SIGN BOARD & POSTER SUASAM TÂK KHA!

Kâr kal taah khân Aizâwl khawlaia thu ziak târ nasa taka suasam a ni a; chutianga suasamtute AMC mi rawihte an ni. An thil tih dànah an che uchuak khawp mai a; WhatsApp aṭanga signboard & poster an suasam kan lo hmuh chin ngat phei chu sakhaw thila thu ziak tàr deuh vek a nih avàngin Pathian thu lam an bitum ta bîk emaw tih mai tûr a ni. AMC Mayor PC Lalhmingthanga chuan an rin loh dàna thil a kal thu leh pawi a tih thu a sawi a. AMC hian hetiang thu ziak, signboard, poster, etc., senghawi a tum hi a puangzâr ṭha tâwk lo a ni ang; Durtlângah chuan September 1-ah lehkha an hmu chauh a ni. Hetianga thil ti tûr chuan chanchinbu-a chhuah ringawt loin Local Channel TV-ah te pawh a zau thei ang bera puan hmasak a ṭha ang.

Thu ziak suasam tâkte hi kan sakhaw thil thuziak a ni hlawm a; chu bákah chuan hmun inkawhhmuhna thu ziakte pawh a ni bawk. Kristian khua atâna Durtlâng dintu Lal Suaka thusawi an tàr pawh tihchingpen a ni. Durtlângah chuan YMA Branch pathumin Joint Meeting neiin thu chhuah khauh angreng tak an siam phah hial a. Sakhaw thil thu ziak târte hi phal loh a ni rêng em? Phalna lák ngai a nih pawhin an thu tàr tûrte chu AMC hian a endik hmasa dâwn nge, eng ang thu tàr nge pawi lo chin tih thliar fel a ṭha ang. Târ man sum sèn ngai a nih pawhin sakhaw thil târtuten sum sèn a hreh a rinawm loh. Kâr kal taa an tihchingpen tam tak an rawn pho lan hi sakhaw thil a nih avàngin a târtute chauh ni loin mipui rilru a tina tel a; AMC hian sakhaw thil thu târ thlengin suasam a hnial ta lo mai em ni tiin ngaihtuah loh theih a ni lo!

AMC hian a thuneihna huang chhûngah hna a thawk ngei mai a; mahse a thawh dànah erawh chuan duh thu a sãm lo a ni. AMC tân Aizâwl khawpui fai leh mawi taka siam hi tihmákmawh a ni. Hmân kumah khân Aizâwl khawpuia ran vulhte pawh khap tum âwm takin thu an chhuah a; a tak hmuh tûr a la awm lêm hlei lo a. Kei phei chu ka lo phûr uchuak deuh nge ni, a bul ṭan nân Synod compound aṭangin tih ni sela tih thlengin ka lo ziak hman a nih kha. Mahse tûn thlengin khawpui chhûngah ran vulh an la awm reng a. Sakhaw thil thu tàr aia hnawk zâwk, khawpui chhûnga ran vulh hi AMC hian khap tak tak teh se.

Aizâwl khawpui tiṭawp leh tibengchheng berte chu kawngpui dung tluana workshop chi hrang hrang awmte hi a ni. Mipui chènna (residential are)-ah workshop a inhûng fer fur mai hi a fuh lo. Hêngte hi AMC hian eng tikah tak sawn chhuak ang maw? Motor siamna workshop-te phei hi chuan kawngpui dungah hriak an tiluang zêih zûih fo a, accident phah hlauhawm tak a ni. Myanmar-a Tahan khuaah takngial pawh motor workshop chi hrang hrang hi khawpui pâwnah vek an dah.

Kum sâng bi thar her chhuah dâwn khân Mizoram sawrkarin khawpui cheimawi a sawi vul chûk a; mahse chuti hêhû chuan eng mah tihzui a awm ta chuang lo a. Thil pakhat an tih, tûn thleng hriat reng tlâk chu Aizâwl khawpui luh dâwn kawngpui zawng zawngah a kâr khát táwkin thîr banah thîr phêka thu ziak “Use Condom. Avoid AIDS” tih târ an paih ta vek kha a ni. Hmun dang aṭanga lo zinten khatiang thu ziak tàr kha mak an ti thei lutuk a. Khatih laia CM khân paih a nih tûr thu a sawi kha a takin a thleng hlauh mai a, a làwmawh tak meuh a ni.

