CHALFILH TLANG LEI LUAI

Khatia Kalvari tlang kan lawn kan kir leh kha ding takin Khanpui lam panin kan tlan a, hmelhriat han chawlhna tur kan hre lo remchang bawk a, mi zawt chawpin Chalfilh tlang lam pan chuan kan tlan ding nal nal a. A kawngte chu thlir zel ila, Kalvari tlang thlengin, tih ang mai chuan kan thlir a, rulngan pa ang zara dum hnu ni ngei tur kha, a lo hlui biboh tawh deuh a, ral aṭanga kan thlir thin kha, a hmun ngeiah an khualbuk sakte en turin kan kal mek a, nuam ve tak a ni.

Hmana ngawpui dur, Chawngtinleri leh a ramsate tual lenna ṭhin a pangper tlak lamte chu lo leh huana an neih avangin a lo bua zo ta, ramsate tan han khawsakna zia reng a ni lo. Kan chho zel a, kawng chu vei lamah a lo kawi a, kan zawh zel a, a tlang chhipah chuan zau fe mai hi phul, thing reng reng din lohna a lo awm a, a sir tawn tawnah chuan zo thingbuk li liai chu a lo la ngaw thung a. Motor kawngpuiin a thleng a, khualbuk ṭha zet zet mai leh choka nalh zet zet a lo ding thluah mai a, tuizem lian pui a chung zawl duai a awm bawk a, hnathawkte an awm avangin kawng an siam a, motor a tlan reng bawk.

Khawvel finna leh changkanna, hmasawnna tuipui lian chuan ni tin min hrut a, chumi avanga keini pawh chu he tlang chhip han thleng ve ta chauh chu kan ni lawi si a. Tlangchhip phul zawl thing awm lohna lai chu Vanzau an ti. Khaw hawina a nuam a, nakinah phei chuan Mizoram hmun hrang hrang aṭang mai bakah ram dang mite pawh a en turin an la kal ang a, khualbuk nuam tak takahte chuan riakin thla an la de zua zuai ang a, thenkhatin intih hlim nan leh picnic nan an la hmang ngei dawn tih chu ka hrethiam ri ruai a. Aw khualbuk sir chhuah lama mau chi khat rawngal an tih chang zing chil chel Pawngpui tlang bul vela mi ang kha, lo bu nghiau nghiaute chuan lung a tileng em em a.

Ralkhat aṭanga kan thlir thin tlang chhipa kan han awm mai thei ta chu mumangte pawh a ang rum rum a, Mizoram tan hmasawnna pakhat a ni a, a lawmawm hle. Ramsate dinhmun ka ngaihtuah lo thei lo va, pi leh pu aṭanga an tulachaina Pialral khawpui mawi ni thin kha, mihringte tualchaina a lo ni ve tawh thung a, khualbuk mawi leh nuam nalh takte chu kan tan lawmna a nih laiin anni tan ve thung chuan, Zawlnei Danielan Titiautu tenawm, a din lohna tur hmun thinghlima ding, a tih ang mai kha a nih erawh a va rinawm si em! An lalnu Chawngtinleri hova han tualchaina chi rual zawng a ni tawh lo ve, mahse keini ama anpui ngeia a siam mihringte tan erawh chuan, Lawmna luipui luang lai ang a ni thung si a.

Aw khawchhak lam hla tak leh hnai deuha tlang khamphei leh a hla leh deuha romei chhumin a khuh paw chi chiai tlangte kha thlirin hmu mah ila, eng tlang nge an nih tih erawh kan hre si lo, nipui sen sat lai, laikingin bel a rawh hlat hlat hun, a ni, zan thiang taka thla eng thlir nan mawlh mai chuan ka it a, a chhuak leh tla thleng thlengin duhthalin a thlir theih dawn tih lah chu a chiang reng mai si, zothing buk ngaw li liaiah vabak thlir chher a lo ri chhawr chhawr ang a, tingtang nen ngei mai khan, Zantiang chhawrthlapui a lo en changin…han ti ila, tihte chu ngaihtuahna ramah hian a riak veng veng lo thei lo.

Nungcha leh ramsate humhalhna dan, Wildlife Protection Act an tih mai hi kan ramah pawh a taka hman a ni mek a, pangang ka lung tileng ngai lotu leh sazu chik tawt tawt, kan buh chip si dup thintu a huam ve lo hlauh erawh a nuam thung. He dan ang hian ramsate tihhlum leh kah, thanga awh a thiang lo, ih e, he tlang lianpui khamphei dung-ut hmana sanghal leh saza, saipuite tual lenna hmunah hi chuan maw, tunah zawng thang kam mah ila, an bawng rual thi awrha tlate kha a awk a nih ngawt loh chuan ramsa a awh hi ka ring lo lam chu a ni e.

Silai kengin fei zum eltiang pawh lek tle mah ila, ramsa kah a, khawh leh vih tur reng a awm ta lo, dan chu kan zawm tha hlein ka hria a, sakhi pawh lo lim zek zek sela, kawnghren pelha kan va hling a nih nghal loh chuan thlir mai bak tih theih keini chuan kan nei lo. Aw tun hma deuhte khan he dan zawm ni bawk fawma silai an tun thute kha chanchinbu lamah kan lo hmu chuai chuai thin a nih kha. Kei he dan zawm ve a, ka elhbun silai ve, ka tung tuiek vawi khat mah ka la kap chhin lo a, ka tun thute hi tlangzarh a, a ni, hawntir ve maite ka nap a, aw tlang chhipahte chuan naupang inkawibakpui te hi siam se, tuemaw han hawng duh mial pawh an awm ang a, te ka ti leh thul a.

Hei hi a ni ka sawi duh chu, tlang chhipa Mizo zial thinlung chhungril tak aṭanga lawm veng veng leh tui ti taka dan bawhche si lova ka zuk kha chu ka sawi dawn lo va, doctor Thangchungnunga ten hlimna hi dam reina an ti a, ka zuk avanga ka hlimzia hria se chuan e, ka dam rei phah a rin hi ka ring a, ring la i nung ang, tih ang khan, ramsa a awm emaw awm tawh lo emaw, a chunga kan dan tarlan khi kan zawm tur a ni a, Mizopa chuan a chek tuihang hawp mawlh hisap thin mah sela, danin a chektui hawp a phal lo va, ramsa leh nungcha he danin a humhalhte hi kan tihnat loh a, kan tihhlum loh hi kan vaia mawhphurhna a ni vek a, danin a khap avang zawkin ramsate chungah ngilneihna lantir ila, Siamtu pawh a lawm ang a, dan zawm kan ni dawn bawk si a, tih hi a ni e.