MITDEL KAN AWM TAWH LO’NG JERUSALEM THARAH!

May 22, 2023 khân ka mit vei lam cataract zai a ni a; May 23-a a tuamna phelh a nih pawhin buaina ka nei hran lo! May 24-ah ka mit ding lam cataract zai a ni a; zai zawh dâwn ṭêpah a zaitu chu a buai ta deuh tlat mai a; amá khawih theih loh thil a thleng ta tlat mai. Ka mitmu chhûngrilah ‘nucleus’ an a lût ta pek chu niin! Thil a buaithlák zo ta.

Mitmu chhûngrila nucleus lût la chhuak thiam doctor chu a va kohtîr a. Tûnah rih chuan Mizoramah Synod Hospital chauh khian mitmu chhûngrila nucleus lût lák chhuahna khâwl chu a nei a. Doctor chuan ka mitmu chhûngrila nucleus lût chu lák chhuah tumin a bei ta ngar ngar a; an rin ái daihin a lo khirh phian a ni ang.

Kei lah upa lam, prostate problem nei ve deuh tawh ka nih avàngin zai laklawh lái lái chuan ka zun a chhuak ta tlat mai a; patling ṭhan kin mah ni i la, insùm ngaihna a awm dèr si lo! Nurse-te chuan min khuhna puan phènah zunna tùr dáwt an rawn rawlh lût a; vawi khat mai pawh ni lo, vawi hnih lái ka’n zung hman pek a nih kha! Min zai chhûng kha a rei thawkhat bawk a, nucleus la chhuak tùr khán dárkár 2½ tlawng an bei zuk nia! Min zai zawh chuan Cabin No.1-ah ka phei a; zànah pawh ná ka nei hran lo a; nurse duty-in ka mit chu eye drop eng eng emaw a rawn thlawr zauh zauh ṭhin tih mai loh chu buaipui ka ngái lo.

A tûk leh zîngah chuan ka dàn pángngáiin dár 4½-ah ka tho a, mit khaw hmu ṭha mang lo tân chuan tih tùr a váng hle; khua a lo èn zual tákah chuan kawngpui dungah ka va vák kual mai mai a. Ka kìr leh hnû dár 6-ah nurse a lo kal a; ka mit tuamna chu a phelh a, eye drop eng eng emaw a thlawr leh a. Ka mit ṭha lam záwka ka ngaih ding lam chuan khua a hmu ta map lo mai! Isuan mitdel pakhat a tih damin mihring pawh thing kal anga maia a hmuh pawh kha ka tluk zo ta lo! Mit ṭha duhin ka zaitîr a, an zai chhe ta záwk em ni ka ti rum rum mai! Hna ka ngah si, mitdel hman ka la ni lo; chû vàng chuan mitdel palh ka hlau deuh roh a ni.

May 24 chuan free treatment tùra kan intih fel hnûah kan hãwng ta a; ka mit zaitu doctor chuan Ramhlun North-ah clinic a nei a, May 26 (Zirtàwpni)-ah inhmu leh tùrin kan intiam a; May 26 zîngah chuan ka mit chu ka va entîr a; May 29 (Thawhṭanni)-a en leh tùrin kan inṭhen leh ta rih a. May 29-a ka va entîr leh chuan an kháwl neihin duh ang taka a en theih bák en ngâi a awm avàngin Synod Hospital-ah dár 10-a kal tùrin min lo hrilh a. Synod Hospital-a ka han kal chuan a zaitu doctor chuan ka mit zai chu an lo buaipui ru hle tih min lo hrilh a; mitmu chhûngrila nucleus lût phawrh kha mit zai del tam tak thlen chhan niin a sawi a! Tlémah tlémah ka mit chu a lo del lo chauh a nih chu!

Inrinni apiangin min zaitu doctor clinic-ah chuan ka va inentîr ṭhin a, ka mit pawhin hmá a sâwn ve zêl a; a zaitu doctor pawh a lãwm khawp mai. Damdawi ei tùr leh eye drop 3/4 vêl min chawh reng a; eye drop pakhat phei chu ni khata vawi 6 thlawr tùr a ni a, a hun taka thlawr tùra inrin reng a ngái. July 1-a doctor ka hmuh ṭum chuan tarmit pângngâi siam theih tawh a ni tih min hrilh a.

Ka mit zai a nih ták avàng khán WhatsApp tak ngial pawh khawih thei loin ka awm a; Vànglaini-a ka huang pawh Inrinni vawi hnih chu kan luah lum thei ta lo hial a! Kár hnih hnûah erawh chuan mamawh zual en theihna tùr tarmit Rs 200/- man min leitîr a. WhatsApp bákah Vànglaini-a ka huang pawh luah thei ṭawn ṭawnin ka awm ta hrãm a ni.

