Guest writer
Revd Chuauthuama
ṬAWNGṬAI BETHEL CAMPING CENTRE
Ṭawngṭai Bethel Camping Centre (ṬBCC) chanchin hi social media aṭangin tam tak kan hre tawh a; chumi hnûah July 27, 2017 zànah Zonet palaiin a hmuna kalchilha mi hrang hrang an kawmna chanchin kan lo hre ta bawk a. He centre hi a hming aṭang ringawt chuan ngaihno a bei khawp mai,
“Ṭawngṭai Bethel” tiin a inṭan a; a hming hi a sakhuain a Pathian thu ruih mai. A chanchin thangva erawh chu Bible-a a hming put chhan ang maiin a chhe viau lawi si! Bethel tih chu Bible-a kan hmuh, a hming lanna hmasa berah Israel-te hnam pa Abrahama chanchinah a ni; he hmun bulah hian Abrahaman maicham a din a nih kha (Gen 12.8). Jakoba pawhin mumang a neihna hmun a ni (Gen 28.19). A hming hmasa chu ‘Luz’ tih a ni a, chumi awmzia chu ‘sa ruh’ tihna a ni; Bethel awmzia erawh chu a mawi khawp mai, ‘Pathian in’ tihna a ni.
Mahse ‘Pathian in’ hming putna hmunah ngei chuan pathian lem an bia a; dik lo takin thil an ti ṭhin. Israel lal hmasa ber Jeroboaman rangkachak bâwngno lem biak tùr a dahna hmun a ni (1 Lal 12.28 - 29). Jeroboaman hetianga a dah chhan chu a khua leh tuiten Jerusalem-a LALPA chibai an bûk tûr dan nân a ni. Israel ramah sualnain bû a khuar rûnpui lai khân zàwlnei tihelna ṭawngkam lâr tak pakhat a hman chu, “Bethel-ah chuan lo kal ula, bawhchhe rawh u” tih a ni (Amos 4.4). Tûnlai chuan ‘Bethel’ tih hi Mizoten kan hmang uar khawp mai; khawchhak lam aṭanga thuhriltu pakhat lo kalin ṭawngṭaina hmun sawi nân hmangin ‘Ka Bethel dâwn’ tih te kan hmang ta a. Kohhran ṭawngkam a ni chiah lo chung pawhin nuho, ṭhalai leh pavalai bákah Pastor leh Kohhran Upa eng emaw zâtin ‘Bethel’ tih hi an hmang châmchî ta mai a nih hi. Kei erawh chuan he ṭawngkam ai chuan Mizo ṭawngkam nalh tak ‘fianrial ṭawngṭai’ tih hi hman nahawm ka ti zâwk.
Zonet palaiin a zuk bih chianna aṭanga kan hriat dàn chuan ṬBCC hotupa bákah a nauteho pawhin insawi thiam an tum hle niin a lang thei a; thu dik tak hriat theih a ni tih lo ang. ṬBCC hotupa ber sawi dàn kha chuan a tîr lamah inthununna chu a khauh hle a; hun lo kal zêlah erawh chuan a khauh lutuk tawh lêm lo niin an sawi. ṬBCC hotupa leh a naute hmai phihna ni deuh berin a lang. ṬBCC aṭanga chhuak tawhte thusawi social media-a an rawn chhuah chhàwn en chuan ṬBCC-ah hian thil dik lo tak chu a awm niin a ngaih theih a. July 26-ah phei chuan ṬBCC bulah mi eng emaw zât pung khâwmin an zuk âu rual ta hial a; lehkha târ an ken aṭang chuan ṬBCC inenkawlna ṭha zâwk an duh thu a hmuh theih. Zonet palaiin a interview mipa pakhat sawi dan aṭang kha chuan ṬBCC-a awmte dinhmun kha chu a ṭha lêm lo hle tih a hriat theih a; kum khatah ni 7 vêl pâwn khaw êngah an awm ve chauh angin a sawi a nih kha! Hei hian ngaihtuah a tithui khawp mai.
