RAMBUAI HRE LO

Aw lunglen curfew karah hian, Tuar i har hrilh ka thiam zo lo ve, tih hla te hi keini chuan tui takin, zan thla eng hnuaiah lukapui tlang sangah lungleng takin kan sa ve tawh ṭhin a, mahse tunah zawng le, hun leh kumte chuan tumah reng nghak loin an liam zel a, khua rei a chang zo ta. Rambuai hrehawmzia leh hre lo ṭhangthar an lo kal zel a, chungte tan chuan thawnthu ang mai a ni awm e.

Buaina chhum hi kiangin a mawi si lo, Tapa tlai nilen a awl mang e, tih hla ang maiin rambuai chu a hrehawm kha a ni a, curfew an ti a, chu chu kan hriatthiam theih dan tur chuan pawn chhuah phal loh tihna a ni ber mai a. Lehlamah Sipai an awm a, leh-lamah MNF an awm bawk a, keini mipuite chu tuboh leh dolung inkara khawsa ang kan ni a, tumah mah chu tih lungawi loh ngam a ni lo va, an duh duh an manin an vua a ni ber. A hrehawmzia hre pha tan chuan sawi ngaihna pawh a awm lo zawk a nih kha.

1983 August thla kha a ni a, rambuai pik lai a la ni. Lungleia kan kal tur Selinga sipaiten min lo tiding a, an duh duh an dap a, kei kha ka sam a seiin kan la tleirawl deuh bawk a, jean kekawr pawl zuih tak ka ha a, chakai khawrh kawr an tih mai, West Coat an ti emaw ni, Jean pawl bawk ka ha tel a, Kung-Fu pheikhawk dum, a hnuai var, Bruce Lee-a bun ang uar lai da lam tawh kha a ni a,mawza tel loin ka bun a, Pastor khawmpui haw lam chu ka ang vak hmel loh bawk a, sipate chuan MNF emaw min ti a, min ringhlel khawp mai.

An zinga mi, Mizo ni chiah lo, mahse Mizo tawng thiam kha a awm a, ipte lian deuh hi a ak a, sipai tih chu ka hre ru reng a, mahse sipai thuam erawh chuan a inthuam lo thung. A ipte chu a kut lehlam chuan a zen deuh reng a, silai a awm a, chu chu a vuan a ni, tih chu kan hai lo. A inti thu deuh ber a, kei kha min ringhlel tih ka hrereng mai a, mi dang pawh a dap kual a, min rawn pan ve a, kei kha ka han inti vaitingtang ve ta deuh a. Tunge I nih a? kan ti a nih chu. Ani chuan, min hre loa maw? A ti a, a nuih a za vak lo tih chu a hriat khawp mai.

Kei chuan, engtin nge kan hriat ang che, sipai i nih chuan sipai thuamin inthuam ve la, kan hre mai dawn che a lawm, khatia sipai thuam i hak lohten engting nge kan hriat hran theih ang che, ka ti a, ani pawh chuan dik chu a ti ve a ni ang, kan bula mite khan, a dik chiah, an lo ti ve sap sap a, min man bik ta em lo a, ka thaw huai mai.

1973-74 chho vel kha a ni a, High sikul kan kal lai a ni, rambuai chhum dum chhah takin min tuam a, ka han sawi teh mai mai ang, a rei ta bawk a, tu pawi em kan sawi lo ang chu maw. Kan in kha MNF-ho tawm khawmna a ni a, Sipai leh Police lamin man tumin an veh reng tih chu kei sikul naupang pawh chuan ka hai bik lo va. Anni MNF-ho lah chuan carom board an khel a, an ri luih luih a, an hlau der mai si lo va, sipaiten an hria ang a, an rawn man ang a, keini pawh chuan kan tuar tel ngei dawn tih chu kan hisap thiam ve a, mahse anni lah chu an ri luih luih ni leng a ni ber a, hlauthawng reng rengin kan awm thin. Mahse kan vannei a ni ang, an rawn man em lo hlauh. Chung ang buai hreawm harsat hre ve pha lo kan tam ta. CID leh sipaiten an rawn hria ang tih hlau reng rengin ni tin kan thaw dep dep thin a ni ber mai.

Tunah zawng, India leh MNF-ten inremna an neihna a zarah rambuai boruak chhum dum min khuhtute chu a lo bo zo ta, rambuai hre pha lo thangthar tam tak an awm ta, a lawmawm e. Curfew han tih pawh chu a awmzia reng hre lo kan tam tawh a, keinin a taka kan hmuh a, kan tawn kha an tan chuan thawnthu ang a ni ta mai chu a nih hi. Nursey venga kan awm lai, khawvela curfew rei ber an tih thin, 1979 kum, Darlunga zirtirtua ka awm lai, Aizawla ka chho curfew a ni a, ka bawhchia a, ka leng a, thlanmuala ka chhuk thla ka haw lam chu CRP-in eng khaw sawi set set loin ka darah min han vaw thawr mai a, ka ru lo reng reng tih hman pawh a ni lo, chemte nalh zet dagger ka kawnga ka pai chu min laksak a, ka ui kher mai, kan in ka la thleng lo deuh si, min man chu a ni ta mai a.

Khatla thleng min hruai a, an hotupa kha Punjabi a ni a, a fel khawp a, zirtirtu ka nih thute ka sawi a, engatinge zirtirtute in man mai mai ni, a ti a, min hawtir leh chu ka thaw huai mai, kan thenawm tlangval Rama nen min man a, kan haw dun leh ta a ni. Curfew kan tih thin pawh chu Cr PC an tih mai, Mizorama kan hman zin em em chang 144 anga District Magistrate emaw Sud-District Magistrate-in emaw a puan tur a ni a, mahse buai lai kha chuan sipai khan an curfew mai thin niin ka hria, tun han sawisel hleih theih ni hek lo le.

Tin, he dan anga curfew an puan emaw, kawng kama rawra dah an khap thin ang hi emaw, a rei berah thla hnih bak kha thupek kha a ding thei lo va, sawrkarin a duh chuan thla ruk chhung atan a pawt sei thei thung. Keini ramah chuan thla hnih a ral a, a ral chiah a, thupek dang tha hnih atan an siam zel a, thla hnih hlir khan hun rei tak tak thupek kha a ding tawh mai thin a nih kha, sawi tam ngai lova hretu kan ni awm e. Mahse a nihna takah chuan khatianga a rala a dang siam zel kha a thiang miah lo.

Tun hma kha chuan curfew bawh-chhiate kha Police Officer-ten thubuai an siamsak a, an man tawp mai thin kha a ni a, mahse a nihna takah chuan chu chu a dik hauh lo. Thupek siamtu ngei kha court-a thehluttu a ni tur a ni a, a thupek miin an zawm loh avangin court-ah a thlen a ngai tihna a nih chu. A nih loh pawhin a aia thuneitu zawkin a ti thei bawk. Tunah hi chuan kan ramah pawh Separation an tih hi a lo awm tain, Ukil-tepawh an dum khup khup ta, chuvangin dan hi a lal tulh tulh dawn a lo ni e. Tun hma rambuai lai anga phuahchawp taka tih naw naw ang kha a ni thei tawh lo va, dan hi a lal ber tur chu a ni fo ang.