July 1 tûkah chuan lehkha chhiar theihna tùr tarmit pângngâi min siamsak a. Ka khaw hmuh chu duhthusàm la ni chiah lo mah se, lehkha ka chhiar theih ták deuh avàngin Mizo Revised Version Bible buatsaih kan chawlhsan rih pawh en chhunzawm leh ka rawt a, kan thawk chhunzawm thei leh ta a ni. Bible kan han en leh tákah chuan ka draft sá kha ka chhiar tùr a ni si a, ka mit chuan duh thû a la sãm lo hle; paper A4 size khat dal ka chhiar hi chuan ka buai ṭêp ṭhin a ni.

Ka buai rûkna tak pakhat chu tûna tarmit pángngái mit chawh tawh chung hian a hnãiah hian tarmit tel lo chuan lehkha ka la chhiar thei tlat lo mai a; ka chaw ei tùr tak ngial pawh hi ka hmu phé ruai reng mai a ni. Hei hi ka awm dàn kumkhua tùr a ni tawh mai dáwn a ni àwm e! Tûn hmáa ka mit chak lohna ber, a hla lam ka hmu fiah lo ṭhin erawh kha chu tûnah chuan a ziaawm ta khawp mai a. Biak ina ka ṭhutna aṭangin bang lehlam tàwpa sana khài dár zât ziak pawh chiang takin ka hmu thei ta thung. A hnãiah erawh chuan ka sana bun ngei dár zât pawh mit lâwng chuan ka hmu fiah thei ta lo.

Ka mit zai hnû hi chuan páwn khaw éng uar maiah chuan men a hrehawm dáwn tih ka hria a. Chû vàng chuan tarmit naràn lo deuh, photo grey, in chhûngah chuan fîm káka awm thei, páwn khaw éngah erawh chuan dur khap zêl thung si ka mamawh dáwn tih ka hria a. Chutiang tarmit chu to mah se, ka khaw hmuh nawmna tùr a nih si chuan neih ve hrãm ka tum khangláng a!

Tarmit dárthlalang man to ka mamawh tùr thû chu tû hnénah emaw ka lo sawi zauh a ni ngei ang, ka hminga WhatsApp Group pakhat an siam member-te chuan an lo hre fuh hlauh chu lo niin, ka tarmit man tùr chu thawh khawm zái an rél ta mai! Kei chuan ṭi tak chungin thawh khâwm a ngaih loh thû ka hrilh náin, patling/nutling ṭhan kin tawh na lailéng chu dan rual an ni ta lo. Ka tarmit man zât tùr khûm dáwrha liam zawih zawihin an thawh ta mai a; ka bank account-ah an hotupa ber chuan a rawn chhûng lût ta hum hum mai a nih chu! Mit zai chhiat titih aleiah ka vànnei letling a; keiin nasa féa ka sual ngâi kha awlsam têin ka neih theih phah ta a ni.

Ka mit chungchâng hi han sawi zui hlek i la. Kum 1978-a UPSC-a ka zuk interview khán colour blind ka nei tih ka hre chhuak ve chauh a, tih dam theih loh a ni; colour blind nei chu IPS-ah leh technical service dangah réng réng an duh lo. UPSC-ah ṭum thum lâi ka zuk interview apiangin colour blind avàng chuan mi dang áiin ni khatin ka awm tlài phah ziah a. Kum 1981-ah phei kha chuan Delhi Cantonment-a sipai doctor Brig. RC Sharma, Union Home Ministry Consultant hnénah min tîr hial a; ani chu ngam leh ngam loin ka mit ṭhat loh dàn ka zâwt a, mah se min hrilh duh lo, “Willingdon Hospital-a Eye Department hotu ber phone-in ka hrilh mai ang,” a ti hmak! Willingdon Hospital-a ka va lét leh chuan eye department hotupa ber Dr. Singhal hnènah, “Ka mit hi a ṭha lo hlê em ni?” tiin ka zâwt ta chawt a; ani chuan, “Tlangvâl, ngaih ṭha takin awm rawh; minor defect a awm mai a ni e,” tiin min ṭawng thlamuan ringawt bawk!

