Revd Chuauthuama

Guest writer

Revd Chuauthuama

KOHHRAN LEH COVID-19

Covid-19 hripui chuan mi mal, chhûngkua, khawtláng leh ram a nghawng vek a. Kohhran pawh a nghawng thui hle. Kohhran inkháwm neih theih a ni lo a; mi ṭhenkhatin an hre thiam thei lo a; hriat thiam loh chi a ni si lo. Sawrkarin mipui kal khâwm a khap zíngah kohhran inkhâwm a tel tlat si.

Covid-19-in kohhran a nghawngna langsàr tak pakhat chu mitthi buaipui dànah a ni. Mizoramah chuan Covid-19 avànga thi kan la nei lo; chuti chung chuan mitthi pângngai pawh Covid-19 vei thi ang hrimin kan sãwngbàwl titih a. Véng hrang hrangah inkhàrkhip chhûnga mitthi sãwngbàwl dàn tùr siam an awm a. Vùi hun thûah ruang kawl rei lo záwnga tih pawh hi thil àwm tak a ni a; mitthi ina awm phal zát chu 20 aia tam lo tih a ni. 

Mizote hi khawvélah mitthi buaipui nasa ber pâwl kan ni àwm e. Khawvél hmun dangah chuan mitthi dahna inah an dah a; vùi hunah vuina inah an dah leh mai. Keini chuan mitthi dahna in hran kan nei lo a; kan vùi har deuh leh kan kawl rei a ni mai. Covid-19 avànga inkhàrkhip hian mitthi kan sãwngbàwl dàn a rawn ṭhiat thui rih hle a; hei hian nghawng nghet záwk a thlen ang em tih erawh chu hriat a ni rih lo. 

YMA-in zan thum an hman ṭhin chu a ṭhiat rih a; a ṭhiat hlen ang em? Tûn hma chuan biak in aṭangin a hla emaw a hnai emaw kohhran inkhâwm chhûng chuan khawhar inah an zai ngai lo a; tûnah chuan YMA-in zan thum hun an hman pawh kohhran inkhâwm lai nèn a innang fo a; zai loin an awm ngai lo. Khawhar ina riah hi hmàn kuma Aizâwl véng pakhatin an tih loh ṭan khán sawi a hlawh angreng a; mahse tûnah chuan mak tih a hlawh tawh lo. Hlawhfa ruaia thlàn laih chu tlàwmngaih loh thlák ti táwk an awm a; tûnah chuan véng tam takin hlawhfa ruaiin thlàn an lai láwk tawh. Tlàwmngaihna pawh hi a hun azirin lan chhuahtír dàn a danglam zél ang.

Covid-19 avànga inkhàrkhipin mitthi vùi a nghawng langsàr tak chu mitthi ina zai loh hi a ni; ft 5/6 véla inhlata ṭhut chuan mi 20 lek tân zai tui hleih theih a ni lo ang a, zai loh làw làw a chawh záwk ang. Mizote hi mitthi ina zai tum lui hrãm hrãm kan ni em? Rev. Thansiama (L) ṭawngkam hawh ta ila, mi hlim ṭhenkhat phei chuan làmna tùr zawngin mitthi/khawhar in an suartluan emaw tih mai tùr a ni. Inkhàrkhip chhûng chuan zai hleih theih a nih loh avàngin an tân chuan a khawharthlák ngawt ang! 

Covid-19 avànga inkhàrkhip nghawng pakhat chu mitthi vui a ni. Kohhran pâwl hrang hrang tih dàn a inang vek lo ang a; chuti chung chuan kohhran pâwl hrang hrang hian Pastor/Puithiam/Officer leh Kohhran Upate hi Biak In/Hall-ah kan vui ṭhin. Tûnah chuan chutiang chu tih theih a ni rih lo; mitthi vùi pawh kohhran tih dàn pàngngai kimchang taka tih a rem rih lo; héngte hi chu kan hre thiam thei zél ang. 

