor-in Lalbiakzuala motor a ûmnaah erawh chuan kawng chho thui fê an tlàn hnûah kawng phei awm chhun petrol pump-ah a lo ding a; ṭha tê tê-in an inpêl dâwn emaw tih laiin Lalbiakzuala chuan kut a tuar ta hlauh thung. A ding fuh lo kher mang e!

Lalbiakzuala sawisatu kha tute nge? Ramhuai em ni ang? Chief Minister vêngtu police-ten “kan khawih lo” an ti a. An thlavàng hauhtu Congress Media Cell pawhin “police-ten an khawih lo” an ti bawk. Anniho kha Sèrkhan petrol pump-ah an lo awm em ni? An va hre chiang angreng ve! Hêngho thu hi pawm tlák a ni ang em? Chief Minister vêngtu police-ten Lalbiakzuala motor chabi leh documents an lâksak a. Tû kut emaw tuarin Lalbiakzuala chu kalsan a ni a; a hnunga lo tlân Sihphîr motor-in an rawn bâwihsâwm a, kawng laka khaw pakhat PHC-ah hruaiin na chhâwknain chiu a ni a; rawn kalpui zêlin Synod Hospital, Durtlângah dah a ni.

He thilah hian Chief Minister pawh a ngâwi reng mai a; a naute thiltih dàn hi a hmuin a hriatpui ve ngeiin a rinawm. A naute kut tuartu chhûngkuate pawh hi amah ngeiin a tlawh hreh a nih pawhin aiawh tîrin thupha châwi sela. Lalnbiakzuala enkawlna sènso pawh pêksak nghe nghe sela. Tichuan, a naute thil tihsual achungah fak a hlawh lêt thei ang a; mi puitling tak a ni tih a tilang thei bawk ang. A ngâwi hlen a nih ngat chuan thiam loh a chang kumkhua dâwn tihna a ni ang.

Khi zawng khi ka ziak hman tihin DIPR thuchhuah, Home Minister-in “Pu Lalbiakzuala enkawlna man tumsak a ni ang” a tih thu chu WhatsApp-ah ka hmu thut a. Home Minister pisaah Sihphîr Branch YMA hruaitute leh Police hotute, Bialtu MLA Pu R. Lalrinawma (Deputy Speaker) telin an inbiak thu a ni. Sèrkhana thil thleng chu Addl. SP (Security) hoa an chhui chianna video chu an thlîr ho tih a ni a; TV-a an video lo lang zuai zuai kha a thlen laia mi ni loin chhûn khaw ênga an zuk chan chawp a ni a; zànah chuan khatiang tak khân a chiang lo ang a; khaw thima thil thleng leh khaw èn laia chan chawp chu a inang thei lo ang. Tûn hnaia Chief Minister laka tlatlum vak loa an sawi Home Minister chuan a pu âiawha hma lâin inngaihdam tawn an duh thu a sawi hi tih àwm tak a ni a; Lalbiakzuala enkawlna sènso an tumsak tûr thu a sawi pawh hi an tih tûr dik tak a ni. IGP Zorammawia hoin Lalbiakzuala tlawhin hman chawp tûr chêng 50,000 a chhûngte an pe pawh hi thil tih àwm hliah hliah a ni.

Zin kawng a ni emaw, khawlai a ni emaw motor-a inpelh hi buaithlâk châng a awm; mihring mizia tilangtu pawh a ni fo. Thinchhe bak thak deuhho chu inpelh paha inkhakin an inbauh hman deuh ziah a ni. Lalbiakzuala’n VIP motor a inpelhtîr mai lo kha inpelhtîr theihna kawng zau a awm a nih chuan a thiam lo ve tho; chutih laiin Chief Minister vêngtu police-ten an sawisa kha an thiam lo lehzual. An thiam loha hnûah Lalbiakzuala khawih lo anga an insawi kha an thiam lo nasa lehzual sauh. A hmuna awm ve si lo Congress Media Cell-in police-ho dâwt sawi an lo pui ve lehzêl phei kha chu an thiam lo hulhual; an thuchhuah hi rin ngam a ni ngai tawh lo ang tih palh awl a ni. He media cell hi zu zawrh chungchânga sawrkar sawisêltu Synod Pastor-ho chhinchhiahna tûr form siamtute kha an ni nghe nghe! Tûnah chuan police-hoin anmahni enkawltu ber Home Minister leh officer lian IGP hoin an thiltih dik loh an pawm ta a. Tûn hnûah chuan mahni thiltihah mawh phur ngam tawh se; dâwt sawiin inphat mar tum tawh suh se.

Hemi thil kaihhnawihah hian ka’n sawi duh tak chu hei hi a ni. Political party hrang hrang hian an hruaitute thil tih dik loh phatpui zung zung hi sim tawh sela. Press release an chhuah thûl, press conference an ko thûl; insawi thiampui tum rêng rênga an hmanhlel ṭhin hi a ninawm. Thil tidik lote chuan an tih dik loh mawh an phur ngam tûr a ni a; tuar a ṭûl pawhin an tuar ngam tûr a ni. An thlavàng lo hauh sek hi sim a hun. Congress chauh kan ti lo, party hrang hrangin an chìn ṭheuh avàngin sim tûr an nei vek.

Party thil chauh ni loin sawrkar thilah pawh party lam miten thlavàng lo hauh chiam an chîng vek; a chin tâwk pawh an hre lo a, an lo inrawlh a ṭûl lo bawk. Press Release-te an siam leh hluai ṭhin; thutak awm mang bawk si lo. Tûn sawrkar chauh ni loin sawrkar awm tawhah pawh khân an chîng tho. An thu theh darh hi mipuiin kan pawm tak tak chuang lo; hnâr hnuaia phat tumna, mahni insawi thiamna, mahni party/sawrkar hmai phih tumna mai mai a ni. An thu leh ui bengah hlin tûr a awm si lo; thu satel lû mai a ni ṭhin si. Dâwt hmanga insawi màm hi chìn loh tûr a ni; mi dâwihzep tih tâwk lek a ni.