Ka mit vei lam hi pian tirh atâ tê záwk a ni a; tê záwk na ná ná chu ka khaw hmuh pawh a fiah lo záwk a. Ka upa telh telh a, mit vun hi a uai fual tial tial a lo ni a; khua a lum phei chuan ka mit vei lam vun uai fual chuan ka khaw hmuh a ti fiah lo zual ṭhin a ni. Chû vàng chuan June 2, 2022 khân Synod Hospital-ah ka mit vei lam chu min siam zausak a; ka mit ding lam, a zau záwk kha a zîm záwk hretah a ṭang leh ta thung a! A mak zãn zãn ṭhin mang e! Tûnah chuan a nih ang ang hian ka pu zui tawh mai ang a; ka dam chhûng chu min daih hrim hrim tawh ang chu! Ka mit ding lamin khua a hmuh hleih theih loh lái kha chuan Roliana Râlte hla sak, “Midel kan awm tawh lo’ng Jerusalem tharah” tih kha kan hre chhuak uar uar mai a ni! Mitdel chauh ni loin mit fiah lo hrim hrim pawh kan awm tawh lo ang, mit zai ngái pawh kan awm tawh hek lo ang!

Ka mit zai aṭangin thla hnih áia tam mah a ni ta. Khaw lum zual châng chuan ka mit ding lam záwkah hian bawlhhlawh awm ang maia kap deuh ralh ralh hi a awm ṭhin a; mit thial ang deuhin ka awm deuh reng bawk a. August 2 khán ka mit zaitu chu a clinic-ah ka va pan leh ta rãwih a; ngun taka a en hnûah a ṭhuina tih tàwi (trim) a ngâi tih a hmu a. August 3-ah Synod Hospital ka han pan leh a; minutes 10 lek chhûngin ka mit ding lam ṭhuina chu min lo tih tàwisak a; men a nuam ta deuh zaih e! Tûnah chuan khaw lumah pawh mita bawlhhlawh awm ang kha a reh hlen tawh êm ang chu!

Ka duh ang tak tarmit leina man tùr liam zawih zawih khawpa min tumsaktute zawng zawng chungah thiam lo takin làwm thû ka rawn sawi a. Mi mal mal hnéna làwm thû hrilh tùr che u-in tûte nge in nih lah ka hre bawk si lo! In mi duhsakna azárah tûnah chuan páwn khaw éng takah pawh tîm lutuk loin ka meng ngam dáwn a. In mi duhsakna hi ka tán a hlu hle a ni. Ka mit pawhin ṭhat lam a pan chhawm zél tùrah ka ngái e.

Synod Hospital (Durtlâng) khi mit enkawlnaah na ná ná chuan a belh tlák hle a; a chhan pakhat chu Germany rama pâwl pakhat Christoffel-Blindenmission nèn an thawh dun vàng a ni. Christoffel-Blindenmission aṭangin ṭanpuina chi hrang hrang an dawng ṭhin a; Synod Hospital Eye Department pawhin a phuisui phah hle a ni. Tûnah erawh chuan Central-a BJP a sawrkar ták avàng hian India ram páwn aṭanga ṭanpuina dawn hi kawng engkimah a khirh vêl vek ta a; Synod Hospital Eye Department pawhin Christoffel-Blindenmission aṭangin ṭanpuina a hmu hlei thei ta lo. A tuartu chu Mizo mipui kan ni a; India rama BJP a sawrkar rei leh kan tuar rei dâwn tihna a ni mai! Kristiante tân ngat phei chuan Central-a a BJP sawrkar rei leh a pawi zual tual tual dáwn tihna a ni.

Chutih lâia Mizorama BJP party lo ding ve leh BJP lo sawi màwi chiam hi chu Kristianna nèn inhmeh lo leh thil ṭûl lo tak a ni. Kum tàwp lama inthlan lo awm tùrah phei chuan sum tam tak hmachhuanin a siruk làin an lo thawk ngei ang a; tangka sum ngaina zual tak Mizo tu tute emaw chu an rawn dâwi ã ngei dáwn a. Politician pamham leh ṭhalâi zînga sum duh uchuak an hîp deuh bik ang. Tùna MLA ṭang lâi zînga mi ṭhenkhat pawh hi an tel ve lo ang tih pawh a sawi theih loh. Chutiang thil lo thleng tùr lakah chuan kan lo invèn thiam hle a ngâi dâwn a ni. Hindu rama India siam tumtute nèna rual lo taka nghâwngkawl bât duna ram tih changkàn tum ái chuan kan sum neih ang ang rinawm leh dik taka hmanga kan ram hi tih changkàn theih a ni tih kan hriat reng a pawimawh hle. Tûnlái tak phei hi chuan Hindutva Watch inhmuh khâwmnaah, “Kan hmélma pakhatna chu Kristian an ni a, a dawttu chu Muslims an ni,” an tihna video clip pawh a lãr hle a nih hi! Hei hian BJP zepui dik tak chu a puang chhuak chiang hle a ni lo’m ni?