Revd Chuauthuama

Guest writer

Revd Chuauthuama

PATHIANNI SERH THU BAWK

Mizoram UT nih laia Lt. Governor pakhat, Admiral SN Kohli khân Pathianni-a Mizoram a hmuh dàn chu, “Pathianni-ah chuan naupang, nula leh tlangvâl, pitar leh putar thlengin nalh taka incheiin, Bible leh Hla Bu kengin biak in an pan sung sung mai a ni,” tih lam hawiin a sawi a. Mizoramah chuan Pathianni serh kan la ngai pawimawh a; hetianga kan ngaih pawimawhna hi kan palzam mai mai hunah chuan kan ram dinhmun chu a chhe lamin a kal thûk hle tawh tihna a ni ang. Kumin February thla bulah khân Aizâwlah Pathianni-a inkhel tûrin India ram football-a thuneituten ruahmanna (fixture) an siam a; February 11, Pathianni-ah khân inkhelh tûra ruahman a ni. Khami thãwm a han than khân boruak a awm deuh laih hman a; kei pawhin February 10-ah khân ‘Pathianni-a inkhelh’ tih thupui hmangin Vànglaini-ah hian ka ziak nghe nghe a. Amaherawhchu, AFC hruaituten theih tàwp chhuahin Pathianni-a inkhelh a awm loh nân an bei nghal a; February 8-ah khân AFC Media Team thuchhuahah Pathianni-ah inkhèl loin February 10, 11&14-ah inkhelh tûrin fixture siam ṭhat a nih thu kan lo hmu a. AFC hruaituten Pathianni serh an la duh zêl avàngin kan la him hrãm a, a làwmawm tak zet a ni.

Kâr kal ta mai khân Mizoram Chief Secretary Shri Arvind Ray chuan chhim lam Lawngtlai leh Siaha a tlawh tih chanchin thar puanah kan lo hria a; Chief Secretary a nih hnua chhim lam a va tlawh hi thil làwmawm tak a ni. Siaha aṭanga a lo hàwn kawngah Lunglei-ah Pathianni (April 29, 2018) hmangin Circuit House-ah sawrkar officer-te a kàwm a; chu bákah chuan Pathianni vêkah chuan Lunglei district-a hmasâwnna hna kal mêk pahnih - Lèna Stadium, Sèrkâwn leh State Sports Academy, Zobâwk-te chu a hmunah a enfiah a. Hêng hmunahte hian amah mai chuan a kal a rinawm loh, sawrkar officer-in an zui ngei ang. Mizoram Chief Secretary Arvind Ray-a hi eng ang mi nge - atheist nge agnostic a nih kan hre lêm lo; eng ang mi pawh chu ni se, Mizoram sawrkar hnuaia a thawh chhûng hi chuan Mizo mipuiin Pathianni kan serh dàn kalh zâwnga officer-te kàwma sawrkar thil a sawipui ta mai hi tûn hnûah chuan ti tawh lo hrâm se.

Shri Arvind Ray hi Mizoram sawrkar hnuaiah New Delhi-a Resident Commissioner ṭhin a ni a. Delhi-a AAP sawrkar hnuaiah pawh thawk tawh, kum 2015 - 2016-a Delhi Lt. Governor Najeeb Jung-a huna AAP Chief Minister-in Principal Secretary (General Administratrion)-a a dah, Lt. Governor Jung-an a appointment a pawm si loh kha a ni a; Sakuntala G. Gamlin chu Arunachal Chief Secretary-a dah a nih khân Arvind Ray chu Mizoram Chief Secretary ni tùra ngaih nghâl a ni. Tûn hmaa a khawsakna kha Delhi a nih deuh ber avàngin mi eng ang nge a nih Mizoten kan hre tam lêm lo; April 29, Pathianni serh thei loa Lunglei-a officer ṭhenkhat a siam ta mai erawh hi chu a zia lo khawp mai. January 8, 1960-a piang, Arvind Ray hi dam renga a awm chuan Mizoramah kum 2 vêl Chief Secretary a nih hmêl a, chhiat rupna (disaster) thil a nih êm loh chuan Lungleia a tih ang khân officer-te Mizo an ni emaw ni lo emaw Pathianni-ah chàwl thei loin siam tawh lo se.