Mitthi vui dànah kohhran páwl hrang hrang tih dàn a inang vek kher lo maithei. Mizoram Synod chuan in lama vui bákah thlàn mualah vùina hun hnuhnung kan nei ṭhin. Kan mi hluite kha chuan in lam leh thlàn muala vuina hi inkhâwm pakhat inchhunzawm a ni an ti. Chu vàng chuan thlàn mual panna kawngah pawh urhsùn takin Upaten hma an hruai a; fiamthu thawh te, zûk leh huam tihte an duh ngai lo. Rev. C. Lianhmingthangan min kaihhruai dànah phei chuan in lamah Lalpa Ṭawngṭainain hun kan khãr lailáwk a, thlàn mualah Malsàwmnain kan inṭìn ṭhin. Tûn hma chuan thlàn mualah hla kan sa ṭhin; Lungleia Pro Pastor ka nih lai (1991-1993) khân thlàn mualah hla kan la sa zeuh zeuh.

Mitthi hi tû ta nge? Kohhrana telna nei a nih chuan a telna kohhran ta a ni; vùina serh leh sâng thilah a telna kohhran tih dàn chu kan zawm a ngai a; inpal zùtsak ríkngawt chi a ni lo ang. Thlàn laih, ruang buaipui leh phùm erawh hi chu YMA kutah a awm ta ber a. YMA-ah hian kohhran pâwl hrang hrang an awm a; chu vàng chuan an fímkhur thiam a ngai hle. Kohhran hrang hrang serh leh sàng inzahsak a ngai ang. 

Covid-19 avànga inkhàrkhip chhûnga mitthi vùiah pawh zàn rei hnûa invui cháng a awm maithei; chutiangah pawh chuan thlàn muala kohhranin serh leh sàng a neih vuina hun hnuhnung hi inpal zamsak loh a ṭha ang. Thlàn muala vuina hun tâwi tê hman loh khán mitthi chhûngte rilru a na thei a; hun hman dàn táwk chu Upaten an hai lo ang. 

Covid-19 avànga inkhàrkhip chhûngin Pastor tân kohhran in tlawh (home visit) pawh tih hleih theih a ni rih lo. Presbytery Inkhâwmpui kan nei thei a nih chuan Pastor rawng bàwlna kan beisei ṭhin in tlawh tam tùr leh kum khatah kohhran tina sakramen vawi 3 tal ṭheh tùra dànin a phût chu kuminah chuan beisei chi a ni lo ang. 

Covid-19 hripui léng hian kohhran thawhlâwm thlengin a nghawng ang a; kohhran chétna tùr ruahman tam tak chu chawlh lailáwk a ngai maithei. Thawhlàwm lák khâwm leh chhiar pawh tih dàn pángngai angin a tih hleih theih rih loh. Buhfai ṭhàm pawh khawna hralh hleih theih a nih loh avàngin chhûng tinin mahni ṭhàm leia a pawisa pék mai a ṭûl ta a. Hei hi kohhran ṭhenkhat tih dàn a ni sá a; Mizoram Synod-ah erawh chuan khawn ngei hi tih dàn a ni a; Covid-19 reh hunah tih dàn pángngaia kìr leh theih tùrah ngai ila. 

Covid-19 avàngin kohhran lian leh tê sawi loin mahni phák táwk ṭheuhah nasa takin an che vek mai. Kohhran te tak tê thlengin Local Task Force ṭanpui nân chéng síng hnih síng thum an thawh tawh hlawm a. LTF pawh hi an inang lo hlawm a ni ang, véng ṭhenkhatah chuan an ngampa thiam deuh a ni maithei; kohhranin LTF tâna an thawh tùr a nuai téla tuk titih ta maite pawh an awm ni àwm tak a ni. Mizoram sawrkar hian LTF-te sum hman tùr a pe ṭha thei lo a ni mahná! Mizoram tluka Covid-19 do nâna kohhran hrang hrang tha thawh nasa hi an awm kher lo ang.

WhatsApp group ṭhenkhata sawi ho láwk ang ngeiin May 13 (Nilaini) zànah chuan hmun danga Mizo tangkhang lo hâw tùrte dah hranna atâna Kohhran Hall dìlna lehkha hmuh a  ni ta rup mai! Presbyterian Kohhran Pastor Bial 43-a Kohhran Hall 143, Salvation Army Hall 54 leh Baptish Church of Mizoram Hall 31 hman dìlna a ni. 

He thil hian ngaihtuahna a ti thui hle. Han ngaihtuah mai chuan Kohhran hrang hrangte hi hall nei ṭha leh changtlung taka enkawl an ni a; dìl chákawm tak a ni ang. Kristian ram tia chhàl titih kan ni bawk a; kan sawrkar hotute pawh kohhran hall vauchher mai hi thil awlsam tak a ni ang.

