GAS BAWK

Kei pek hi ‘Hmar fin a tlai’ tih zawng zawng hi ka nei zo ni berin a lang a, India ram puma internet (online) hmanga eirawngbawlna gas ‘refill booking’ a tih theih thu hi ka’n hre tlai khawhnu ve chauh va. Chu pawh Aizawl aṭanga tihchhuah sap-tawng chanchinbu ‘The Frontier Despatch’ tunhnai chhuak aṭang chauh leh nghalin. Chutia ka hriat ve tak hnu chuan Mizorama eirawngbawlna gas hmanga rawn sumdawng awm chhun Indian Oil Corporation (IOC) website -indane.co.in ah chuan ka inziak lut ve ta a.

Chutia ka inziahluh ve hnu chuan Khuangchawi Thla ni 21 khan eirawngbawlna gas cylinder 1 chu ka’n ‘booked’ ve ta rup mai a. Tunlaia eirawng-bawlna gas harsatzia hre chungin min pek mai tur an neih ring ngam vak lo, hlau leh khur chung deuhthaw a han hauh (booked) chhin ve ka ni a. IOC lam chuan ni 3 chhunga pek ka nih tur thu leh kan kawtkai ngei-a gas cylinder chu rawn dah a nih tur thu-in an Website kaltlangin min rawn thlamuan a. Ka ring lutuk lo na-in a tuk Inrinni zingah chuan ka Gas Cylinder booked chu kan kawtkai ngei-a an rawn thlen (delivered) tawh thu min rawn hriattir bakah ka leina Rs 643.03 an dawng ngei a ni tih ziahna ‘Cash Memo’ pawh number 3000006715 a nih thu min rawn hriattir nghal a. Lawm em em mah i la, chu Gas Cylinder hlu tak chu kan la dawng lova, a man pawh kan la pe lova, Cash Memo phei chu a inziah dan tur pawh kan suangtuah thiamlo. Hetihlai hun tak hi October ni 22, chawhnu dar 12:14 a ni.

Hemi ni hian kan mamawh ber Gas cylinder chu kan dawng ta lova, thawm engmah dang kan hre zuilo. Pathianni a liam a, Thawhtanni-ah chawhma lama min rawn pek emaw min rawn biak mai emaw beisei-in kan nghak a. Engmah thawm a awm tak lohvah chuan Thawhtanni chawhnu dar 3.26-ah chuan kan Gas Distributor phone number chu ka bel ta chawt mai a. Lehlama ka phone lo dawngsawngtu chu ka hmu theilo na a a hmel hmu thei ila chuan hlim hmel min hmuh miah lovang tih ka chiang khawp mai. Engemaw chen kan inhnialna-ah chuan kei, an consumer tam tak zinga pakhat ve mai mai-in online hmanga gas cylinder ka lo booked ve khanglang chu anni sumdawng lian ho an lawm hauhlo tih chiang tur tawkin a ngaihdan min fah a. An consumer dangte ang bawka kan venga an sem lo nghak ve mai tawh thin turin min zilh a ni ber e. Consumer ka nihna anga ka chanvo nia ka hriat ka sawi niah niah na a, a ngai pawimawh lemlo kher mai.

Inti changkang ve ang reng taka kan lo booked ve bawk si avang leh kan kawtkai-a rawn dah tawh anga an lo zu report-na-in kan beng a thlen ve tawh bawk si avang chuan tuilo tih hriat zet hian a tuk Thawhlehni (October ni 25) a an office aṭanga lam turin min hrilh ta a. Mimal pakhat chauh chu an kawtkai-a an pek theih loh thu leh online hmanga cylinder book chungchang hi Food, Civil Supplies and Consumer Affairs department nena an la chinfel rih loh avanga a taka la kalpui lo an nih thu tawite sermon ka dawng bawk. Thawhtanni-ah an office aṭangin min la pe thei lova, Thawhlehni, Nilaini leh Ningani-ah te nitin vawi khat aia tlemlo kan phone chungin an nei thei lova. A tawp a tawpah chuan Zirtawpni (October ni 28) chawhnu lamah kan lam thei ta hram a. Kan Consumer Card-ah chuan ‘October thla chhungin a lak theih tawh loh’ tiin an ziak kher a ni.