Hmânah Mizoram Governor pakhat mak taka che ṭhin - Amolak Rathan Kohli (born 3 November 1942) kan nei tawh a; Mizoram Larsap-ah kum 2001–2006 chhûng a awm a nih kha. Ani kha BJP notê pahnih - RSS leh VHP aiawh ang hrimin a chê a; mi rethei hmangaih àwm taka lang derin phai lamah lehkha zir tûra thawn a nei nual a. Mizote lah hi kan hnihthum angreng tawh a, a lamṭang tâwk pawh kha an lo awm ve zêl; pâwl chhuak (sectarian group) pakhat nèn phei chuan an inzawm ṭha hle. AR Kohli-a kha a zin tam a, a zinna apiangah thãwm mak tak a nei zel zul a; intithû takin a duh duh a hau tuar tuar zêl a ni. A hun tâwp dâwnah khân Mizorama awm zui a duh hle a ni ang, NGOs ṭhenkhat hnênah a awm zui hnial lohna ‘no-objection’ a khawn tih thãwm pawh a awm hial a nih kha! Chu chauh pawh a ni lo, politician hlun tak pakhat, MPSC-ah pawh Chairman lo ni tawh phei kha chuan ni June 2,2006-ah khân Aizâwl Post chanchinbûah a maka maka AR Kohli kha fakin, “Duhthlanna nei ta ila chuan.... Governor awm mai mai ai chuan, Governor phusa tak neih kan duh zâwk ka ring,” tiin a ziak hial a nih kha.

AR Kohli, Mizoram Larsap a nih chhûng khân BJP thachhang dãwltute - RSS leh VHP-te khân Mizoramah ṭan an la nasa hle niin a lang. Khatih lai khan Mizo zingah Hindu temple-a inthawi chu vawi khat inthâwiah Rs 50,000 an pe tih thãwm pawh a awm a; Synod hnuaia Research & Evaluation Wing pawhin a chhui nghe nghe a ni. Tûn hmaa la awm ngai miah lo, Vánapa Hall-ah meuh pawh Hindu puithiam Bharat Bhusan chah chhuakin ‘Gospel for All’ (Mi tin ta tûr chanchin

ṭha) tih thupui hmangin March 3 - 4, 2006-ah khân programme an buatsaih a nih kha! AR Kohli kha a hun hmasa lamah khân Pathianni-a zin chhuah a chîng a; sawisèlna a awm tak hnûah erawh kha chuan Pathianni-ah êm chuan a zin chhuak ta lo. Thingtlânga a zinnaah chuan kohhran pângngai mite aiin pâwl chhuak lam a ngaihven záwk a; tûnlaia sawi ni ta fo, Mizo zîngah Hindu sakhaw thil zirlai phai lamah 50 chuang zet an awm tawh tih pawh hi AR Kohli hun laia inṭan kha a ni! Khatih lai khân MLTP Act la hman a ni a, MLTP Act sawisêlin kohhran pawh a dem bawk a nih kha.

Khatiang Larsâp, Mizote min pawisa lo kha kan mamawh lo. Chutiang deuh bawk chuan Mizoram Chief Secretary ah vai officer an awm a nih pawhin Mizo nunphung leh zia pawisa, kan serh leh sàng thil zah thiam tal ni se kan duh. Tûna Mizoram Chief Secretary hi Delhi lama a hun tam zâwk hmang ṭhin a nih avàngin Mizote rilru put hmang hi a hre táwk lo a nih pawhin tûn hnûah chuan Mizo rilru tina zâwngin Pathianni-ah chuan sawrkar officer ko khâwm tawh lo se. “Rome khawpui-a i awm chuan Rome mi angin awm rawh” (When in Rome, do as the Romans do) tih angin Mizoramah awm tawh sela, a làwmawm hle ang.