Tûnah hian khawlai dung chauh ni loin zin kawng dung tinrêngah Condom hmang tûra infuihna thu ziak an târ leh ta chiai chuai mai a. Chu chauh a ni lo, Taxi leh City Bus bákah Sumo Service thlengin Condom hmang tûra infuihna an târ chhuai hlawm a. Hêng thu ziak târ tûr hian MSAC-in Transport Department hotute hnênah phalna a la a nih hmèl a. Hêng motor-te keini ang duang chuanna a ni si ṭhin a; a chuang nih pawh a zahthlák deuh roh asin. Hetiang motor-a chuangte hian condom hmang tûra fuihna thu hi chuti takin an ngai thupui vakin a rinawm lo. Hetiang chhiar avànga condom hman phah hi an tlêm hlein a rinawm. AIDS vei pumpelh nân condom hman chu a ṭha ngawt ang; motor-a thu târ chhiar avànga condom hman phah erawh chu an tlêm hle ang.

Mizoram hi AIDS vei tam lamah India ramah a sâng ta bera nih pawhin a mak hran lo. Kan sakhaw nun leh tualzâl nun hi a lâp êm alâwm. Campaign/ camping nèn inawi tluk tluk mah ila, kan nun a nghawng mawh êm a nih hi. Hnehnate hi puang dum dum mah ila, kan nun a hneh rei lo êm mai! Thlarau ze mak ngaisâng si, hlauh ngah bawk si, nun vawng thianghlim duh si lote kan ni hlawm a. Mi ṭhekhatin kohhran nêk rânin thu an sawi ṭhin. Kohhran hian a tihtûr chu a ti thawkhat ve bawk alâwm. Heti khawp hian thu ṭha infah tamna ram hi hmun dangah a awm chuang lo ang. Ruih theih thil tite tâna campaign/ camping siam pawh hi Mizoram tluka ti tam khawvêl ram dangah an awm lo ang; piangthar veka chhuak si, hun rei lo tê-a da leh tlat ṭhin kan nih chuan kohhran tân tih ngaihna a vâng ve bawk a ni. Hetiang buatsaih nâna kohhranin sum a sèn zawng zawng belh khâwm hi a tam ngawt ang; chutiang zât zât sum sêng chu hmun dangah awm ve tak maw?

Khawlaia thil târah bawk lêt leh ta ila. AMC hian awmze nei taka thil târ hi a kalpui dâwn a nih chuan ruahmanna fel tak a nei tûrah ngai ila. Thil zawrhna lam tàr tùr hi size hrang awmze nei takin siam sela; an duh ang anga lian an siam mai chuan a mawi lo ang. Tàrna hmun tûr azirin a size tûr inhmeh tâwk a awm tûrah ngai ila. Inzawrhna thil lam ni lo, Pathian thu lam târ duh tàn pawh tàr hun chhûng rei zâwng nèn a man fel takin bi thliah sela; pâwl pakhatin rei tak hmun luah bîk loin inchhâwka tih dàn tûr a awm ang. Thil pakhat, Chaltlâng leh Durtlâng kawngahte sumdâwngho thil tàr mawi tak tak a awm ṭhin a; mahse tuten emaw an lo thai ṭet hnê hnû ṭhin a. Hetiang mi kut hleiho hi hrem tlák an ni a; “Ka la mâwl zêl dâwn” ti ni âwm tak an ni!

Thil târ ni chiah lo, ni ve deuh roh si chu khawi lai tak hi nge Aizâwl tih chhinchhiahna siam hi a ni. British hun lai aṭangin Bawrhsap pisapui leh Dâk Inpui bul hi Aizâwl aṭanga hmun hrang hrang hlat zâwng tehna a ni. Tûna Aizâwl aṭanga khaw hrang hrang hlat zâwng pawh hi Dâk Inpui aṭanga teh vek a ni. AMC hian hei hi a chhunzawm zêl dâwn nge, tehna tûr hmun thar a siam dâwn? Aizâwl vêng hrang hrang hian mahni tual remchângah ‘Aizâwl 0’ tih kan târ vek mai zâwk dâwn em ni ang? Tûnah pawh chutiang tàr pakhat chu Chanmari-ah hian a awm vâng mai a! Chanmari hi eng tik aṭang khân nge ‘Aizâwl 0’ lai tak a lo nih! Hei pawh hi AMC hian tichiang teh se. Tûn anga kan kal mai mai dâwn a nih chuan Bâwngkâwnah pawh ‘Aizâwl 0’ tih an phun lo ang tih a sawi theih bîk loh.

