ENG NGE KAN ZIAH TÂK ANG LE?

Inrinni a lo thlen dâwn hi chuan rilrûin thu ziah tùr dapin âr bo a zawng a; ziah tùr hriat vak loh châng chuan, “Eng nge ka ziah ták ang le?” tiin ka ván ruai ruai ṭhin. Tûn kâr Inrinni atân pawh hian, “Eng tak ziak ang i maw?” tiin ka inngaihtuah nasa hle a. Tuirial Bial MLA bye election hi han ziak chiam dâwn i la, mi hnuvâi rama feh ang lek kan ni tawh dâwn si a; ka thuziakin nghawng a nei hman tawh mang dâwn si lo. Tuirial Bial hian ka pianna leh sei lenna Bûkpui khua a huam tel avàng erawh chuan ngaihtuah lo thei ka bîk si lo!

Ram leh hnam hi tute pawhin kan vei deuh vek a. Keini Thuthlung Hlui zing bing bîk ngat phei hi chuan Israel ram chanchin kan thlùr nasa a; rorêltu ṭha lo an neih avànga an tuar nasatzia hre chiangtu kan ni. Rorêltu ṭha chu nei sela, hmàr lam Israel ram kha Assuria tih chhiatin a awm lo ang a; an ram ata hruai chhuaha hmun hrang hranga chap darha ‘hnam sàwm bo’ tih an hlawh bawk hek lo ang. Israel lal 20 zîngah khân pakhat mah fak kâi an awm lo, “Nebata fapa Jeroboama thil tih angte chu a ti ve a, hmun sângte chu a tichim lo a,” ti-a thiam lohna bâwma khung vek an ni!

Chhim lam Judai ram chanchin pawh a danglam chuang bîk lo. Israel ram chhiat hnûah kum 135 lâi ding zui mah sela, a tàwpah chuan an chanchina mualphothlák ber ‘Babulon sal tàn’ tih chuan a zui ta nge nge a nih kha. Judai ramah chuan lal ṭhaa sawi tùr pathum pali vêl an awm ve nual avàngin hmàr lam Israel ram âi chuan Pathianin a zuah rei deuh chauh a ni. An tàwpna erawh chu a chhe ve hle tho; an lal chhûngkua leh an mi changkâng zawng zawng chu Babulon salah an tâng ta vek a nih kha!

Hetiang thil hi hre tlang vek kan nih avàng hian kan ram pawhin rorêltu ṭha kan neih loh avàngin kan tuar mêk a ni tih kan hmu a. Chu vàng chuan rorêltu ṭha kan mamawhzia hi kan tlângaupui lo thei lo a ni. Politics kan khèl ve ta a ni lo a; Pathian thû aṭanga kan thlirin kan ram hian hruaitu ṭha nei ve tawh sela tih kan duh vàng a ni.

Kan sawi ṭhin, kan sawi nawn lo thei lo. State kan nih nih hnûah muang leiah kum 35 dâwn thàw party pahnihin ro an rêl ta a, thil min tiam zozâi pawh tam tak a ni tawh; an rorêl dànah erawh mipui kan lungâwi ngang lo a ni si. Israel-ram angin ‘Assuria’ sawrkarin min phîn darhin hmun dangah min sawn chhuak ve ang tihna a ni lo a; Juda-te angin ‘Babulon’ sawrkarin salah min hruai ang tihna pawh a ni hek lo. Kum 35 chhûngin party pahnihte hian an sawrkar tirh apianga intodelh an tum thu sawi ṭhin mah se, tûn thlengin intodelh chu ‘khawiah nge?’ tih tùr a la ni reng si! Silchar kawnga buaina a awm hleka manganga âu ṭhin kan ni. Tûnah pawh Assam nêna kan ramri boruak a dài deuh a; Tripura panna kawng chuan ngaihthah a hlawh leh tawh em âw? Buai lâi chauha kawng dang dap chawp ngâia awm reng hi Mizoten kan ning tawh tak zet a ni.

Mipui pawh hi kan dik bîk lo. Sawrkar kan beisei dàn hi keimahni chhûngkaw mal hlâwkpui tùr zâwngin rilru kan pe tlat a. Ram hmasâwnna tluantling âiin mahni chhûngkaw bil hlâwkna tèl vat duhnain kan khat a; kan ram hruaitute pawh kan zar buai dàn a dik bîk lo a ni. Ram hruaitute hi dik taka thil ti tùra beisei âiin kan mi mal hlâwkna tùr a nih dâwn phawt chuan dik lo deuha thil min tihsak tùrin kan beisei zâwk tlat ṭhin. Mahni hmasialna rilru hi kan paih bo vat a ṭûl a; kan paih bo loh chuan kan ram kalphung a dik thei ngai lo ang.

