CHHUAK LEH THUAI ANG

Kum thar kan chuang kai ṭan chauh a, Zoram nghawr nghing khawpin thawm rapthlak kan hria a, kar khat zet zawn a nih hnuin Zarkawt tlangval Mawitea ruang hmun a ni a. Kan Mizoram Police-te hi fakawm ka ti ṭhin, keini ang tan chuan engtinnge a khawihtu hriat a nih ang aw, tia kan ngaihtuah buai hle laiin rei lo te chhungin an man mai a, engtin nge an chhui thiam chu aw, tih mai a awl khawp mai.

Police hnena inpuanna chu court-ah chuan thu tling a ni loin, kha an inpuanna kha finfiahna tur hmanrua atan pawh a hman theih loh tih hi chu kan sawi tawh ṭhin a, kan hre hlawm awm e. Mahse, police hnena an sawi finfiah nana hman theih kawng khat a awm thung a. Miin thil an rukin emaw, tual an thahin emaw, police hnenah an thil ruk an dahna an sawi emaw, an mi thah an dahna emaw, a thahna hmanrua, chem ang te, an thuhrukna leh dahna emaw an sawi a, an mi mana kha hruaia an sawina hmuna an va kal a, an sawi ang ngeia a lo awm a nih erawh chuan chu chu finfiahna tha tak leh hman theih a ni thung. Mahse hetah hian duhthusamah chuan civil mi, an dahna an sawi lai thuhretu bakah an va en khan hretu an awm tur a ni a, chumai ni loin, an mi manin a thil thuhruk a sawi kha, ziaka daha a sawitu leh thuhretuten hming an ziak tur a ni thung.

Chutah le, Mawitea thihna aia rapthlak, Zoram khawvel nghawr nghing luai khawp Republic Vengah a thleng a, a lungchhiat thlak hle mai. Mitthite kan lainat a, Zoramin a sun takmeuh a, a titu chungah danin ro a rel ang a, a phutawk hremna a la hmu ngei ang tih chu kan beisei bawk. A thite kan khawngaiha an chhungte kan tuarpui laiin a titu chhungte pawh ngaihthah ngawt chi a ni bik lo. An in hal lo tum ta maite an awm ni awm tak a ni a, anni pawhin hrehawm an tiha an tana a zahthlaka an rilru hrehawm turzia kha mahni inchan ila, hriatthiampui an ngaih em em laia a titu pawh ni ve lote tawrhna leh hrehawmna belhchhah tur zawnga thil lo tih leh sawi phei chu a Mizo zia hauh loin a ngaih theih awm e.

Ka han sawi tum leh duh tak zawka chu, zan thla eng lam a ni lo, zanin hi chunglam thla ral zan a ni zawk si a, fb an tih mai lamah hian, rei lo te an tang ang a, bail-in an chhuak leh mai ang, tihte leh phutawk hremna chu enge ni ang? tihte hi ka tawng ve ta fo mai hi a ni a. Kan sawi tawh ṭhin a, sawi nawn erawh a ngai leh si ṭhin chu a nih hi. Thlasika khaw vawt kan pian hma kum kum leh hma pawha an sawi tawh pawh kan la sawi nawn chhunzawm tho a, ka inthlahrung bik lem lo mai. Police-ten mi an man hian Magistrate phalna lo chuan darkar sawmhnih pali bak an kawl thiang lo va, Magistrate pawhin an kutah ni sawmpanga aia rei an kawl a phalsak a thiang hek lo.

Mi an man thubuai an siamsak kha, an siamsakna dan ang khan a hremna na ber kum sawm hnuai lam a nih chuan thla hnih, ni sawmruk chhungin charge sheet court-ah an thehlut tur a ni a, mahse eng emaw harsatna tam tak an nei ve thin a, chutiang hunah chuan an tih hman loh a awm thei fo ṭhin. Tin, a hremna kha kum sawm chung lam emaw, dam chhung tan theih emaw, khai hlum theih emaw a nih chuan thla thum, ni sawmkaw chhung a ni thung. Khimi hun chhunga harsatna eng emaw avanga court lama charge sheet kha an pe hman lo a nih chuan, kha bail theih loh thubuai kha bail theih thubuaiah a inlet ta a, an mi mana khan bail a dil phawt chuan court-in a phal lo thei lo tihna a nih chu.

Tang tan chuan a rei iak mahna, mahse tang ve lo tan chuan a rei vak lo a ni thei ang, chutiang huna a mantu lamin an tih hman loh thubuai hi a awm fo ṭhin a, court chuan bail-in dan angin a chhuah a ngai si a, a chhuah mai thin. Thil awmdan hre ve lem si lo hian, bail-in an chhuak leh thuai zel, tih mai kan ching ṭhin. Tin, mi bail-a an chhuah avang hian an thubuai kha a fel ta tihna a ni lo, tih hi kan hriat atan a ṭha khawp mai. Bail-a chhuak a hnu kum sawm, kum nga leh kum eng emaw zat hnua a tawpa thiamloh chantir, kum sarih, kum sawm, damchhung tang tura tih, jail lama thawn liam leh tak hi an tam khawp mai. Chuvangin, bail-a an lo chhuak ta ang pawh nise, a pawimawh ber erawh chu a tawpa court thuremna hi a ni zawk, tih pawh hi a hre nawn leh mai mai ang u aw.

Tin, ‘phutawk hremna’ tih hi chu court thuneihna liau liau a ni. Ṭhenkhatin Mizoramah khaihlumna dan a awm ve lo em ni, an ti ṭhin bawk, hman ni lawk khan kan sawi tawh kha, a awm e, tih a ni e. Mahse mi khaihlum tur meuh erawh chuan an thil sualtih kha, rapthlak chungchuang, thil awm zen zen lo leh vang tak, “rarest of rare” a ni tur a ni, kan tih tawh kha kan la hre reng chek ang chu maw. Tin, mi thi tur an chungthu rel a nih chuan, High Court remtihpuina a ngai a ni, kan tih tawh kha. Chuvangin, mipuite kan fimkhur a ngai a, dan lam ngaihtuah lem lova mahni ngaihdan lo tlangaupui ve chiam chiam maite hi a ṭha ber lem lo va, a fin thlak ber hek lo, tih hi i hre nawn leh ang u, court chuan dan ang leh finfiahna awm angin ro a rel ṭhin, tih hi kan hriat nawn leh pawh a ṭha awm e.