BUAINA CHHUM

Lunngngaihnain min tuam vel e, Sualin ni tin min thlem fo ṭhin, Aw ka ngai che ka chhandamtu duhtak, Ka kulhpui leh ka himna ber, Min awmpui zel ang che, tia Zotlang lal ṭhin R.Thanghutan hla a lo phuah ang khan, Mizoram rambuai chhum dum chhah takin kum sawmhnih chhung min han chim hnu a, 1986-a remna kawl eng kan hmu, June ni 30 zana Zoram hlimzia kha kum lama upa deuhte chuan kan la theihnghilh hauh lo ang le.

‘Upa’ sawi taka zarah chuan han duham zel ila, kei hi, keimah te reuh sing seng hi, mahni tawkah chuan ka upa ve khat ta tih chu ka inhre ve khawp mai, mahse kohhran lama ‘Upa’ an tih ang erawh hi chu ka la ni chhin lo remchang a, ka nih ngai pawh a ring hek lo, chuti chung chuan ‘Upa’ hmel ka pu nge ka ang zawk, nge Upate hian min ang zawk tih erawh ka hre law, Upa emaw hi min ti leh ṭhin. Kumin February khan Khanpui khawmpuiah kan kal ve a, chutah pawh chuan an Pastor hoin min hai a, ka hming bulah Upa tih hi an lo dah ve tawp mai a, kei lahin ka sawi duh der si lo, ka Upa thut ve hmiah, nuam ve tak chu a ni, mahse a nawm dan a nuam lo, mahni nihna lohpui han nih leh rih tihin chu.

Mahse ka inthiam ve deuh rouh, a chhan chu e, hei kan hriat ang hian keini Mizote chu nihna anga lan loh hram tum, nih lohna anga lan phet tum kan nih ṭhin hi. Kan incheina aṭang phei chuan teh ila, mi len hmel pui pui hi kan tam khawp mai. Kawrchung hain nghawngawrh kan han awrh a, min hre lo tan chuan lal hmel deuh kan ni. 1983-a Housing Loan laa kan in sak ve, a chung tuiek ve tak tawh, ruahsura baket leh buara nena ṭan lak ngai tawh, behlawi bai ṭhing chhuan lum hmeha khawsa ve mai kha, nghawngawrh leh ka nghawng hi a inkawm ngeih khat khawp. Pu C.Ropianga Aizawl Bawrhsap a nih lai khan, Independent nge Republic Day zawk ka hre ta lo, mipa chuan kawrchung haka nghawngawrh awrh vek nise, tih kha a rawt a, a nui kur kur a, Pu Liana erawh hi chu kawrchung a hak phut ila, nghawngawrh a awrh erawh awl mai ang u, a ti, kan nui ham ham, ka thaw huai mai, tihdan tawk thiam ka ti hle.

Rambuai hrehawmzia kan hria, Mizoram hi India rama State ralmuang ber a ni ṭhin a, kan lawm a, Kristian kan nihna nen pawh a inhmeh em em. Mahse tun hnai maiah rambuai lai ang mai khan inkah thawmte kan hria a, kan police chhuanawm takte kah hlum a ni a, pawi kan tiin a titute an dam takzet a, hetiang thil hi thleng tawh lo hram se kan duh em em. Rambuai ang mai kha a nihna pawh a awm a lawm le. Mizote hi mi tlem te, inngeih lo tham pawh kan ni lo ve. Tin, Mizo tih hi eng chi leh hnam bik mahin an pu lo va, Zohnahthlak zinga chi hrang hrang, Ralte, Sailo, Paite, Lai, Chhakchhuak, Mara, Chawngthu, Hmar, Khiangte etc te kan vaia infin khawm kha Mizo chu kan ni mai. Manipur State-ah Churachanpur khi keini Zohnahthlak zinga pakhat Hmar hnamte awm tamna a nih avangin kan Jerusalem pakhat pawh a nih phah reng bawk.

Zu khap chauh kan sawi vul chuk ṭhin, phalna nei si lova silai neih leh kawl te, mi va rikrap leh tihluihna nena thawhlawm khawn te, inthahte pawh hi danin a phal lo, IPC an tih maiah hian a hremna tur pawh a awm sa vek a ni. Chuvangin, kei chuan ka sawi duh ber ṭhin hi chu, dan pawimawhzia hi a ni fo ṭhin. Dan hi zahin zawm ila, kan vai atan a ṭha ber mai, Kristian tan phei chuan kan bat a ni zawk, mahse dan lova kan khawsaka kan awm ṭhin avangin a ni, jail meuhte pawh hi a tawta a khah reng mai chhan chu.

Kan ram zim te keini tan zawng kan Jerusalem ve a nih hi, nuam leh zalen taka kan siam a, kan awm chuan keimahni tana nuam tur a ni mai. Tumah inhau lova hal loin, Lalngaihchhing pa runah dardawn a hawng e, Lunglen zu a ni e, thal mai rawh, tih ang khan, Zohnahthlak mi tlem te, chi hrang hrang hnam hrang hrangte hi inngaih leh hmangaih taka kan awm a, kan len zaho chuan, Nang i awm chuan lei van a chang ṭhin, tih a ni mai dawn zawk a lo ni e.

Silai ri leh thawm, inkah tihte hi rambuai chhum dum siamtu ber pakhat a nia, khawvel sawrkar hrang hrangin hmelma leh ral dona turin an siam ṭhin a, ram venhimna tur a ni ber, chu chu dan pawhin a khap hek lo, dan siamtu chu sawrkar a nih avangin. Mahse unau vek kan ni a, kan u leh naute kah nana kan hman erawh a ṭha lo va, dan pawhin a phal hek lo. Hawh u, Zohnahthlak hnam hrang hrangte hi inngeih dial dialin awm ang u aw, dan hi zah ila, zawm ila, chu chu kan tana ṭha ber leh kan vaia ṭhatna tur chu a ni e. Dan hi lal ber phawt mai sela, dan a lalna apiangah zalenna a awm, tih hi a dik leh mai si ṭhin.