Guest writer
HC Vanlalruata
THISEN
Kolasib District Hospital-a Pi Babie Zothanpari thihna hian kan sorkar thuneitute leh sorkar mi rawihte’n thuneihna leh lalna chhuanga mi harsa zawkte tawrhna engahmaha ngai lova, lalna leh thuneihna atchilh chunga mawhphurhna an ken lohzia bakah chhiatna a lo thlena mawh lak an tum si loh zia lan chhuahna chiang tak a tling awm e. Thil ṭha lam leh hmingṭhatna chhete-ah pawh thangṭhat lak var hi chu kan thiam tlan a ni a. Hetiang chen tal hi chuan chhiatna a thlena mawh lak leh mawhphur nihna inhriat lamah hian kan hotute hi che rang ve sela chuan Mizoram hi ram nuam takah kan siam daih tawh hi ka ring ve mai mai ṭhin.
Hetianga sorkar Damdawiina ngaihthah (negligence) avanga thihna hial thleng hi thil thar a ni lova. Keini chhungkua ngei pawh hi a taka tawngtu kan ni. Tuna ka ngaihtuah let leh vang vang pawh hian kum 1993-a Aizawl Civil Hospital-a ka pa kan hruai tuma doctor leh nurse senior duty-te min tih dan kha chuan ka lung a la ti-awi thei lo. Ka pa kha khami kum May ni 29 (Inrinni) zan khan Kawnpui khaw bula huana a thawhna aṭangin damlo chungin a lo haw a. A tuk May ni 30 (Pathianni) zingah Aizawl Civil Hospital-ah kan hruai a. Doctor duty chuan eng investigation mah ti lovin kawṭhalo damdawi pe-in min haw tir a; a nat dan va sawifiah tura lut, ka nu thusawi chu pakhatmah an ngaithlalo mai ni lovin Nurse senior hruanghrau ang reng tak hian Casualty pindan aṭangin a rawn hnawt chhuak a. Mi thahnemngaite avanga (a nat zual tak viau avangin) chawhnu lamah kan va kal leh chuan nasa taka kan ngenna avangin kan in admit ta hram a. Hemi leh a chahthlak inkar chhunga keini chhungkaw tana tawngkam hriat hrehawm kan tawn leh ilo zawng zawng chu sawi sen a ni lovang.
A tawi zawngin sawi ta ila, Thawhṭanni, May ni 31 chhunah ka pa chuan min kal san ta a. A thih hma lawka rawn entu (a hma tlaia Aizawl pawna a lokal avanga kan hmuh theih loh, ka pa thianpa ni bawk) Dr Lalzauva chuan kan tlai tawh tih min hrilh a; a natna chu thluaka lut chi sikserh natna (celebral malaria) niin a sawi a. Ka doctor ṭhianpa erawh chuan thluaka khawsik lut chi natna tho ‘meningitis’ a nih a rin thu a sawi thung. Engpawhnise, a lu nat dan te, a hmaa sikserh (malaria PF) a lo vei tawh dante kan sawia an benga rawnga thun duh hauh lotu doctor-te kha chu an kawchhungah tulum a lut a nih loh vek chuan a saptawng takin an ‘arrogance’ lutuk vangin thil hmaih thelh lian tak an nei a ni ngei ang. He thil thleng hian kum 20 ral hnu-ah pawh hian ka thinlung a la tina mai ni lovin ka thin a la tirim a ni. Chuvangin, tute-emaw thil ngaihthah luat vanga thihna thleng ni ngeia sawi ṭhinte engahmaha ngailo leh mihring nunna ngainep niawm taka mi rilru natna tur ngaihtuah lek lova tawng mai maite leh social media lama thu ziah chingte hian thil an ngaihtuah chianglo hle-in ka hria. Tun aṭang chuan sim mawlh tawh teh se.
Keima tawn mai ni lovin tualchhung chanchinbu-a kum engemawzat ka thawh ve chhung khan keini tehlul hnena an manganna leh lungawilohna rawn thlen mi harsa tak tak kan tawng tam ang reng a. Ṭhenkhat phei kha chuan tharum thawh mai pawh an hniallo ni hialin ka hria a. An tawn kha rapthlak tak tak a ni hlawm Kan ramah hian doctor leh tihdam hna lama thawktu dang fel tak tak, mahni hnaa rinawm piah lama pen khat/pen hnihna mi rawngbawl tura a thlawna pen chhuak thin ka hmu fo mai. Mahse, mi ṭhenkhat, mi tawrhna pawisalo ang maia che ṭhinte hian an vaiin an tihmingchhe lawi si thin. Hetianga an thawhpuite hmai timawk thinte hi an tam hranpa lo. Mahse, hetianga mahni mihring puite laka che thinte hian hrem an tawk ngai miau lova, hrem theitu-in an hrem ngai loh avang hian hetiangho hi an huangtauvin an pung thin a ni. Hrem ngai hrem ngamlo leh chawimawi phu chawimawi theilo inrelbawlnaah chuan mi dik tan a thaw-i-pik-thlak ṭhin.
Kolasib district bikah hian kumin sorkar kum chhung hian thisen pek chungchanga khawtlai avangin hmeichhe 3 raicheha an thih thu an district CMO-in kan MP pahnihte kaihhruaina hnuaia District Vigilance and Monitoring Committee inkhawmah a sawi chhuak niin Kolasib tualchhung chanchinbute’n an ziak a. Hemi hnu lawkah Pi Babie Zothanpari thih thu hian min deng zui kha a ni a. Tunhma an tih dan bawkin mipui vantlang hriat thiam ve loh nia an hriat ‘technical’ thil sawia a phena bihruk tum an awm leh ngeiin a rinawm a. Politician tawngkam thiam leh thuineihna hmachhuana sawimam tumna a awm leh bawk. Hei hi chu Judicial Inquiry a ngai a ni. Kan Health Minister hian RSBY hnuaia inziak lutte chu thisen sawngbawlna senso Rs 550 pek ve a ngailo tih a sawi zo chiah a; Pi Babie Zothanpari te chhungkhua hi chutianga inziakluta smart card nei ni chunga engvanga thisen man hi thing khawtlai nge an ni tih hi mipui kan chiang ngei tur a ni.
A pawi ber mai chu thuneihna pumhmawmtu ram hruaitu leh thuneihna sang nei sorkar milian leh thiltitheite’n mawhphurhna an neilo tlata an inhria hi a ni. Hei hi a pawi satliah lova; a aia hlauhawm hi khawvelah a awm chuang lo. Chumi avang chuan mipui mimir, a bikin aw chhuah ring theilote’n an tuar mek a, an la tuar zel dawn bawk. Hetiang do tur hian enge kan tih tak ang le? ‘Nge kan sepui ruah tuar tlawk tlawk mai dawn?