Revd Chuauthuama

Guest writer

Revd Chuauthuama

PRINCE HARRY NUPUI NEIH KHA

May 19, 2018 (Inrinni) khân British lalnu tupa Prince Harry-a nupui neih inkhâwm kha ka lo thlîr ve a. Inneih zawha an kalna lama mipui khati zozaiin an lo lawmpui dàn hmuh khân British-hoin lal chhûngkua an la ngaihhlutzia a lang chiang hle. Cambridge-a kan zuk awm ve lai (1998-1990) khân lal bàn rawtna kha a lian viau a, TV-ah an sawi ho ṭhin. Mipui ngaih dàn an han lák meuh erawh chuan lal neih zêl duh záwk an tam tlat a. Lal an neih loh pawhin a thláktu President an neih a ngai ang a, enkawlna sum sèn chu a tam tho tho dâwn tih kha an sawi lâr viau. Lal an neih khu an hnam ro hlu ropui tak a ni a; khualzin an hîp phah bawk a. Lal chhûngkaw enkawlna sènso chu tam hle mah se, an lal neih khuan an nunphung a vawng ṭha ve hrim hrim a ni.

May 19, 2018-a nupui nei, Prince Harry-a hi Prince Charles leh Lady Diana fapa naupang zâwk a ni a; kum 11 a nih laiin a nu leh pa an inṭhen a; a kum leh maiah 1997 khân a nu Lady Diana chuan Paris khawpuia Muslim tlangvâl a fawrpuina lamah a thihsan ta a ni. Prince Harry chu kum 1984 September 15, tlai dâr 4:20-ah khân St Mary Hospital, London-ah a piang a. Sheffield University (UK)-a Prof. David Hughes chhût dàn chuan Isua kha BC 7 September 15-a piang a ni a; chutiang chu a nih tak tak ngai chuan Prince Harry nèn hian an birthday a inang dâwn tihna a ni ang. Tûna British lalnu Queen Elizabeth II khu thi ta sela, lalna chang tûr zîngah 6-na a ni chauh a; a tân lalṭhutthlêng luah chu harsa tak a ni ang. December 21, 1984-ah St. George’s Chapel, Windsor Castle-ah Archbishop of Canterbury Robert Runcie-an a baptis a; a baptisma chan hming chu Henry Charles Albert David a ni a, Prince Henry of Wales tih chu a official hming a ni. Medieval England ṭawng tuallngah Henry tih chu ‘Harry’ an lo ti ṭhin a; British lal zînga Henry hming pu tam ber pawh ‘Harry’ tiin an lo ko ṭhin. Prince Henry of Wales pawh Prince Harry tih hi a hming lâr ber a ni ta.

Zirna lamah thiam thei tak a ni lêm lo. Kum 2003 khân Eton College-ah A-Levels 2 a zo a; Arts-ah B grade a hmu a, Geography-ah D grade a hmu thung. A zirtîrtute zînga pakhat Sarah Forsyth chuan “zirlai chak lo tak a ni,” a ti hial nghe nghe; sports lamah erawh chuan a ti thei fu, polo leh rugby a khèl ṭhin. May 5, 2005-ah Royal Military Academy, Sandhurst-ah lûtin April 2006-ah Officer training a zo a; a service number chu 564673 a ni. Kum 2-a senior a nihin April 13, 2008-ah khân Lieutenant-ah a kai sâng a ni. Kum 2006-ah khân Irag-ah kal tùra tih a ni a; mahse a himna chauh ni loin a sipaipuite himna ngaihtuah telin Irag-ah chuan an kaltîr ta lo. September 7, 2012-ah Afghanistan-ah Apache helicopter pilot-in a lût a, kâr 10 vêl a awm hman a; Australian magazine pakhatin Afghanistan-a a awm thu a chhuah avàngin an la chhuak vat a. Kum 2012–2013-ah Army Air Corps zîngah hapta 20 a han awm leh a, June 2015 aṭangin sipai nih chu a bànsan ta a; sipaiah kum 10 zet a ṭang a, Major a kai hman. Nupui a neih ni zîng lamah khân a pi Queen Elizabeth II chuan Duke of Sussex (England), Earl of Dumbarton (Scotland) leh Baron of Kilkeel (Ireland) nihna a hlàn a ni.

