CHHUNG LAM PAWIMAWHNA

Biate khua Thang-kungi, Leng khuaa zin chu khawsikpuiin a na ta hlauh mai a, a haw hnu rei lo teah a thi ta mai a. A pa, Laipuia te khawhar chuan Leng lal Saihnuna chu hla phuahsak turin an ngen ta ringawt mai a. Saihnuna chuan an khaw dai velte a fang a, hla phuah a han tum ngial pawhin a thei tlat lo mai a. Chumi hnu rei vak loah chuan Lalho inhmuh khawmnaa tel ve turin Cherhlun khuaah a kal a, kalkawngah Hrangtur tlangah chawlin khua an hawi vel a, nuam a ti hle mai a.

Chu tlang mawi leh lung tileng tak aṭanga a han hawi vel chuan Pathian thilsiam mawizia a han hmu ta a, ban phar meuhin a tawngtai ta hial a, a ṭhiante pawhin nghah chi nia an ngaih loh avangin an kalsan ta hial a. Pathian thil siamte chu chutikhawpin mawi mah sela, lusun fate tan thung chuan khawvel hi tahna ram mai ni hian a hre thung a. A ni tak a, hlim leh lawmna leh tah leh lungngaihna hi zawng, pawn lam khawvel thil ni loin thinlung chhung lam zawk hi a ni si thin. A thinlungah chuan hla a lo thleng ta a, “Ka tap khawvel ram zauah hian” tiin. A thinlunga hla lut, bul tanna mah nise, a thunawn atan a hmang ta thung a.

Ṭap lo thei ka ni lo, aw ka lainatte kha, Hnutiang lam sul ang an hawi tawh lo e, Pialral rihsang an kai zo ta a maw, Kir an rel tawh lo ve, tih hla chu, chu tlang aṭang ngei chuan a lo piang ta a lo ni e. Awmhar min hnemtute an kir tawh lo vang, Ka ṭah nan khua a sei lua e Lalpa, Tual an lenna hmuh ka nuam an hmel nen, Angel dungthul ang maw, a han ti leh ta a, keini erawh thung chuan a phuah ang lo deuhin kan lo saksak ta thung zawk thin a lo ni e.

Chutah a thinlunga hla lo kal chang tawp berna chu, Zion hlimthla an bel, hmangaih lungduhte chuan, a tih chu keini thung chuan, hmangaih lungduhte nen, kan lo tihsak leh ta mai a. Laipuia fanu Thangkungi te khan Zion hlimthla an han belh tak avangin, Zion hlimthla an bel, hmangaih lungduhte chuan, Ralmuanna tlang chunga lengin an awi; Ka nghakhlel e, chu ram mawiah chuan aw, Kan la leng za ang a, tiin a hla mawi leh Lalpan a pek chu a hmawr a bawk ta hi a lo ni a, a phuahtu phuah loh ang deuh hian kan sa fo ṭhin a lo nih chu. He hla phuahtu Leng lal Saihnuna hi Sialsuk tlangdung, Hmuifang thlen hma deuh, tun hmaa Ṭhiak hnamho chenna thin a nih avanga Ṭhiak khua an tih takah sawn 1896 khan a piang a, mahse khawchhak lam Leng lamah an pem ta a ni.

Kha Hrangtur tlanga a tawngtai hma pawh khan a mawizia leh lunglen thlakzia chu a hmu a, a mihring mit chu a meng a lawm, mahse a tawngtai zawh khan a mawizia chu a takin a hmu chauh a nih chu. Adama te pawh khan theirah kha an hmu, an mit a del lo, ei itawm tak tih pawh an mit ngeia an hmuh avangin an hria a, hmu chiang tak an ni. Mitdel ni hek lo. Mahse an han ei chiah khan an mit a lo var ta a, saruaka awm an nih an inhria tih a ni. A hma pawh khan mitdel lo meng ve ta kuau chuan saruak tih inhriat ve awm tak chu a ni mawle, mahse an inhre tlat lo, an eng mit nge var tur awm chuang a? An chhung lam mit a ni, chu chu thlarau mite chuan thlarau mit an ti pawh a ni mahna.

Chu chuan chhung lam a pawimawhzia a lantir em em a, Saihnuna pawh a chhung lam mit a han men meuh chuan a hma lawka hla phuah tura daia kal hlawhchham kha, a chhung lam mita a han en chuan a mawizia kha a hre ta a, a hmu ta a nih chu, chuvang chuan hla mawi leh tha leh ril, vawiin thlenga kan la sak thin chu a phuah phah ta a nih chu.

Chutiang bawkin chhung lam hi a pawimawh em a ni e. Thinlung leh rilru chauh a ni lo, kan in kan chenna chhungte thleng hian a lo pawimawh a lo ni a. In chhunga mi hi artui pum khat miin ru ta sela, IPC an tih mai chang 380 anga hrem tur a ni a, kum sarih thleng lung in tan theih a nih mai bakah pawisa chawitir tel bawk tur a ni a, chawi turah bituk a awm lo. Chutihlai chuan pawna motor an dah hi miin ru ta sela, IPC bawk chang 379 anga hrem tur a ni thung a, a hremna chu kum thum thleng chauh tan theih a ni a, chawi tel theih a ni bawk a, pawisa chawitir ringawt pawhin a hrem theih a nih chu, mak ngawt mai.

Artui pum khat ai chuan motor nuai tel man chu a hlu zawk em em tih chu kan hria, mahse a hremna kha a inang lo tlat. A chhan chu artui kha in chhunga awm a nih vang a lawm. Chu chuan chhung lam a pawimawhzia chu a lantir hle awm e. In chhunga artui ruk kum sarih thleng tan theih a nih laia pawna motor ruk kum thum thleng chauh a tan theih khan awmzia a nei thuk em em a, in chhung chu dan pawhin a ngaih pawimawhzia chu sawi vak a ngai lo, kan hrethiam maiin a rinawm a ni. Chuvang chuan kan chhung lam hi a pawimawh a, thinlunga khat liam chu kain a sawi chhuak tih hi a ni leh mai thin. Evi te nupa pawh an chhung lam mit a var meuh kha chuan an buai a, theipui hnahte an hmang a, Saihnuna pawhin hla mawi tak an ngenna angin a siamsak bawk a, khawvel dan pawhin a lo humhalh hle a lo ni e.