Ka lung a awi zan bik lo na a, helam panga ka hriatna a pawnlawi em avangin Food, Civil Supplies and Consumer Affairs department-a an Deputy Director pakhat chu thil awmzia ka zawt ta a. Ani chuan dawhthei taka min hrilhfiahin online-a in ziaklut a, online hmanga book chu tihdan tur a nih tawh thu leh Mizoramah erawh chuan Gas Distributor te’n an hnena Connection neite an la hman tir duh hauhlo niin a sawi a. Amah ngei pawhin online a a book luih ngat ngat thu min hrilh a. Internet hmanga Computer leh Mobile kaltlanga gas cylinder book hi a theih vek tawh thu a sawi rualin phone-a aw hmanga book theihna tur Inter-active Voice Response System (IVRS) chu an la peih fel lova. Chu pawh Mizo tawnga book theihna tur chauh la peih felloh a nih thu a sawi a ni. Min bialtu Gas Distributor pawhin IVRS hmanga refill book theihna mobile phone hi an nei ve ngei a, ka phone chhin pawhin electronic voice-in min lo chhang nghe nghe a; saptawng leh Hindi thiam tan chuan (a thu chuan) phone/ mobile hmang pawhin a book theih tawh ni ngeiin a lang.

Chutianga kan Gas Distributor te’n sorkar nena thil la ching fel lo nia chhuanlam an siam lai chuan an thiltih dan chu a makin an sum hmuhna keini consumer te hminga ramhuai an hnawhchhuah dan chu tenawm tak a ni. Mizorama eirawngbawlna gas connection nei zinga a tam berin online-a ‘refill booking’ a tih theih tih pawh kan hriat loh lai hian kan rama Gas Distributor te chuan hemi kawngah hian nikum chhung khan India ram puma a ti tha ber nihna kum chanve chhung an hauhva, an hniam ber lai-in pahnihna an la hauh fan a ni. Hetianga thawk tha (Five Star Rating) dinhmun hauhtute hi Aizawl district a Gas Distributor 20 zinga 19-te an ni a (V. Neihkunga Gas Agency chauh a ni velo). Chutiang taka thawk tha anga IOC-in mark a pek chhan chu an huam chhunga eirawngbawlna gas connection nei zinga za zela 85 emaw a aia tamin emaw an gas cylinder book kha ni 2 chhungin an kawtkai-ah an thlen sak zat zat anga an in report vang a ni a. Nikum April leh June thla inkar phei kha chuan chawhrualin an hnena connection nei za zela 99 hnenah an book angin ni 2 chhungin an kawtkai-ah an thlen vek niin an in report a nih chu! An nihna dik tak nen erawh chuan Missippi leh Tuivawl lui aia inhlat a ni.

A chiang reng a lawm. Heti khawpa mipui kan mangang a, eirawngbawlna gas a harsat em em lai hian Mizorama kan Gas Distributor te hian kan hminga ramhuai hnawt chhuakin an sumdawnna-ah state danga distributor te aia titha, mipui hnena hnianghnar taka a hun tak zela gas cylinder pe angin IOC hnenah an in report reng tihna a nih chu. IOC-ah heti taka thil ti tha anga an in report a, an hnena connection neite’n an book ang ang a huna pe zat zat anga an in lantir lai hian veng tinah Information Centre aṭanga inhriattirin Gas duh nileng lengin thu tak tak kan la intlar mek zel a; a chang phei chuan thla 3 danah gas cylinder pakhat te kan dawng ve tawk thin chu a nih si hi.

Kan dawn zin ve deuh lai lah khan kan gas cylinder chhungah ‘a tak’ (boruak-alh-thei) a awm tlem lutuk a nidanga kan hman ang hun chanve velah kan hmang zo zel leh bawk si - buaithlak zet a ni.

Eirawngbawlna Gas Distributor-te hian keini an hnena connection nei (consumer) te hmingin a lemin ‘refill booking’ min tih sak a, cash memo lem siamin a lem bawkin kan kawtkai-ah min thlen sak thin tih chu a chiang ta hle a. Hei hi kan Distributor pathum - MIZOFED, Suakchhunga leh Vanbuangi Gas Agency te hnena insawifiah tura IOC-in lehkha an pek danah pawh a lang chiang hle. Distributor dang thiltih hi an la man chhuaklo mai chauh a ni e. Diklo taka an tih dan hi connection nei hmingte nen sawi tur a tam a, kan sawi seng lovang.

Thil chiang tak erawh chu hetianga a lem (dawt hmang)-a thil an tih avang hian Mizoramah hian a Distributor nilo kut aṭanga man to zawka lei tur a tam ta em em hi chu hmuh hmaih chi rual a ni lo. Mizo zinga ‘kei ka ni’ inti tam tak ai hian vai mutia (coolie) biak fuhin eirawngbawlna gas lei tur hmuh a awl zawk - a man a to deuh tih mai loh chu.