Central YMA SRS Former Secretary chuan ṬBCC thlavàng hauhna anga ngaih theih a rawn chhuah ve thung a. Chutah chuan points 10 lai târ langin a tâwpa a khàrna chu, “Hêng mi 850 vêlte hi Aizâwl district-ah vek lo hian district 8-ah hian 100 vêl ṭheuha kan insem a nih loh chuan kei zawng kan Aizâwl khawpui mal tân chauh hi chuan ka ngai ngam lul lo a ni e” a rawn ti lawi bawk si. Mi ṭhenkhat chuan Central YMA hian ruihhlo ngai leh khawpuia mi ṭawpho a mante chu ṬBCC hi vawm luh nân an hman avàngin an ṭan tlat niin an sawi bawk. CYMA/Branch YMA/VDP/Police-te pawhin ṬBCC hi an mi mante dah nân an hmang chuan thil dik lo chu ngaihven a ṭha ang a; siam ṭhat pawh an tum tûr a ni zâwk dâwn lâwm ni?
Pathian thu lama ṭhahnemngaih avàngin Rehabilitation Centre/ Home din hi a hman hmanin an din ta mai emaw tihtûr a ni a; chutiang centre-ah chuan inthununna pawh a khauh thawkhat ṭhin a ni ang. A awm tawhten a ṭha lo lam sawi tûr an nei deuh zêl. Hêng centre ṭanpuitu tûr mi hausa leh mi ṭhahnemngai tute emaw an awm thei zêl a; mi ṭhenkhat chuan sum leh pai chauh ni loin an ramte pawh an theh chhuah phal bawk. Mahse hetiang centre/ home-ah hian mi thiam qualified counsellor, psychologist/ psychiatrist leh doctor an rawih hriat tûr a awm lo a; an zàn kal a ni deuh ber mai!
Kum 2000 hma lamah pawh khân centre pakhat chu a hmingchhe viau tawh a nih kha; insawisak nasat avànga thihna tuar hialte pawh an awm ni tûr a ni. ṬBCC pawh hi kum 2000 hma lama centre pakhat ang deuh tho kha a nih hi. Sawrkara registration pawh nei lo, an hotupa sawi dànin registration an neih chuan pawisa a inhnamhnawih thûk dâwn tih a ni a. ṬBCC-a awm tawhte thu theh darh aṭang chuan tûnah pawh pawisa chu a inrawlh thûk ru viau niin a lang lawi si! Social media pakhata an rawn sawi dàn phei chuan campers chhûngte laka mamawh an sawi chu thla tin Rs 1,500 aia tam mah a ni ang. Admission fee awm lo tih hi chhuan chi a ni kher lo ang; admission fee aia tam daih hi an thil tih dàn aṭangin an hmu zâwk a ni mai thei!
Vànglaini (July 27,2017)-ah Social Welfare Department Director-in Home/ Centre enkawlna, kaihhruaina leh thununna dàn an la neih loh thu a sawi a; chutih lai chuan dàn thar duan sa, Assembly-ah pawh pass tawh erawh chu a awm. He dàn hi tihpuitlin vat chi a ni a; ṬBCC-a thil thlen dàn ngaihtuahin huap zau deuh zâwk tûrin siam ṭhat deuh pawh a ngai mai thei. Tûnah chuan sakhua leh rawngbàwlna chhuanlamin a hman hmanin home/ centre an din a ni mai a; inkaihhruaina mûmal a awm loh chuan kal sualpui awl tak tûr a ni. Social Welfare Department hi nodal office ni ngei tûrah ngai ila. Ministry of Social Welfare (New Delhi)-ah hetiang home/ centre ṭanpuina tûr sum tam tak a awm ang; mahse chutiang hmu tûr pawhin fîmkhur taka kalpui a ngai ang. Social Welfare Department pawhin dik taka thil tite chauh ṭanpuina dawng tûrin recommend tûr an ni ang; chutiang a nih loh chuan Mizo Carbon ang maiin dik lo taka sum siam nân hman theih a ni ang.
ṬBCC-ah chuan thawktu, mipa pali leh hmeichhe paruk chauh an awm tih a ni a; mi zariat chuang zet enkawltu atân chuan an tlêm angreng khawp mai. ṬBCC-a awm tawhte sawi dànin security duty eng emaw zât an awm a; campers zînga mi kha hotupa ber duh zâwng ti tûrin an ruai ni àwm tak a ni. Chûng security duty chu campers zînga mi tho an ni em? He centre hi mi mal din a ni a; a enkawlna pawh mi mal kutah a awm. Chutih lai erawh chuan pâwn lamah mi mal mal tu tute emaw chu ‘supporters’ an nei a; an zîngah chuan Pathian rawngbàwlna lama mi langsâr takte pawh an awm a; mahse enkawltu Board/ Trust eng ang tak nge a neih a, tute nge member tih erawh chu hriat chian theih a ni lo! Set Free Ministry leh Faith Ministry hruaitute hi ṬBCC Trust Committee member chu an nih chiah pawhin a lang si lo.