Mizoin biak in leh a chheh vél kan enkawl dàn leh kan serh dàn hi khawvél hmun danga mite leh sakhaw dangin an sakhaw in/hmun an serh dàn nèn chuan a inang lo deuh. Keini hi chuan hmun serh a ni tih hre ve bawk mah ila, chuti takin kan zah thiam lo. Tûn thlengin biak in chheh véla zûk leh hmuam ti mai mai táwk an la tam hle. 

Kan thlarau chan dàn hian biak in leh chheh vêl hi min chin phùltír deuh bawk. Tháwk khat lai phei kha chuan inkhawih thlûk nat loh nân biak in ṭhenkhatah mutbu an seng lût hial a ni àwm e. Chu chang a ni lo, tûte emaw naute lem hringhote khân pulpit leh maichàm véla hrin kher an ngiãt bawk. Kohhran Upa leh Pastor thlengin mipui khèl emaw tih tùr hian kohhran hmun thianghlim hi kan phalrai thui ta hle. 

Inkhung hran nána kohhran pâwl 3 hnéna dìlna lo kal ta mai pawh hi ngaih dàn a inchen lo hle ang. Mi ṭhenkhat chuan rawngbàwlna a ni mai alãwm an ti! Kohhran hall tam ber chu biak in nèna inhne reng a ni a; in ding hrang chu a tlém viau ang. Kohhran hmun serh ber biak in chheh véla mi a nih avàngin indah hran nâna hman hi a àwm lutuk lo! A díltuten a samkhãi an zawng a ni ber ang a. Véng hrang hrangah sikul a awm deuh vek a, college pawh a awm hlawm bawk; chûngte chu hman tum loin kohhran hall lamah an ṭuan ta hlauh záwk em ni? 

Biak in leh a chheh vél hi hmun thianghlim a ni a; ṭawng bul lama ‘thianghlim’ awmzia chu ‘danglam, hrang’ tihna a ni. Biak in leh a chheh vél thianghlimna pawh hmun dang ang a nih loh vàng a ni a; kohhran hian a nih dàn tùr ang takin kan vawng thianghlim táwk lo záwk a ni. Camping nàn te kan hmang thùl; biak in chhûng taka riak ém erawh chu kan la awm chiah lo a ni mahná!

Kohhran mal malin biak in leh a chheh vél kan vawn dàn a inchen lo hle. Kohhran mal ṭhenkhat chuan mi nâwlpui ei duh loh ui sa thlengin biak in choka-ah an siam tawh a ni àwm e. Kohhran Upa leh Pastor-te lah ei leh in thûah kan duhtui hlei hle bawk a; biak in ṭhenkhatah chuan leng lo ahleih pawh a awm mang lo a ni mahná! Hetiang hi kan hmun serh biak in leh a chheh vél kalpui zél dàn tùr a ni ang em tih chu beng sika ngaihtuah a ngai ta a ni. 

Covid-19 avànga hmun dang aṭanga lo hâw khung hran nâna kohhran hall hman chungchângah kohhran pâwl pakhat hruaitute chuan anmahni mi leh sáte chauh dah hran nâna hman tùrin a rél a; chutiang chu kohhran hall hman díltuten an dìl dàn a nih chuan tlémin a ziaawm deuh ang. A bák zawng chu an tlém viau ang a; sawrkarin khung hranna a siamah an dah dáwn ni àwm tak a ni. 

Tûn ṭuma thil thleng hi tûn hnu zél atân kohhran hmun thianghlim chungchánga ngaihtuahna thar min siamsaktu a nih beisei ila. Kohhran hall chu mahni kohhran mi leh sáte khung hran nân hman a nih pawhin uluk taka inenkawl ni sela; zûk leh hmuam leh ei leh in chungchángah lek phei chuan khirh lehzuala inthunun a ngai ang. 

Tûn hnûah Kohhran Hall hi indah hran nân hman zél chi a ni ang em? Zûlin zui lo hrãm sela. Tûn ṭumah pawh hian kohhran mal ṭhenkhatin an Kohhran Hall chu hman a remcháng lo an tih pawhin mak tih loh a ṭha ang. Tûn hnû zél atân sawrkar pawhin beng tharin ngaihtuah nawn teh se.