SERKHAN-BAGHA ROAD BAWK

January 13, 2018-ah khân ‘Sèrkhan - Bagha Road’ tih thupui hmangin he kawng siam ṭhat dàn chungchângah thil fel tâwk lote ka rawn târ lang tawh a. Khami ṭuma ka thusawi tlângpui chu zângnadawmna chung­châng tihchingpen leh tihchingchivêt vêl avàngin he kawng hian a nih tùr ang a ni pha dâwn ta lo tih a ni. Lungmuat aṭanga Bûkpui thlenga Zonet palaiin mi hrang hrang a kawmnaah khân tûna harsatna an tawh chhan ber chu zângnadawmna tam lutuk tih kha a ni. A tlângdung miten an phut sàn êm êm bîk vàng pawh a ni lo; sawrkar hnathawk, zàngnadawmna siamtuten an siam tam lutuk vàng a ni. Chutiang taka an siam tam lutuk chhan chu ‘manṭang’ ei tùr an siam tel vàng a ni ber ang.

Ka thu ziah tlângkawmnaah khân, “Sèrkhan - Bagha Road hi a tîra tum dàn ang taka kawngpui ṭha tak siam a nih theih nân sawrkarin tlângdung mite duh ang tak hian zângnadawmna hi ennawn sela, dik takin ti thei teh se. Mizoram sawrkar hi hmanhmawh takin che rawh se tiin kan phût a nih hi. Tichuan, he tlângdungah hian kawngpui ṭha tak a lo tlang ve ang a, ‘Hmâr khaw thim, zângkhaw bungbut hnan’ tih ṭhin pawh kha a lo êng ve thei tawh ang a. Mizoram kawngpui pawimawh pakhat kan neih belh dâwn a ni,” tih a nih kha.

Sèrkhan-Bagha Road-in a pal tlang tlângdung mite sawi dàn chuan tûn thlenga zângnadawmna an dawn mûmal hleih theih loh chhante chu- (1) Co-ordination committee din a ni a; mahse PWD lamin an hmin hneh nge, thui tak an kal lo. (2) Sakawrhmuituai Group YMA-in ‘sawrkarah hma la rawh se’ tiin thu an pass hnûah an kal thui bîk lo. Chutih lai chuan he tlângdunga mi huaisen pakhat a lo pên chhuak ta hlauh mai a; amah chu PAHLIRA, Lungmuat khua a ni. Ani chuan he tlângdung hi chhan tlâk a la awm tih hriain phungbawm remchâng sâwm khâwmin kum 2017-ah khân Co-ordination Committee an din thar leh ta a; tlângdung khaw tin VCP-te chu Adviser ah dah an ni.

Co-ordination Committee din thar chuan theih anga chaka hna thawkin Pu Pahlira sènso vekin Gauhati High Court (Mizoram Bench)-ah an zualko ta ringawt mai a. Mizorama ukil ṭha ber pâwla ngaih Pu Ramzauva chu an ruai a. Dâwta zângnadawmna uchuak taka dawn tumte thiltih tawh chu ṭhiat a ngai si a; hetianga ṭan khawh lo thei pawh an ni lo. Thil dik lo na ná ná chu huai taka do ngam awm a ngai a ni. Gauhati High Court chuan Sèrkhan-Bagha Road compensation pêk dàn tùr ruahman ṭha leh tùrin thu tlûkna a siam a; Mizoram sawrkar chu thla hnih chhûnga compensation re-assessment zo vek tûrin thu a pe ta a ni.

Hemi chungchângah hian tlângdung mipuite chu Pahlîra chungah an lâwm hle a; ani chuan chêng nuai 10 aia tam mah sêngin Gauhati High Court-ah a buaipui a. Mahni hlâwkna tùr ngaihtuah loa sum tam tham tak sênga a buaipui duhna rilru hi a ngaihsànawm a. Mi dik leh fel hi chu khawi laiah emaw hian an la inphûm ve leh khauh ṭhin tih han hriat hian rilru na tawh hnu pawh a dam leh ṭhin. Gauhati High Court thu tlûkna hi Bûkpuiah 24.3.2018 khân ruai nên an làwm a; chutianga lawm a nih theih chhan chu Pu Pahlîra inpêkna vàng liau liau a ni.

Gauhati High Court thu tlûkna an lawmnaah chuan PWD lam pawh an kal ṭha hle. PWD Chief Engineer chuan Pu Pahlîra chu fakin, “Ani ang hi mi 5 tal Mizoram hian nei ila, kan ram hi a kal buai ngai lo ang,” a ti hial a ni. PWD hotupa chuan Co-ordination Committee Chairman Pahlîra leh Secretary Fîmrokûnga Fimate chu tawlhloh puan a bahtîr a; Co-ordination Committee chuan Pu Pahlîra chu thangchhuah diar an khimtîr bawk. Chawimawi tlákte chu chawimawi zêl ni se, fak phûte chu fak ni zêl sela; sawisèl ngaite chu sawisêl zêlin dem ngaite pawh dem ni zêl rawh se. Mi dikte chawimawi nachâng kan hre tâwk lo leh mi dik lo leh pamham, sum leh pai dik lo taka inhai vûrten ngaihsàn an la hlawh tlat hi thlák danglam a hun ta.

