PATHIANNI-A INKHELH

WhatsApp Group hrang hrangah “AIFF Official Tournament chu Pathianniah Làmmualah khelh a ni dâwn. Pathian­niah hian AR Làmmualah chawhma leh chawhnu lamah te khelh a ni dâwn a, Aizâwl FC pawhin Pathianni hian match an nei dâwn a ni (Source: Inkhêl.com)” tih kan dawng a. Mi ṭhenkhatin, “AFC lamin khelh an duh loh thu fixture siamtute an hrilh tawh an ti” an rawn ti bawk a. Mi ṭhenkhatin, “Inkhèl lo se ka ti khawp mai. Inkhâwm zàna MPL an khèl pawh helh nák alaiin,” an ti bawk a. Mi dangin, “Kohhranin kan duh lohna hi kan lantîr vat a ngai dâwn a ni,” an ti. Mi dangin, “Synod ang pawha ngen a, khelh hun sawn tûra ngen chi a ni lo maw? Kan Synod OM angte pawh thu neiha hma lák vat chi a niin ka hria. Khelh a awm tawh chuan a next chu indan a har tawh khawp ang,” an ti. Mi pakhat chuan, “Chawlhni-a exam neih pawh a tam lãwm ni? Inkhèl kha en lo tùrin chhûng tin infuih ta ila,” a rawn ti a. Mi pakhat chuan, “Sunday inkhelh hi a pawina a awm pawh ka hre ve lèm lo. Inkhâwm lo World Bank Road vêla tei kual mai maiho hi en tûrin vai khâwm ila,” a ti ve khauh a. He pa hian a rilru takin a tih ka ring chiah lo, mi hnial nuam ti chi a nih avàngin a ti ve mai mai a ni ang. Mi pakhat chuan, “Kei leh ka chhûngte chuan kan en lo ang ti ṭheuh ila,” a ti thung.

A chunga ngaih dàn tlêm azâwng tàr lan aṭang khian mihring hi kan thuhmun vek lo tih chu a chiang khawp mai. Mi ṭhenkhatin inkhâwm zàna football an khèl ṭhin pawh hi an ngaithiam lo tih a hriat theih a; chutih laia Pathianni-a football khèl tùra ruahmanna lo awm ta mai hi chu hriat thiam ngaihna a awm lo. “Pathianni-a inkhèl en lo tùrin chhûng tin infuih ila,” tih hi chu a tih tak tak theih loh ang; chhûng tin kan infuih chuang lo ang a, infuih mah ila, kan zàwm kim chuang hek lo ang. Chhûngkuaah thil ṭha ti tùra infuih hi hlawhtling lo a tam ta êm mai. “Kei leh ka chhûngte chuan kan en lo ang ti ṭheuh ila” tih pawh hi a aia chungnung zâwk “Kei leh ka chhûngte erawh hi zawngin Lalpa rawng a nia kan bàwl dâwn” ti ṭheuh thei loin kan ti ṭheuh thei dâwn lo tih chu thil chiang sa a ni. World Bank Road-a tei mai maite chuan inkhèl en an chák hauh lo ang a; anmahni vai khâwm tumna lamah Pathianni kan hmang ṭha hman lo zâwk ang. “Sunday-a inkhelh hi a pawina a awm pawh ka hre lo” titu ang khi an tam tawh viau mai thei. Tûnlai chhanah ṭhalai zîngah phei chuan “It’s my life” ti hi an tam ve hrim hrim tawh a. Central sawrkarin Pathianni-a exam pawimawh a buatsaih ṭhin pawh hi sawisèl a ni a; mahse hei hi chu kan tih theih piah lam a nihna chin a awm. Pathianni-a inkhelh nèn chuan tehkhin chi a ni lo.

Pathianni serh chungchângah ngaih dàn a inchen lo tlâng tawh khawp mai thei. Pathiannia thil zuar sawisêl kan awm laiin mi ṭhenkhatin an thlavàng an rawn hauh ve hlauh thung a. ‘Ngaih dàn a tam, pawm dàn a tam, kal ngaihna ka hre lo’ tih ang vêl a ni ṭan ta. Khawvêl hmun dangah pawh Pathianni vawn thianghlim duh pâwl an awm reng. United Kingdom-ah pawh Pathiannia inkhelh hi khap thei lo mah se ‘Keep Sunday Clean’ ti pâwl an awm reng tho a; Pathianni-a dàwr hawn an duh lo. Infiam mi zîngah pawh Pathianni-a infiam duh lo an awm nual. Chûng zînga langsàr deuh ber chu British mi, Eric Liddel-a a ni. Kum 1924 Paris Olympic-ah khân 100 metre race final chu Pathianni-a tlàn tùr a ni a, 4x100 & 4x400 metre race heat pawh Pathianni-a tlàn tùr a ni a; chûngah chuan Eric Liddel chu a tlân duh dâwn tlat lo. A tlàn duh loh chuan British medal dawn tùr a tidanglam dâwn tlat si. British Olympic Council-in International Olympic Council hnênah tlàn hun sawn tùra an ngenin an remti bawk si lo. A tâwpah chuan Eric Liddel chu Nilaini-a tlàn tùr 400 metre race-ah a inbuatsaih ta zâwk a; chutah chuan champion a ni ta. Olympic zawhah chuan missionary-ah a inpe ta a ni. Kum 2000-ah khân Chris Harme (South Africa) chu pre-Olympic event, Croatia-a neihah a kal ve a; July 15 (Pathianni)-a hammer throw final neih tùr a ni a, mahse a tel duh lo. A thusawi chu, “Ram tâna hammers throw tih aiin Lalpa ni serh hi ka tân a pawimawh zâwk,” a ti.

