LO ZAWH

E khai, a va lunglen thlak em, pawhchhiat ni sa, kan hma lawkah favang a awm leh ta der mai. Favang lenkawl eng chu a zam vel e, Kei aia leng chuang hi awm tak ang maw, tih mai a awl dawn a lawm le. Ngun taka hun kha leh chen hlo thlo thin kha, pawhchhhiat a han ni ta chu le, kan rit chhuma buh karah kan zam zel zul tawh mai a, chawhnu a lo tlang her meuh hi chuan a fai duak zel mai thin a. Aw vau ngawpuiah rengchal, uleuh, dawlrem, vevu ten min lo awi a, Muvanlai leh zoawi lelte, Hmana di nena min awitu, Tunah pawh an la bang chuang lo, tih mai palh hi a awl thin teh zawnga nih hi.

Tun kar leh kar leh khi lo zawh runpui a ni tawh dawn a, September ni sawm han kai meuh hi a tul zual deuh an ni thin. Lo zawh chu Mizoten Krismas tih lohah chuan kan nghahhlelh ber pawl a ni thin a. Arpa chhiarkhuan, a hluisen ngei mai chu chhiar atangin kan han man ai luap luap a, ram lamah kan keng a. Lo zawh nia thlawh tur chu zim te chauh kan dah a, hmanhmawh lo tak muangchangin thlam namthlakah rallehlam hawiin kan thu thluang a, a ni e, kan ke kan then heih heih a, thingpui sen-dum-duk rui mai, a fe lian pui pui phar du du, ram no khawk tawh bal tial tawkah a khat piauin min han pe a, kan in tawk te tein kan chhem dai a, zo zial vuai chuar kawi ngil ngel kan han phawrh a, nawalh sakawr lu chuang kan han nawt zit pher pher kan tankai kan phak khu liai liai mai chu e, thinlung hi a hlim ru veng veng a, Dr Thangchungnunga ten, hlimna hi dam reina a ni e, an tihte hi a dik a nih ngai chuan dam rei phah awm tak kan ni.

Chutah lem, kan han bung chu maw, buh lah chu a phui chuk mai a, bul lawka mite pawh kan en loh chuan kan hmu thei lo va! Kan hei-hah dep dep a, thosi ngalsang chuan mawng lam leh lu lamah min vir hut hut a, eng thamah mah kan ngai si lo. Hmaa dawnfawh leh hmazil, fanghma lo let reih ruihte chu kan thai let tawp tawp a, maipawl hrui a lo zam duah hluah buh dip kan han zial tawm kan pawm chiah chu e, a me em em khawpa, a thap hruaaa. Sir kan sawn kan hma kan hlen, chawfak pawh a la hun mang lo tihah chuan kan zo ta der mai le, kan hlimzia chu e, nasa tak a ni. Vauah uleuh, vevu leh dawlrem therengin min lo awi bawk, Kan lawm hla thangchhuak se, lei leh van mi zawng zawng hnenah, tih mai hi a awl a.

Chutah le, arpa hluisen ngei mai chu maian nen an chhum a, chawhnu bun ngai tawh hek suh, thinlung hi a thlamuang hliah hliah a, eiruka in tha pui pui saa thawhlawm pek teuh theih bik avang ni awm taka kohhrana a lailuma biru-langsar vei kukte chu kan awh bik lohzia leh van sanzia khi, hria sela chu Ropuina Lalpa an khengbet lo tur ang hi a ni. Kan chawfun chu kan han phawrh a, changel hnah lak thar ser sawr tuma la hman ngai lohah ngei chuan kan han dah khawm a, a laiah arsa leh maian chhum pawlh an han bun hnuk mai, a tui a luang dul dul kan han ei chu tui kan ti, tlema huihhmawk phai lam deuhin chaw kut bawra hum tun chunga a sa a han thlang nulh mai chu e, chawmal a thlau chu a var nghal luai mai a, chumi han ei chiah chu hrawkah hian a liam duak lo.

Kan puar lutuk chu kan thu hle hle mai a, dawn lem pawh hi kan nei lo ve, arpa sa kan ei puar a, Zo zial tui tak engmah dang reng ngaihtuah nei lova kan han zu a, kan si help help mai chu maw, rilru hian e, aw vanah te khian Pu Petera hoin chhim chhawng nikang pangper awitlan lung ti hrit hret luang hmunah ngei mai vaihlo hmun han siam ila, van kai pawh a chakawm lehzual tur, tite hian kan hisap ru veng veng a, ropui tak zawng a ni lo khawp mai.

Chutiang chuan loh zawh nite chu kan hmangin kan thlahlel thin. Tunlai angin puipunna hmuna meizuk khapna dante hi a awm ve lo va, dan avangin sual a awm thin a lo ni e. Hmana meizuk sual ni ngai lo kha dan avangin a zukna hmun a zirin sual a lo ni ta a, pi leh pu huna zu sual ni ngai lo kha, phalna nei lo tan chuan MLPC Act dan avangin sual a lo ni ta. Chutiang bawkin Wildlife Protection Act awm hma chuan sa kah leh awh, feia khawh hluma a chek tui hang hawp kha sual a ni lo va, mahse he dan a lo awm hnuah thung hi chuan sual a lo ni thung a, hmana sual ni ngai lo kha tunah chuan sual a lo nih tak avangin sual kawnga thi tawhte chu engtin nge suala kan nun reng theih ang, tih ziak ang khan sual khawih lo turin dante chu kan phak ve tawkin kan inzirtir thin a nih hi.

Miin lo zawh kan sep rawtuia kan lunglen thu kan sawi laia chu lai hmunah chuan mi mautuai khawrh sa emaw tiin an kap hlum palh, tih thawmte kan han hria phei chu a vanduaithlak thin. Sa kah tuma silai nena an ramchhuah atang khan Wildlife Protection Act chu bawhchhiat turin thinlung changkha nen an chhuak a, mi nge sa tih pawh chian hmasa hauh lovin mahni thiante an han kap hlum palh phei chu e, an thinlungah khi dan khian hmun reng a chang lo tih a chiang a, I tan hmun ka thinlungah a awm, tih rual a ni lo ve.

Chuvangin a chunga dan pahnih khat lek kan sawi mai pawh khi zawmin zah ni ila chuan, thiante sakhi emaw tia inral palh tih thawmte hi kan hre ngai lo ang a, chumi khami hmunah dan bawhchhia meizu chuti zat an man a, cheng chuti zat an chawitir tih thawmte pawh kan hre lo tur, Mizo kan nihna leh Ringtu kan nih avang pawh hian dante hi kan ngai pawimawhin kan zawm thin tur a ni dawn lawm ni? Lo kan zawh vang erawh chuan dan reng kan bawhchhe lo ve.