Gauhati High Court (Mizoram Bench) chuan Sèrkhan-Bagha Roada zângnadawmna pêk tûr chu thla hnih chhûnga compensation re-assessment zo vek tûrin Mizoram sawrkar a hrilh a; chutianga thil tihdanglam a lo nih dâwn tákah chuan Kolasib District bawrhsâp chu bul tumtu ber tùr a ni. April 23, 2018 (Thawhṭanni) aṭang hian re-assessment ti tùrten hna an thawk ṭan dâwn a; Sêrkhan aṭangin hmàr lam pan zêlin zângnadawmna pêk dàn tùr chu an chhût ṭha leh dâwn ta a ni. Tuirial hydel project, Sèrlui B hydel project, Vairêngte Jungle Warfare school hmun, Bairabi–Sairãng rêl kawng, Kolodyne Multi-Nodal Project leh hmun dang dang aṭanga zàngnadawmna hleihluak taka beisei ṭhin ang thil kha Sèrkhan-Bagha Road-ah hi chuan thleng nawn lul suh se.

Sèrkhan - Bagha Road-a zângnadawmna chhût ṭha tûrte chu- (1) Kolasib Deputy Commssioner aiawhin ADC Lalṭanpuia Hnamte, (2) PWD aṭangin EE Sânghrima, (3) Revenue Department aṭangin Surveyor, (4) Co-ordination Committee aṭangin Office Bearer-te an ni ang. Tûnah hian tlângdung mite chuan he kawng enkawltu PWD EE, Sânghrima chungah rinna an nghat lian hle a; rinna an nghah ang tak hian ani pawhin a dik thei ang berin thil kalpui sela. A ṭha lama hming chher nân hman theih a ni; dem kai lo tùrin a thawh ngei beisei phawt mai teh ang.

Tûn hnaiah Lunglei lama LṬP-te thiltih avàngin PWD officer ṭhenkhat hming a hliau deuh a; anmahni inṭana thlavãng hauhna an chhuah ve khàn an hming hliau tawh bákah mi diriamna a tizual záwk mah emaw tih mai tùr a ni. Amaherawhchu, PWD officer zawng zawng hi an dik lo fai vek bîk tihna a ni lo. An zîngah mi hmingṭha Er Lalhmasaa te ang, MZP-in sawrkar officer zînga mi hlemhle lo an thlan chhuaha tel thei ngat an awm tih kan hria. Dikna hi an kawngka bulah a tlu reng bîk tûr a ni lo ang.

Sèrkhan - Bagha Road-in a pal tlang khaw hrang hranga mite pawh zângnadawmna hleihluak taka beisei lo tûrin kan ngèn nghâl e. Huan thlai awm lo puiah khân thlai tam tak awm angin lo chhâl hlek suh u; dâwt chu a tlo ngai lo. In tlângdung kawng ṭhat kha in tân a pawimawh ber. In hmasâwnna tûr hnuk pawimawh a ni a, “Hmâr khaw thim zângkhaw bungbut hnan” tih in hlawh ṭhin tihbona tûr kawngpui a ni dâwn. Pu Pahlîra hnathawh ropui tak in fak laklawh tawh a; ruai nèn làwma tawlhloh puan bahtîrin thangchhuah diar in khimtîr tawh bawk a. Pu Pahlîra hnung zui tlat ula, thil dik lo tlazep tûr chu khauh takin do rawh u. Sum tak tak sênga Pu Pahlîra hnathawh tihmêlhemtu in nih leh si chuan Mizoram hian a ngaidam thei ngai lo ang che u.

Sèrkhan - Bagha Road hi duh ang taka a putlin hunah chuan Mizoram hmàr lam kawng pawimawh tak a ni dâwn; Kolsaib tlângdung kawng aiin kilometres 40 zetin a tãwi zâwk dâwn a ni. Tûnlaiin Assam nèn kan ramri chungchâng endik hna kalpui a ni a; mahse tûnah tak chuan Vairêngte lama endik hna bul ṭanna tûrah Assam aiawhte nên ngaih dàn a hran avàngin chawlh lailâwk a ni rih a. Mizoram sawrkar hian he thil hi a chawlh hlen a phal tûr a ni lo; Central sawrkarin Boundary Commission puitling din ngei tùrin nawr a ngai a ni. Bagha pawh hi tûn hma chuan Mizoram chhûnga awm a ni; Bagha bazar pawh a bul takah chuan ‘Bânga bazar’ tih a ni. Tûnah chuan Mizopa hming châwi ngeia phuah pawh kan chân ta a nih mai hi. Harh a hun. “Mi dem hman a ni ta lo ve” tih ang deuhin tû mah indem lêt loin kan ramri humhalh tûr hian Mizoram mipui kan ṭan rual vek a ngai a nih hi. Sèrkhan-Bagha Road hmâwr bàwkna Bagha khû Mizoram ta a ni.