Tûn hma chuan Inrinni zàna chakâi chhit, Pathianni zînga in thleng chauh pawh an thunun hial ṭhin. Kan naupan laiin vawi khat chu Pathianni-ah ka sahdàl kam ka en rû a, rampàrva a lo âwk a, satê-in a ei ang tih hlauin ka hàwn ná a, inah ka keng lût ngam lo. Kan huan pal tlângah ka zep a; Thawhṭanni tûkah ka la ta chauh a ni. Kum 1955-ah khân ka pa nên khaw hnuai huanah thingfanghma tlàn tuklo leh tawllâwt awh nân thangthlêng kan kam a; Inrinni-ah ka pa’n thangthlèng chu a zuk tiper vek a, Thawhṭanni zîngah a zuk kam leh ṭhin. Pathianni-a sèrṭawk rah hmanga football khelh pawh kan duh ngai lo; Pathianni bawhchhiatnaah kan ngai. Pathianni-a kohhran committee pawh kan duh lo a, committee ṭhut fual zawk erawh chu tih loh theih loh hun a awm thei e. Pathianni-a NGOs (YMA, MUP, MHIP etc.) committee-te pawh tih loh a ṭha.

Ningani (8.2.2018) tlaiah chuan AFC Media Team thuchhuah kan lo hmu a; AIFF chuan Aizâwl FC rawtna ngai pawimawhin inkhel tùr Fixture a lo siam fel tawh chu tidanglamin Fixture thar a tichhuak leh tawh tih kan lo hria a. Pathianni-ah ni loin February 10,12 & 14-ah Làmmualah inkhelh tùr a ni. AFC-in hetianga Pathianni-a inkhèl lo tùra AIFF-a ngenna a siam hi an tih àwm tak an ti a ni. Aizâwlah Pathianni-ah inkhêlh ni ta ngat sela chuan a nghawng chu a namên lo hle ang a; Pathianni serh chungchângah kan tlahniam sawt ang tih chu hriat lâwk theih a ni. Aizâwl tih dàn angin thingtlângah an ti ve ang a; Pathianni tlaiah chuan mual zau deuhah an inkhèl luih luih mai ang. Inkhelh chauh pawh a ni lo ang, Pathianni-a kan tih duh loh ṭhin thil tam tak kan tih phah ngeiin a rinawm.

Kohhran hian Pathianni serh hi kan la vawng nung hrâm hrâm a. Pathianniin kan zin chhuak ngai lo a, Pathianniin kan hãwng duh lo bawk. Tûnah erawh chuan khawvêl changkànna avàngin thlawhnaa zinte a lo ngai ta a; loh theih loh thilah chuan zin chhuah leh hàwn pawh inhriat thiamna chin kan nei ta zâwk a ni. Tûn thlengin inkhâwmpui nikhuaah pawh Pathianni zàn, inkhâwm bàn veleha hàwn chu Mizoram Presbyterian Kohhran mite chuan kan la duh lo. PCI hnuaiah pawh Khasi-te chu kan Synod hmanga an lo kalin Pathianni zànah dâr 12 hmain hàwn an hreh lo a; Mizote erawh chuan ṭûl tâwpah pawh ni inṭhenna zàn dâr 12 pelh hun kan nghâk hrâm hrâm ṭhin. KṬP General Conference-ah pawh nula leh tlangvâl, hnathawh nei, Thawhṭanni-a office kal ngai ngeite pawhin Pathianni zàn dâr 12 pelh hnu an nghâk thleng hrâm hrâm ṭhin.

Mizoram Synod chuan Pathianni serh dàn inkaihhruaina fel tak a nei a (cf. SEC 149:9; 141:25; 1993 Synod Gen 4; 2009 Synod Gen. 36). Inkhelh leh infiamna chungchângah chuan, “Khèlmual leh inkhelhna hmun dang, hêng indoor stadium, complex sports centre leh infiamna hmun atâna siam eng hmunah pawh Pathiannia inkhelh leh infiam hian Pathian biakna rilru nasa takin a kai pêng thei a. Chuvàngin, he ni hi chu inkhelh leh infiamna lam chi rêng rêng tih nân hman loh a

ṭha,” tih a ni (Synod Thurèl Lák Khâwm Volume IV, 1991–2000, phêk 610). Kohhran ṭawngkamah chuan, “Kan inngèn, kan inhriattîr, tih/hman loh atân a ṭha” tihte hi chu thupêk anga chak a ni.

Mizo infiam mite chu India ram hmun hrang hrangah infiam tùra an feh chhuahin Pathianni-ah an inkhêlh/infiam a ngai mai thei; chutiang chu a hriat thiam theih deuh ang. Mizoramah ngei inkhêlh/infiam tùr a nih chuan mipui tam zâwk hi chuan kan la hre thiam thei lo. Hriat thiam hun kan neih hun hun chu Pathianni serh kawngah chauh ni loin Kristiannaah pawh kan dal lehzual hun a ni ang. Tûn hnaiah games & sports lamah kan ṭhang nasa hle a; India ram chauh ni lo, khawvêl huap pawhin hming lanna kan nei ṭan ta hial a. A làwmawmin Pathian malsàwmna a nih pawh a rinawm. Mizoramah chuan Pathianni bawhchhe zâwnga infiamna chi rêng rêng hi chu tih loh ni sela; chu tak chu India ramah chauh ni loin khawvêlah kan danglamna ni zui zêl rawh se.