Prince Harry-a nupui Rachel Meghan Markle hi August 4, 1981-ah a piang a; tûnah chuan kum 36 ṭha lam a ni a, nuthlãwi keṭhiah pawh fai leh tawh a ni; a pasal Prince Harry aiin kum 3 zetin a upa zâwk. Maghan-i hi Los Angelles, California (USA)-a a piang a; a pa Thomas Merkle (Sr) chu Sâp a ni a, kohhranah chuan Presbyterian a ni; a nu Doria Ragland erawh Negro thlah a ni. Markle-i pawh hian, “My dad is Caucasian and my mom is African American. I’m half black and half white” tiin a sawi. British lal chhûngkuaa mi pasala nei tûr chuan hmeichhe thlahtute chhûngkua khân lal thisen kaina chhe tê tal an nei em tiin an chhui hrâm hrâm ṭhin a. Rachel Maghan Markle pawh hi a thlahtute hla takah chuan lal chhûngkua nèn inzawmna an lo nei reng mai. Merkle-i pa hi Dutch, English, Irish thlah chhãwng zêl

aṭanga lo piang a ni a; a thlahtute zîngah Captain Christopher Hussey, King Robert I of Scotland, Sir Philip Wentworth leh a nupui Mary Clifford, England lal Edward II thlah an lo awm a. Meghan Markle-i chuan lal thlah nihna dal angreng takin a lo pai ve ṭêt a ni. British lal chhûngkuaa mi pasala a neih dâwn tákah chuan Church of England member ah lák luh hmasak a ngai a; March 6, 2018 khân Archbishop of Canterbury, Justine Welby (b. 6 January 1956, Cambridge BA - 1978) chuan St James’s Palace-a Royal Chapel-ah baptisma chantîrin dàn zawhkimah a siam nghâl a ni.

Meghan Markle-i chu Hollywood-a seilian a ni a. Kum 2002-ah film chanah a inhmang ṭan a; film a channa hmasa ber chu ‘General Hospital’ a ni. Kum 2016 thleng khân film sawmthum chuangah a chang hman. Kum 2004-ah actor leh producer nih kawp Trevor Engelson nèn inhre

ṭanin Jamaica rama Ocho Rios-ah kum September 10, 2012-ah an innei a; August 2013-ah an inṭhen leh a, fa pawh an nei hman lo. Prince Harry nèn June 2016 aṭangin an inhmêlhriat ṭan a; an inhriat ṭan dàn pawh an ṭhiante ve ve remruatna ‘blind date’ aṭangin a ni. Chanchinbu lamin October 2016 aṭangin an chanchin hi an puangzâr ṭan a; November 27, 2017-ah inhualna an nei a. January 2018 aṭangin Meghan Markle-i chuan social media-a a account zawng zawng a nâwt reh vek a. Kum 4 leh thla 8 teh meuh a nuthlàwi hnûah Prince Harry, amah aia kum 3 leh ni 43-a naupang chu pasal ah a nei leh ta a ni. An inneihna biak in pawh Prince Harry-a December 21, 1984-a baptisma lo channa hmun, King Henry III-in kum zabi 14-naa a sak St. George’s Chapel, Windsor Castle, mi 800 leng a ni.

Prince Harry a neih tákah chuan Markle-i nihna pawh a insawn ta dâwrh mai. May 19, 2018 aṭang chuan Her Royal Highness the Duchess of Sussex, Countess of Dumbarton, Baroness Kilkeel a ni ta. United Kingdom-in Scotland leh Northen Ireland a huam avàngin Countess of Dumbarton (Scotland) leh Barones of Kilkeel (Ireland) tih tel kher a ni. British-ho chuan thil hi an ngaihtuah kimchang a, an ti kher kher hle bawk. Nupa tuak tharte chu Kensington Palace-a Nottingham Cottage (Nott Cott)-ah an chêng ang. Nottingham Cottage hi Kensington Palace-a in lian lo tak, square ft 1,324 chauh a ni a; Mizoram Synod Pastor Quarters tiat vêl chauh a ni. Bedroom 2 leh reception room 1 a awm a; huan zîm tê a nei bawk. British lal chhûngkaw mi rawihten an luah ṭhin a. Princes William (Duke of Cambridge) leh a nupui Catherine (Duches of Cambridge) khân kum 2½ an luah a. Nottingham Cottage ceiling chu a hniam hle a, Prince Williams-a kha a lû tauh hlauin a kûn ṭhin. Nottingham Cottage chu architech hmingthang tak Sir Christopher Wren (1632–1732) duan a ni.