Tuirial Bial MLA bye election campaign thãwm kan lo hriat ve chinah pawh hian beisei a sâng lo hle. Sawrkar lâi party chu a siruk lâ-in Minister eng emaw zât thawk chhuakin zan eng emaw zât an zuk riahchilh a. Hetianga an tih chhan chu hmân ni lawkah Sèrchhîp Bial bye election-ah an mualpho tawh a; mualpho leh an hlau a ni ber ang. Mipui hnêna an thil zawrh pawh a ngâi tê bawk a ni a; CM thusawi an sawi chhàwn hi tak tak a nih phei chuan mipui huap CM kan nei lo a ang hle. “MLA atân sorkara mamawh thlen inthlahrung lo tùr thlang thiam tùrin mipui a chah,” tih a ni mauh mai! Rorêl lâi party an thlan loh chuan Tuirial Bial MLA tân sawrkar dàwr a inthlahrunawm dâwn tihna tluk a ni! An va huap zîm êm!

Hmânah CM hmasa khân an party mi lo chu a chhûngkhat lainâ pawh ni se engah mah a ngaih loh thû a sawi tawh bawk a; chutiang deuh bawk chuan tûnah CM chuan, “MLA atân sorkara mamawh thlen inthlahrung lo tùr thlang thiam tùrin mipui a chah,” tih a ni ve leh ta bawk a! Eng party pawhin sawrkarna chelh sela, mipui huap zo ngei ni se tih hi kan beisei dàn a ni. Mipui huap zo lo ram hruaitu neih chu a vànduaithlâk hle ang.

Tuirial Bial MLA bye election-ah hian eng party pawh tling se, tûna sawrkar lâi hi a danglam phah dâwn chuang lo. Mipuiin kan nghah ber chu kum 2023-a MLA inthlanpui lo awm tùr hi a ni. Chutah zet chuan Mizoram mipui hian ram hruaitu dik tak nei thei tawh ila tih hi Tlumtê-a thlir taka kan thlir lâwk chu a ni. That loh theih lohna bâwm emaw thu puarpawlêng, tihpuitlin tùr ni si lo tiam vak vak hian awmzia nei suh se. Hmasâwn loh theih lohna sawrkar kan duh tawh. Chutiang chu tu nge rawn thlen thei ang? A ngâiah hi chuan kan beidawng tawh chu a nih hi! Intiam tam hle mah se, ‘hnâr hnuaiah phatna a bo lo’ tih bâk kan thleng lo ang!

Tuirial Bial MLA bye election-a party hrang hrangin beihpui an han thlák tak tak chu Covid-19 avànga SOP pawhin zawm a hlawh lêm lo. Khawvêl hla ‘Thlàwitenãli’ tih mai mai sà-in Minister-te nèn an lâm chiam a; hmâi tuam loin an zâi tak tàwn tàwn a! District thuneituten khatiang taka SOP palzût tùr khân phalna an pêk a rinawm bîk si lo.

Khatiang taka Tuirial Bial MLA bye election campaign-naa SOP-in zawm a hlawh loh lâi khân Keifângah chuan Kohhran Centenary lawmna mei dêt avàngin Keifâng Kohhran chu Saitual DC-in Rs 5,000 châwi tùrin thupêk a chhuah mauh mai a! “Engtizia nge ni ang âw?” tiin ngaihtuah a ti thui khawp mai. Covid-19 hripui lêng kârah hian kohhran hrang hrang hian sawrkar thupêk hi kan zàwm ṭha viau a; sawrkar pawh kan thawhpui ṭha hle bawk a ni.

Sawrkar sum sênna tûr tam tak, 4C leh 3C-a awmte ei leh in pawh kohhranin a tumsak ṭhin a. Vêng tam takah kohhranin mi mangangte ṭanpui lo sela, rilṭâma thi hi eng emaw zât an awm tawh hial maithei a. Kohhran hian Mizoram sawrkar mualphona tùr a khuh mawisak nasa hle a ni. Sawrkar ngei pawhin kohhran hi inphen nân tak a hmang emaw tih tùr a ni a. Chief Minister Relief Fund sem thûah phei chuan CM pawhina ngaihtuahtute zînga MKHC aiawh tel kha ṭawng chhanah a hmang ṭhin a; mi tam tak chuan sawrkar thil rèlnaa MKHC tel pawh hi an sawisèl phah titih tawh asin!