ṬBCC din chhan chu a chhe lo, mihring kal khawlote siam ṭhat tum vàng a ni. A enkawltu Committee/ Board awm loh avàngin a hotupa ber thû thûin an awm a. Mi mal ṭhahnemngaihnaa din, mi malin a duh ang taka a enkawl, enkawl dàn pawh ama thu thua siam chawp a ni tawp mai; a ṭhat leh ṭhat loh pawh a neitupa mawh a ni. Social media-a an inenkawl dân lo lang bákah a hmuna awm ngei mipa pakhatin a sawi dànah chuan concentration centre a ang zâwk rum rum a. Thil nih dàn dik tak chhui chiang tûrin sawrkar a chêt a ngai a; magisterial enqury, member pakhat mai ni lo dinna tham a ni. ṬBCC hmingchhiatna ber pakhat pawh an inhrem nasat thu bâkah natna tuarte an enkawl dànah mit an tlung lo hle tihna a ni. Tûna thuthang zawng zawng hi thu dik a nih leh nih loh fiah tûrin sawrkar chêt a hun; sawrkar tân maimitchhînsan reng chi a ni ta hauh lo mai! ṬBCC hi ding zêl a nih pawhin Trust Committee fel tak siama enkawl ni sela; an chênna pawh tichangtlungin ei leh in pawh tihṭhat deuh ni rawh se.
Eng centre pawh din ila, centre-a awmte enkawl tûrin mi thiam qualified counsellor, psychologist, psychiatrist leh doctor-te an rawih theih loh chuan a dik thei lo ang. Pathian thu hi kan han hmachhuan ngawt zêl a; mahse Pathian thûa pâwngpaw châwma “Haleluia” leh “Amen” tih khum ngawt a sâwt ber lo. Pathian thu bákah mi thiam rawih tel a ṭha; mahni thiam thiama centre din ringawt hi a finthlák loh. Sawrkar doctor-te pawh centre/ home-a awmte hrisèlna endik ṭhin tûrin tih ni bawk sela. Chutiang a nih loh chuan centre/ home enkawltu/ neituten tlâwmngaih chhuaha a kâr khât tâwka tlawhtu tûr ṭhiana siam doctor nei tal sela; chutianga an tih loh chuan an tân hmingchhiat a awl hle ang.
Mizote hi phûr hluta thil tih chîng kan ni a; mi ṭhenkhat phei chuan hetiang centre ṭanpui nân hian sum sèn an hreh hauh lo. Pathian ram (sâwma pakhat) pawh kohhrana pêk aia hetiang centre-a pe ta zâwk an awm nawk a ni. Mahse centre enkawl dàn chu eng ang nge tih an ngaihtuah zui lo; mi thil ti dik lo an ṭanpui a ni hlauh thei a. Hmànah sawrkar officer lian pakhatin hetiang hian a sawi, “Tûn hma khân phai lam aṭanga lo kal officer liante hi ..... centre hi kan enpui deuh ziah a; mahse tûnah chuan chutiang chu ka ti duh tawh lo. Kan hnam mualphona niin ka hre ta tlat,” a ti.
Mizoten kan mawhphurhna kan hlen chhuak tâwk lo khawp mai. Kan tû leh fate zînga fahrah emaw kal sual emaw an awmin enkawl tum loin khawi lai centre-ah emaw kan dah ngawt ṭhin a; kan mawh hi mi dang bel mai loin mahni ngeiin la ngam ila. Keini aiin mi dangin lo hmangaih zâwk tûrah ngai lo ila. Mi hrangin an nawm an máka an lo hrual tûra dah ai chuan ni tin kan hmangaihna hmu pháka daha enkawl a ṭha zâwk ang; an ṭha mawh deuh a nih pawhin kan chan tûr a ni ve tawh maiah ngaih tûr a ni. Kan tû leh fa awm ṭha duh lote laka inthiar fihlîma khawi lai centre emawa dah ringawt zêl hi sim a hun. Ṭawngṭai Bethel Camping Centre-a thil thleng aṭang hian mipui, kohhran, khawtlâng, NGO leh sawrkar pawh ṭhanharh a hun a nih ták hi!