KUM A THAR TA

E khai, 2015 chu hmu pha lo mi sang tam tak an awm laiin keini thleng leh theia kan awm hi kan va vannei em. Vanglaini chhiartute zawng zawng kum thar chibai ka buk a che u. En teh, leilung siam tirh ata he kum thar hi, lei mihring leh nungcha, ramsa leh thil siam tinreng zingah tumahin an la hmuh ngai loh leh an la dai ngai reng reng loh a nih hi, i tan kum ṭha leh malsawmna leh vanneihna thlentu a nih ngei ka duhin ka beisei e.

Kum a thar angin rilru thar kan put pawh a hun ta. Nikuma kan nun leh awmdan, khawsak dan zawng zawngte chu hunin a liampui tawh a, a inzial zo ta, kan ko kir leh dawn tawh lo. Tute emaw tih a nih avanga sawiselna zawnga ṭha ti lo va, mi dangte tih a nih avanga ṭha tih lem loh pawh ṭha ti mai tawkte hi a awm theih fo ṭhin, khawvel tak hi chu aw, zu rui aiin sakhuana leh politiks ruite an hlauhawm zawk fo va, khawvel tiralmuang lova tiral ṭitute pawh an ni fo si ṭhin a nih hi. Chutianga sakhuana ruite chuan a ni, keini helai hmun kil khawr aṭang pawha kan lo hmuh ve ṭhin an mihringpuite lu tan ṭhin chu.

Mi fing leh lehkha thiam a awm theih tawh loh a, chu nova hrai ruihte chu an nu phut tawh mai ṭhin. Keini India ram thung erawh hi chu inthlang ram, Democracy ram ropui taka awm kan ni a, Mizoram ngei pawh hi India ram State zinga pakhat, a te ber pawl kan ni. Kan sawi tawh ṭhin, mahse ka sawi leh dawn, Sundei sikulah pawh pawl sawn loin pawl ngaiah kum tak tawk tawk awmin zirlai ngai kan zir ve fo ṭhin tho kha maw.

Kum a thar ta a, nikum lama sawi hlawh tak, zu awmze neia zawrhna dan pawh a takin an hmang ngei dawn niin a lang, thu chu tisaah chantir a nih hmel khawp mai. Mahse zu rui erawh thung a hremna a na viau dawn ni pawhin a lang bawk. Ṭhenkhat, zu an zawrhte chuan kan in anga kan rui tur a lawm, a thiang, ti ta maite an awm, nia an in a thiang ang, mahse an ruih erawh a thiang lo tlat. State dangah pawh an zuar sen ṭhut a, kawngpui kamah an hung dul kan hmu ṭhin, ruih erawh phal a ni chuang lo, rui hmuh tur chu a vâng khawp mai, phai kal ṭhinte chuan in hre em em zawk ngei ang.

Hmana a senchi an zawrh khan a tir chuan a leitute a hmei a pain an intlar nasa mai, mahse a lo rei deuh hnu kha chuan phai lama an zawrh ang khu a ni tawh a, a lei duhte pawhin a rukin an lei a, an tuam a, in lamah an hum haw mai. Pu R.Thangkanglova erawh chuan, ka duh ka lei a, Bible mah an ken zah loh chuan enge ka zah bik ang, a ti, a langin a khai nel nel. A lo rei hnu kha chuan tumah khawlaiah zu rui hmuh tur an awm loh avangin kan police-ten zu rui man tur an hre lo va, kan magistrate-te pawhin zu rui hrem tur an nei hek lo. A dik a ni tih chu kan police officer-te leh magistrate-te hi an ni ngei ang.

Chuvang chuan kum thara he an dan hman tur hi kum tharin a hrin chhuah tur a ni a, a engamah hmaa lo tawng ta chiam mai tawkte kan awm a, Mizote chu Kristian kan ni deuh vek a, kan thurin chuan, kan chunga roreltu thua awm tur kan nih thu min hrilh a. Dan siam pawl member, Legislator, MLA ang-ten kha kuhva min va lei teh, Mizo zial ngat vaihlo ru deuh rimtui deuh min han lei nghal la, an tiha va leisaka an thu awi ang kha roreltu thua kan awmna a ni ngawt hauh lo. Roreltu, dan siam pawlin ram leh mipuite tana ṭha tura an hriat dan an siamte kan zah a, kan zawm hi a ni, roreltu thua kan awmna zawk chu. Chu chu Pathian thu pawh a ni. Dan an siam kha an hmang ang a, nakinah a lo ṭha lova an hriat leh an paih emaw, an siam ṭhat emaw, dan dang an siam emaw kha an tihdan chu a ni mai ṭhin, chu chu Democracy ram kalphung chu a ni.

Tuna dan hman mek, a khapna dan pawh kum sawm chuang fe hman a ni a, ṭhain a lang tawh lova an hriat avangin a thlaktu dan thar thuneitu, roreltu, dan siam pawlin an siam a ni mai. A engamah hma, a chhiat leh ṭhat pawh la hriata hma a, kan lo sawisel chiam mai ṭhin hi chu kan sakhaw thurin dan ang chuan a dikin a lang thei lo. Dik takin sawi ila, kei ngei pawh Mizo zial ngei zu ṭhin, theih hram chuan nghei loh hram hram tum em em ka ni a, puipunna hmuna zuk an khap hi ṭha ka ti em em a, khap lohna hmun, phalna hmunah kan pak khu liai liai mai a lawm, duh leh mu chung, duh leh bawkkhupin, duh leh thuin, duh leh dingin kan zu mai, dan kha kan zah a, kan zawm a, phal lohna hmunah chuan mei zu ngai reng reng lo ni awm ber zawk fahranin kan thu ve hmiah mai mawles.

Kum a thar ta a, kan rilru pawh thar se, a enga pawh chu nise la, kum thar kan thleng hi a lawmawm a, Vanglaini chhiartute zawng zawng, in vaiin kum thar chibai ka buk vek a che u. Dam leh hrisel takin hmang la, kum thar hian i tan malsawmna tam tak a rawn thlen ngei che ka duhin ka beisei.