Guest writer
KL Liana
HRIAT LOH VANG
Favang lenkawl eng ri riai ka sawi dawn lo ve, rengchal leh dawlrem ka sawi hek lo ang a, zan thla enga lunglen thu leh ka Reiek tlang a chhun paw ruai dum dur pawh ka sawi hek lo vang, amaherawhchu favang kan thlen tak avang erawh chuan lung chu a leng a, Aw lunglen a thar nang vangin, Ka tan tahna mai i lo ni; Pialleiah inthen mah ila, Min rawn zawng chhuak leh la, Parte van Pialralah, tih erawh a awl dawn khawp thung mai.
Tunah zawng thim hlim aia tlai deuhah, khuain a zira van khi a thian phawt chuan e, i han thlir ang a, thla de tir aia lian tawh khawthlang lamah i hmu ang a, a lo eng reih ang a, i lung a leng ve dawn khawp mai, i duh takin mi dang a lo chhaisan che a nih phei chuan maw, leilung siamtirh ata vawiin thlenga chutianga leng dang chhai ve ngai lo van thengreng zau takah khian an tam a, amah Ṭanpuian, Chungtura-ni, chhawrthlapui, si-ar zawng khian, Thlangkhuan an dim lo thangvan zawlah; I lungduh val tawna zamual liam turin, Eng karin nge puan anga min lo ban le? Tiin ṭingṭang nen lukapui tlangsangah i kiu a nih pawhin a awm lo hauh lo vang a, tuamahin an dem lo ang che.
Chutianga keinin hun inherin a her chhuahpui favang lenkawl eng ri riai kan lo thlir a, kan lo nghah mek lai chuan, a ni, lunglenga kan lo kur a, lo zawh hunte Jordan lui kama dinga nghakhlel taka thlir ang kan nih lai chuan, thenkhatin an hriat loh avangin, kan mante Ukil ruaiin bail-in an chhuak leh mai thin, tia lo suangtuah tawk pawh awm se, a mak lem chuang lo ang. A hming Maka, Remruattua tih a ni a, kan Lalpa pawh, a mak chang hi chu a awm a, mahse hriat lohna avang erawh chuan kan hre thelh duai thei a, hria sela chu ropuina Lalpa an khengbet lo tur ang khan.
Tin, heti hi a ni ang a, damdawi zuara puh avanga an man a ni emaw, tualthata puh an nih avang emaw eng thilsual pawh tia puh avanga an mante reng reng hian an duh a, a ni e, a rawihna an neih phawt chuan ukil hi an ruai thei a, Engkima engkim chungah, Lal ber rawh se Amen, Min hmangaih hi tuman an hnial thei lo ve, tih ang khan miin uikl an rawih hi tuman an hnial thei lo, an dikna an chanvo a ni e. Damlo na, engnatna pawh vei se, AIDS a ni emaw cancer a ni emaw, sikserh a ni emaw, a enga pawh nise, doctor an rawn hi tuman an khap thei lo va, an hnial thei hek lo ang bawk hian, dan bawhchhiaa puh an mante hian damlo angin rilru lam natna an vei a, chuvang chuan anmahni tanpui turin tumahin Ukil an rawih hi an hnial thei lo.
Mistiri chuan thil siam a thiam a, a ruaitu an awm phawt chuan hlawh neiin a inhlawh a, a siam thin a, chu chu a eizawnna a ni a, a thiam bik thil siam thiam kha eizawn nan a hmang a, Pathian thu zirte pawhin an zir thiam bik ang khan, an eizawn nan a remchan ang zelin kohhranin hlawh neiin a ruai a, chu chu a eizawna tura chunglam ruat a ni. Chutiang bawk chuan miin dan a zir a, a zira a thiamna kha a taka hmang turin Ukil hna a thawk a, amah chu dan lama harsatna nei, ro inchuh a ni emaw, rukruka puha man a ni emaw, miin an rawih phawt chuan an ruai mai a, a fee a awm a, chu chu kan sawisak thei lo va, a ukil nen an inkar thu a ni. I hmelchhe e mai i rawih ka duh lo, a ti thei ngawt lo, doctor pawhin amah manganga pantu, I hmel hi ka lawm zawng a ni lo, tiin a lo en duh lo ngawt thiang lo ang hi a ni mai.
Tichuan miin Ukil an ruai a, bail te an dil a, court-in an dil chhante a en a, a ngaihtuah a, bail-a chhuah chi nia a ngaih chuan a chhuah mai a, a ngaih loh chuan a phal lo mai thung, court thu thu a ni. Ukil a dilpuitu leh court kha lo pawng dema sawisel ngawt chi a ni lo. Chutianga kan lo sawisel a nih chuan kan hriat loh vang a ni mai. Dam lohna avang te, thihna avang leh chhungkaw lam eng emaw harsatna avanga bail-a chhuahte pawh an awm ṭhin.
Tin, a hremna kha kum sawm chunglam a nih emaw, dam chhung tan theih emaw khaihlum theih emaw a nih chuan, thla thum chhunga a mantu lamin charge sheet court-a an thehluh hman loh chuan bail-a chhuah ngei a ngai tihte pawh kan sawi thin a, sawi nawn a ngai fo ṭhin chu a nih hi. Chutiang bawkin a hremna kha kum sawm hnuai lam a nih erawh chuan thla hnih chhunga charge sheet an theh luh hman loh chuan bail-a chhuah kha a dikna leh chanvo a ni tlat.
Court chuan dan angin ro a rel ṭhin a, tumah duhsak bik nei loin a rel ṭhin - keini erawh chuan kan duh anga reltir kan tum fo thung, tu duhdan emaw ang ni loin, dan angin a ni a rel
ṭhin. Hre mang si lova, court emaw Ukil emaw dem zawnga lo phusa ve ngawt kan awm chawk a, hei hian kan hriat lohzia a tilang chiang lek a, hria sela chuan ropuina Lalpa an khengbet lo tur ang lek a ni deuh ber mai. Keini zan thla eng leh favang khaw thianga kan lunglen laia a engamah hre zik tluak si lova court leh Ukil dem zawnga kan lo ri ve hlut thin a nih chuan hriat tur leh zir tur kan la ngah hle tihna a ni thei ang a, keini thung chuan lunglen na na na chu kan pass ve tawh khawp thung mai.