Guest writer
KL Liana
ZALENNA RAM
Ruatfela Nu pawhin Kelkangah Pathian a awm a tih kha, a lawmpuiawm, kei pawh a awm ka ring, Pathian chu engkim chhungah, engkim chungah engkim fang chhuakin khawiah pawh a awm a, Kelkangah pawh a awm ang, Kelkang lovah pawh a awm bawk ang. Chuti khawpa mite an KK hut hut laiin keini erawh zawng zan thla eng leh fur khaw thiang, van dumpawlah kan lung a leng thin a nih hi, lunglen chuan hla lamah bawk min hruai leh si thin.
Hringhniang an liamna thlafam khua chu e, Ka thlir ngam lo hawilo-par thliak a, Lungloh tui an dawn tur ka ngai ngam lo ve, tih hla lah Leng lal hla phuah thiam Saihnuna phuah nge ni a, kan Pastor thlarau lam hmahruaitu Chhawna phuah zawk tih pawh ka hre hrang thiam ta lo chu a nih ber hi, ka KK ve loh vang chu a ni em lo vang chu. Saihnunan a phuah chhan an sawi lah chuan a dik thluam mai a, Pastor thlarau miin a fapa thih avanga a phuah a nih thu a ziak ngei han chhiar lahin a awm thluam mai bawk si a, Pastor meuh chuan mi hla phuah dawta mahni phuah anga sawi awm loh tak, te ka han ti leh rih thin. A khai, chu lam chu kalsan ila, kan sawi fel tak tak dawnin a lang lo ve.
Mipui an thuhmun fo thei lo, tih hi a lo dik ber mai, tha kan tih zawng pawh hi a thuhmun tak tak dawn lo e, a tha vekah ngai mai ang. Zu leh damdawi ruihtheih doa buaipuitute chuan Lal Krista tan dopuitu tura sipaia inpe chiah lo, sum leh pai lama tanpuitu an hmu thei em em a, eiruk doa buaipuitu kan PRISM thungte erawh chuan dopuia sum leh pai lama tanpuitu erawh an hmu mawh hle si thung. Ka u, Revd. Chuauthuama ten ram dan ang thlapa an zawrh, a leitu turte leh a zuartute tibuai khawpa pung khawmte ti tha tia an tlangaupui laiin keini erawh chuan PRISM-te eiru dotu kha ti tha tiin kan lo sawi ve thung thin a nih hi.
Kohhrante hlei hlei hian eiruk hi an huain an do ang a, a dotute hi sum leh paiin an tanpui chur churs ngei ang, tia kan lo thlir laiin a hnai love thangvan kai, tih ang hi a ni ber mai. A mak lo ve, hlauh zawng pawh a inang lo, thenkhatin sazu note piang hlim an hlau em em a, aramawnghlawlh hlau an awm bawk, pangang hlau ta em em an awm laiin hlau lo fe fe an awm bawk. Thlipui rangva leh di ina khawsaten an hlauh laiin in sang neite chuan lirnghing an hlau hle thung. Chutihlai chuan ka u, Revd. Chaua thung chuan a nupui a hlau hle, mahse a hlauh em em kiangah zan tin a mu ngam hi a huai ka ti e.
Chutiang zel chuan a ni e, kan zalenna a nia lawm. Thenkhatin zu khap an duh a, a thenin bawng talh khap, an zalenna a ni ber ang chu. Mahse India rama rorelna sang ber, Supreme Court chuan, Hasmattulah v.State of Madhya Pradesh, AIR 1996 SC 2076 thubuaiah chuan, bawng reng reng talh khap bur ngawt vek chu a dik lo a ti thung. An zalenna a ni pah fawm zel ang a, Pu GL Hnamtea leh Pu KC Thanga te hian vawksa zuar leh leitu turte hi chim buai ni kher loin, vawksa an lei loha an nghei theih nan lo tawngtai zel sela, an lei loh phah leh kan tawngtaina Lalpan a chhang an ti ang a, an lei tho taka leh Lalpan a remti lo, ti mai ta se, a va tha awm reuh ving veng ve aw.
India danpui chang 19 (a) chuan keini khua leh tuite hi kan duh duh kan sawi theihna turin zalenna min pe a, a ropui hle mai. Danpuiin zalenna min pe a lawm, tih avanga mi pawi leh huat zawng kan sawi erawh chu a thiang chuang hauh si lo, chutianga kan sawi vaih chuan hmingchhiat man emaw kha miin min thingin court-ah min khing thei thung a ni. Chanchinbu thenkhatte pawh hian he zalenna hi an nei zau bik riau emaw ti an awm ve chawk thin, mahse a ni miah lo, mimalte nen an zalenna a inang khat tho a ni.
He kan zalenna hian chintawk a nei a, danpuiin min pek mah ni sela, dawta mi chanchin dik lo tak leh a chhuanchhe zawnga sawi a thiang chuang lo. Danpui chang 19-na tho hian India rama zalen taka kan vah vel min phalsak a lawm, tih avanga mi huan leh rama kan duh duha kan vah a thiang lo, Assam Riffles ram chhungah sawn va vak vel dawn ngawt teh i, kan vak thui hauh lo vang. Chuvang chuan zalenna danin min pekte pawh hi kan hman thiam ve a ngai a, dan thoin a khapna lai hmun a awm ve thin tih hriat a tul fo thin.
Danpui vekin sakhaw zalenna min pe, chuvangin a duh an KK a, a duh lem lo leh hman lote chu an kal chuang lo, ka u bawk sawi leh thin ila, Revd. Chuaua hi han kal ve se, a bingbileh hnuah ring tawkin rawn halelui hawng se a van lawmawm dawn ve le! Chumi avanga pulpit-a nauhrin kher an tum pawhin, kohhranin a phal loh chuan Sandei sikul hall-ah an tir liam zung zung thei tho. Zalenna zau tak kan neih hi dan bawk avangin chintawk a awm ve thin a nih chu.