Aizâwl khawlaia thil tàr suasam a nih lai hian kei chu Jorhat-ah ka awm daih a; ka thil hmuh leh hriatte hi WhatsApp aṭangin a ni vek a. Political Party-te pawhin thil tàr an nei ve tho a; chûngte chu suasam a ni ve em? Party pakhat pawhin Amos 5.24 thu ziah chhuah an tàr nual kha. AMC hian tuten emaw an duh duhna hmuna kraws an phunte hi eng tin nge an ngaih? Kraws phun leh hmun thianghlim siam belh kan intihhmuh pawh hi biak in aia ngaih pawimawh neih kan inzirtîrna chi khat a ni hial lo maw? Thing kraws phun tam aiin Kraws-a thi ISUAN kan nunah hmun chang tam zâwk rawh se.

Thil tàr ni ve tho si, hmun dangah han pakai ta daih ila. Jerusalem chhak lam Olive tlângah khuan biak in pakhat a awm a; chu biak in chu a tîrah Rom lalber Constantine-a sak a ni. Tûna a awm ang erawh chuan Constantine-a sak a nih tawh lo. Chu biak in hmun chu Isuan a zirtîrte ṭawngṭai dàn a zirtîrna hmun kha niin an sawi. Biak in pâwn lam leh chhûng lam bangah chuan ṭawng hrang 120 aia tam mahin LalpaṬawngṭaina an târ a. India ram ṭawng hrang hrang - Bengali, Marathi leh Hindi-te pawh hmuh tûr a awm. Mizo ṭawng erawh chu hmuh tûr a la awm ve lo.

Kum 1990-ah khân he biak in hi kan tlawh a; Lalpa Ṭawngṭaina tàrte chu ka hmuhin mahni thua tàr ve theih mai tùrah ka ngai a. Kum 1998-a Jerusalem ka tlawh dâwn khân thîr phêk chhah ṭha taka Lalpa Ṭawngṭaina ker sa chu ka keng ve tawp mai a; mahse chuti maia târ chi a lo ni hauh lo! Ka màwlzia ka inhmu chhuak a; thil ka lo chîk tâwk lo deuh a, ziak sa banga târ a lo ni awzâwng lo mai! A hmun nghâk nu pakhat chu Mizo ṭawng Lalpa Ṭawngṭaina tàr ve theih dàn tur ka zâwt ta a; ka thil ken pawh chu phawrh chi rual a ni lo.

A hmun nghákin min hrilh dàn chuan Lalpa Ṭawngṭaina ziak duh chuan inches 12x14 vêlah dollar 1000 pêk a ngai a; a size a len leh a man a to mai dâwn a ni. Lehkhaa Lalpa Ṭawngṭaina chhut sa chu mahni kohhrana hotu lû berin a dik ngei a ni tih a certify ang a; chu lehkha chu dollar 1000 nèn thawn mai tûr a ni. Kan thawn ang chiahin an lo ziahtîr ang. Hetianga tih theih a nih thu hi kan kohhran hruaitute hnênah pawh ka sawi tawh ṭhin a; mahse tu mahin an ûksàk lêm lo. Tûn thlengin Olive tlânga biak inah Mizo ṭawng Lalpa Ṭawngṭaina a la awm ve lo!

Nazareth-a Church of Anunciation bangah khuan hnam hrang hrangin Mari leh nausên Isua lem, Mosaic painting-in an ziahtîr bawk a; chu phei chu a man a tam lehzual ang. Kei pek ‘canvas painting’ frame siam chawp tumin kum 1998 khân ka keng ngawt bawk a; chutiang mai maia tih chi a lo ni si lo. Mahni tâwkah ka insên nasat ve teh lul nên, ka thil ken pahnih chu Jerusalem-a ka zirna St. George’s College-ah ka pe ta a! Kan zin chhan pawimawh tak chu ka luah zo ta lo! Hêng thil pahnih hi Israel ram tlawhtuten an hmu ṭhin ang; kei anga rual awhna nachâng hria an awm lo nge ni, tûn thlengin mi tih anga tih tum erawh an la awm lo a nih hmêl. Catholic unaute hi Bishop-ho hian harh ta thut se, anni chuan a hmunah Catholic mi leh sa an zuk be pawp ang a, harsa lutuk loin an ti thei mai ang!