Nikumah khân Sakawrdâi lamah ICI Kohhran kha Covid-19 SOP bawhchhiat avàngin Rs 5,000 chawitîr an ni a; kha pawh khân sawi a hlawh hat tawh a nih kha! Keifâng Kohhran Centenary lawm chungchânga thil awm dàn Bialtu Pastor-in a sawi fiahna chu hetiang hi a ni:-

“Keifâng kohhran hian ziakin DC hnênah Centenary làwma inkhâwm dîlna kan pe a; kan kohhran Secretary nên DC hi kan va hmu a. Kan programme copy pawh kan pe tel a; a chhiar vung vung a. Centenary mei dêt pawh kan ziak tel a; ṭawngkâin mei dêt kan duh thû hi programme sheet-a awm kha kan sawi tel a. ‘Biak in tualah hun serh kan hmang ang a, mei kan dêt ang a; chu zawng chu a ni e,’ tiin kan sawi a. DC pawhin ṭawngkâ chuan, ‘chutiang chu a pawi hlei nèm,’ tiin min chhâng a. ‘A nih leh zàn dâr 8 aṭangin curfew a ni a, curfew hmâa bâng leh hman tùrin inkhâwm min phalsak em? Kan Pastor chhuak tawhte hun kan pe a; kum 4 kal taa programme tlângpui hi kan duan tawh a ni a,’ tiin kan dîl a. Hei erawh a remti lo va. Zàn inkhâwm chu kan cancel leh ta a. ‘Eng pawh ni se, kâr leh Zirtàwpah min rawn hmu leh ru,’ a ti a. Mahse hemi ni hian a lo zin leh si a. Addl DC-in, ‘SOP in zawm ngei theih thû intiamkamna ziakin rawn theh lût ula, phalna kan pe ang che u,’ a tih angin kan theh lût a, phalna min pe ta a ni.

“Biak in chhûngah pawh inhnaih lova kan ṭhut theih nân ṭhut lohna lâi tùr chhinchhiahna lehkha kan bel vek a. Inkhâwm tùr zawng zawng sanitizer-in kawngkâah kan kâp vek a; mask theihnghilhte pawh kan lo pe vek bawk.

“Mei dêtna biak in tualah hian mask ṭha taka vuahin hun kan hmang ta a ni. DC hian mipui kal khâwm lova mei dêt a duh a nih ber àwm hi maw! Nge, keinin biak in tual zau taka hlim taka hun kan hmang hi a hua nge maw ni dâwn le?”

Hei hi Bialtu Pastor-in thil awm dàn a sawi fiah dàn a ni. Covid-19 hripui lêng avàng hian a ram pumin kan phêk buai a. Kohhran hrang hrang pawhin theih tâwp chhuah tak meuhin sawrkar kan ṭàwiàwm a; hetiang taka kohhranin sawrkar ṭàwiàwm ṭhatna hi ram dangah a awm lo hial ang. Inkhâwm pawh rei tak phal loh a ni a; kohhran hruaituten, “Ram dàn i zàwm zêl rih ang u, kan himna tùr a ni e,” tiin mipui zînga rilru hel deuh pawh an fuih chàmchî a. Inkhâwm phal a nih hnûah pawh zai phal loh a la ni a; kan hla thlan duh pawh kan chhiar chhuak ringawt zêl a nih hi.

Chutih lâi chuan Tuirial Bial MLA bye election-a political party campaign-te erawh chu hmâi pawh tuam mûmal lova hla sâin an lâm dual dual a; Minister ṭhenkhatte phei chu a lâm uara hlei hlei an ni. Kohhran pakhatin an chanchina vawi khat chauh thleng, Centenary lawm programme pawimawh tak, kum 4 kal ta aṭanga an lo duan lâwk, Covid-19 hripui lêng avànga an duh ang tak pawha an lawm theih tâk loh, an programme pakhat mei dêt chu biak in tual zau lâia an tih avànga Rs 5,000 chawitîr an ni ta mai hi chu hriat thiam a har. Pawisa chawi hi kohhran tân a uiawm hran lo ang; an kohhran centenary lawm chanchin an ziah huna hmaih rual loha tel ve ngei tùr, Rs 5,000 chawitîr an ni ta mai erawh hi chu an tân na tak a ni ang. Hetiang programme bîkah hi chuan DC pawhin hriat thiamna nei sela, kohhran mipui pawh thin na loin an awm thei ang.

Mi ṭhenkhat, “Mizoram pangpâr pawh ni lo, phuah chawp ‘anthurium festival’ hmang tùr pawhin sawrkarin mi 200 zet pung khâwma zàn dâr 10 thleng hun hman a phalsak a; Kohhran laka heti taka thîkthu an ti chhe viau mai hi hriat thiam a har ta deuh a ni,” an ti hial asin. Vânapa Hall-a an lâm lai video clip han hmuh zet kha chuan Minister-hoin SOP an zàwm lo tih a chiang hle. Kohhranin heti khawp hian sawrkar thû kan âwih a; khawi lâiah emaw SOP an lo bawh pelh zeuh a nih pawhin thuneituten ngaihhnathiam ve sela a ṭha ang.