TÛNLAI KHAWVÊL

Tûnlai khawvél dinhmun chu sawi tam ngai loin kan hre vek a. Covid-19 an tih chuan khawvél a rûn a, a rûn satliah mai pawh ni loin a suasam a ni ber. Ram ropuinain a dang thei lo a; tha thlah loin a kal zél. A té hlé ná a, hna a thawk chak hle! Kan innghahna awm chhun chu Pathian chauh a ni. Sawi dàn a tam a, pawm dàn lah a tam. Thu thang a tam a, a dik a awm ang a, a dik lo lah a tam bawk ang. Mi thiamten an ti mathlàwn loin khawvél hi a tê tawh a, thingtlâng khaw tê ang deuh chauh a ni ta. Khawvél lehlama thil thleng chu a thlen lai lâ lâin kan hmûin kan hre thei a; ‘lang lo tùra thuhrûk eng mah a awm lo a, hriat loh tùra zép lah a awm hek lo’ tih ang mai a ni ta!

Hmanrua kan nei ṭha tawh a; kan kutah kháwl thil ti thei tak kan hum far a; chumi hmang chuan kan duh duh kan thawn darh a, sùm kàr nei lék loa hmuh apiang thawn darh táwk an awm a. An rilrûa lo lang apiang Pathian thû emaw ti-a pu darh táwk an awm bawk a. Inthlamuan lam aiin insawi ṭhaih rawng kan kai ta mah mah emaw tih mai tùr a ni. Kan kut hlei lutuk hian min ti chî-aî a; mi damna aiin rilru natna kan thlen tam záwk palh ang tih hlauhawm tak a ni. ‘Thil ṭha tih’ neihte pawh a zau thei ang bera puanzàr kan duh ta zél a; an ti zo chauh a, kan hmu nghál zél a ni ta ber mai! Isuan, “I kut ding lamin a tih chu i kut vei lamin hre suh se’ 

(Mt 6.3) a tih chu kan zàwm thiam ta mang lo!

Khawvél thiamna hian Covid-19 hi tûnah rih chuan a la do hneh hlei thei rih lo a; ‘sum ngah ngah ram ropui’ tihin awmzia a nei thei bawk hek lo. Khawvél ram changkãng ber berte chu a rûn nasa zaw mah emaw tih mai tùr a ni a; ni tin Covid-19 vei an pung, thla tin an tam zél. Europe leh America-ahte chuan a pun chak dàn chu a zuanin a zuang a ni ta ber mai. Ram changkãng hmanraw neihin a daih lo a; ram changkãng loah phei chuan engtin tak ni ang maw? India ramah hian Europe leh America-a a pun chak ang tak khuan pung ta mai se, engtin nge kan tih ang? Kan thiamnain tlin mah se kan hmanruain a tlin mawlh lo; ram changkãngah pawh an hmanraw neih sáin a tlin bík lo; sum neih tam lua a awm hlei thei lo bawk.

Mi ṭhenkhat chuan Covid-19 hri chhe léng hi Pathianin mihring a hremna ang záwngin an sawi hial pawh a ni ang; mahse chutianga ngaih kher tùr chu a ni lo. Khawvélah hian thil ṭha lo tam tak tawn tùr a awm a; kan tawng ṭhin rêng bawk a; chûngte avàng chuan mihringin kan tuar nasa thei hle ṭhin. Chutih lai chuan khawvéla tuarna zawng zawng hi Pathian rawn tirh a ni vek lo tih kan hriat a ngai. Miin thil a tih sual luih tlat chuan tuar hun a nei ang; a chunga tuarna lo thleng chu Pathian tirh a ni chuang lo a, amahin a tih luih tlat avànga tuar a ni ve mai. Kan chhia leh ṭha hriatna hmang hian kan chunga tuarna lo thleng tùr tam tak chu kan pumpelh theih a awm ṭhin.

Pathian thu (BD) ka zir chhuah hlim khân Beihrual laiin in lamah hun kan hmang a; chutih lai chuan ka khuh kheuh kheuh reng a. Kan zínga Mizo nu lãr tak pakhat chuan chutia ka khuh kheuh kheuh reng chu ‘sual hna thawh’ ah min puhsak ngawt pek a; ka pawm lo hle. Khuh ka neih chhan chu ani ai chauh chuan ka hre chiang záwk daih!

Covid-19 hi tûte pawhin kai palh theih a ni a; tû pawhin lo kai palh ta sela, a kaiate kha an sual vànga Pathian hrem an ni lo. Italy leh USA-a kaite khû an sual ém vànga Pathian hrem an ni lo. Fímkhur táwk loh vanga kai theih erawh chu a ni a; chuvàng chuan sawrkarin fímkhurna tùr a puante hi zawm mai tùr a ni. Sawrkar thû chu kohhran pawhin a zàwm a. Mi ṭhenkhatin inkháwm loh chu ‘thlaurau lo’ riauin an ngai a; an ngaih dàn chu a dik lo, ngaih dàn ã tak a ni záwk. Sawrkarin Covid-19 kai lohna tùra fímkhur dàn tùr a puan chhuahte hi ṭha taka zawm tùr a ni. Tûn hi ro réltute thu áwih hun tak chu a ni (cf. Rom 13.1). Kan inthlahdah chuan kái palh thei kan ni a; kan kài lohna tùr chuan kan fímkhur a ngai ta ber a ni.

Covid-19 vàngin ṭawngkam thar kan hriat belh zél a: social distance, lockdown, isolation, quarantine, local task force, etc. Ram buai laia kan nin ém ém ‘curfew’ pawh kan hre thar leh ta! Mahse tûnlai ‘curfew’ chu sipai hlauh vàng ni loin kan sa himna tùr a ni záwk a; ṭha taka zawm mai tùr a ni. Tûn dinhmunah chuan ‘thu áwih’ a pawimawh ber. 

‘Thlarau mi’ inti eng emaw zát an lo chhuak ang; thil puang láwk thei inti tam tak an lo chhuak bawk ang. ‘Zàwlnei’ ni-a inchhál tam tak an lo awm maithei! Chûng zawng zawng thu sawi ái chuan sawrkar leh kohhran thu puante hi zàwm ila. Mi dang nèna inhlat záwka awm thiam te, mahni ina tawmim luih te, pindana inkhàrkhip te (inkharkhîp ni loin, buh den ‘chip’ anga ‘khip’ hi lam tùr), dah hran nih hreh loh te hi kan ṭhat tlànna tùr vek a ni záwk. Tûn hi ‘mal tlat’ thiam hun tak a ni.

Tûnlaia ‘thlarau mi’ nihna dik tak chu ‘thu âwih’ hi a ni. Tû thû nge kan âwih ang? Sawrkar leh kohhran thû. Thlarau rah ‘insùm theihna’ neih hun a ni (cf. Gal  6.23b). Ṭawngah insûm ila, kan kut sûm bawk ila; i hlei lutuk lo teh ang u.