Prince Harry leh Meghan Markle-te inneih chungchânga kan sawi duh ber zâwk chu biak ina an puithuna leh urhsùnna kha a ni. An biak in chhûng awm dàn leh keini biak in pian hmang a inang lo hle a; an inkhâwm kalhmang leh kan inkhâwm kalhmang lah a inang hek lo. Inneihna an sãwngbàwl dànah khân an la puithuzia a lang chiang êm êm a. American mi, Negro thlah an neih dâwn avàngin a huap kim zâwngin thil an kalpui ngei mai a; inneihna buaipuitute zîngah pawh American pastor leh Greek Orthodox Church pastor-te pawh an tel a; zaipâwlah pawh mi hàng hlang titih zaipâwl ‘The Mingdom Choirs’ (South-East of England) an telh bawk.

An inneih inkhâwm kha a urhsûnin a zahawm hle mai. St George’s Chapel Choir member-te kha St George’s School mipa naupang 23 bákah Lay Clerks 12 an ni a. An zai lai hmêl mawlh mai kha hmuh a nuam, intihthlarau mi chawp nun a lang lo a; an nghâwng aṭanga chung lam kha a tâwk têin a che vêl chauh a, sana ‘pendulum’ anga inthên kual hliau hliau an awm ve lo. The Kingdom Choirs, member 20 erawh kha chu an tribal zia a lang deuh a, an hotunu Karen Gibson kha a só ve ṭêp. Inneih thuchah sawitu American Episcopalian Church Bishop, Michael Curry khân a duhâm thiam hle a, minutes 13 uar takin hmangaihna thu a sawi a, vawi 58 ‘love’ tih a sawi hman. A thu a sawi lai khân dang ro leh dang rêu pawh nei ve àwm tak a ni ná a, mahse pulpit-ah tui a in ve khulh khulh lo; pulpit-a thuithãwl hùn chhuahte phei chu a hnaihin a hnai lo mai!

Inneih inkhâwma tel mi 600 chuang zet khân mobile phone an nei changkâng hlawm ngawt ang, mahse tu mahin thla lák an tum ve lo; mobile phone nei lo ang hlauh an ni. Keiniho chuan thlalák satliah ni mai loin video-a lo lák kan chák lehpek ngawt ang chu! Keini zawng inkhâwm lâm an tam deuhte hian mobile phone video-a thla lo la kual mawlh mawlh hi an kat nuk reng mai; Kohhran Upa leh Hmeichhe hruaitute pawh an bâng bîk lo. Kan biak Pathian aiin keimahni che vêl hi kan làwm zâwk emaw tih mai tùr kan ni. Zai laia lo sawt ṭawk ṭawk phei chu hmuh tûr a awm lo lehzual! Keini erawh chu inneih chu thu dang ni se, Upa/Pastor thi, biak ina vui nikhuate hian kuang bula ninhlei tâwk an awm leh ṭhin. Zaipâwlte pawh an zai thiam teh lul nèn, kut ben thãwm a awm lo. British-ho zawng an la British zêl e! ‘British made’ nih pawh a zahthlák loh hle.

Hmân kumah khân kan thawhpui Pastor pakhat fapa chu England-ah hun eng emaw chen a zuk awm ve a; a lo hàwn hnua a pa hnêna a thil sawi pakhat chu, “Church of England biak ina ka inkhâwm aṭang chiahin ‘worship’ awmzia ka hre thiam ve ta a ni,” a ti a. Tûnlaia worship kan kalpui dàn hi chu Pathian biak aiin keimahni kan indah pawimawh zâwk a; hlimna tûr kan zawng nasa lutuk a, “Hlim hla an thlang duh lo,” kan ti ta mai mai zawng a nih hi. Hla zawng zawng hlimpui thiam zâwngin awm ila a va duhawm dâwn êm! Hlim tih avànga làm chiam kher erawh chu a ni ber lãwng chu maw. Làm pawh a ṭha, mahse lâm kher loa Pathian fak theih a ni tih hre tel ila. Làm loh avànga kohhran nung lo anga inngaih tlatna rilru hi chu Pathian biak awmzia hriat táwk loh vàng a ni ang.