Guest writer
KL Liana
CHAMPHAI LAMAH
Hmeichhia chu kum 18 a la pumhlum loh chuan a duh ve lutuks pawh nise pawngsual a ni tho tho, tihte kan sawi a. Chuvang chuan, hmeichhia kha dan anga pasal nei tur chuan kum 18 a tlin tawh a ngai a, mipa chu kum 21 tal nih a ngai a, chutiang pawh la tling si lo an innei a nih chuan a inneihtirtu Pastor pawh hrem theih a nihziate an sawi a...
Khuangruahpui sur leh romei chhum a kiang, Thlir ila tlang tin a thiang mawi hle, tiin kan hla phuahthiam Pu Rokungah lo awi mah se, kumin khua hi chu a danglam em a, a ni e, September ni 9, 2016 tuk chuan ruah a sur a, khua chu a dur khuih mai bawk a, Champhai Venglaia an Community Hall an tihah chuan kan awm khawm tal tal a, luh chu a lo hun ta ta der mai a.
Sub-Hqrs, YMA-a kan Vice Presudent Pu F.Lalrinmuana chu nghawngawrh nen chair-ah a thu a, a kaihruai thiam hle a. President Pu C.Lalbiakzauva chuan thu a sawi a, a thiam khawp mai. Chutah ka lunglenna zawng chi tak maiin Thangromawia Tlomte chu thiam takin a rawn zai a, chumi hnu chuan Champhaia kan Magistrate Pu Thomas Lalrammawia chuan thu a sawi a, a sawi zo chu, nula hmeltha leh zaithiam tak, F.Lalruatfeli chu lo ding chhuakin a han zai zet chu kan mur ur ur. Thla min lakpui nghe nghe tak asin, nuam ve tak chu a ni.
Chutah le, kei chu ka duh duh, dan lampang sawi turin min ko ta a, ka lung a tileng lo kher mai. Fb lama ka thian ka hmuh vawi khatna, nula Rose Khiangte chuan a chipui ka nih bakah ka ha a kuh ve bawk si a, min rawn chho en a, tunlai kan Zoram thalaite tibuaitu ber damdawi ruih theih lam, dan hmanga hrem theih an nihzia te, a man chauh phur lova court-a thuhretua tana thudik sawi a pawimawhzia te chu kan sawi ve lem luam a. Tu chungah mah kut thlak loh tur a nihzia leh pawisa laksak ngat phei chu a thian lohzia chu uar deuhin ka sawi a, mahse Champhai lamah chuan chutiang an ti ve ngai lo va, YMA lama an hotute an fel em a, dan lo lutuka che hnam an ni lo.
Zawhna hun siamah chuan kan tui zawk a, pawngsual lamte phei chu kan tui thin, khum chim thubuaite pawh kan sawi nawn hial a. Hman kumah a nia, ka sawi tawh kha, saruaka mu dun milem che thei an en a, a changtunu leh paah an tang der a, ngai teh, heti hi a ni a, khum chu a chim ta hlauh a, chutihlai tak chuan a nu chu a lo haw a, khum chim ta rup mai chu a hmu ve lo thei si lo, anni lah chu Eden Huan thuamin an la inthuam up bawk si a ni ang, a changtunu tan chuan a nu lak a, thiamchan loh ka hlau tawh lo vang, ka pa lung a awi ta, ti ngawt thei ni bik hek lo le, a duh lo chung pawngsual a ni ta mai kha a ni a.
A duh ve lo chung Eden thil hlui aiin a duh ve em em zawk ang viau mah sela, pawngsual thubuai awrhin jail bang a changtupa chuan a zut phah tho tho kha a nia, mahse chutihlaia ADM(J) khan thiamchangin a chhuah ta thung a ni. Hmeichhia chu kum 18 a la pumhlum loh chuan a duh ve lutuks pawh nise pawngsual a ni tho tho, tihte kan sawi a. Chuvang chuan, hmeichhia kha dan anga pasal nei tur chuan kum 18 a tlin tawh a ngai a, mipa chu kum 21 tal nih a ngai a, chutiang pawh la tling si lo an innei a nih chuan a inneihtirtu Pastor pawh hrem theih a nihziate an sawi a.
Chuvangin Pute R.Thangkanglova leh Rualkhuma Hmar, kan ukil-te pahnih phei chuan, nula pawh an birth certificate kan en hmasak zet loh chuan dung bawh thlarau kan chanpui ngam ta lo ve, an tih phah kha a nia. Kan hlimpui dar dar phian zawk a. Dan zir ho tura kal khawm kha kan ni a. Kan ban meuh chuan chawfak hun a lo pel duai tawh a, Champhaia an court te chu kan han fang a. Court hmun tur Zote rama mite kan fang a, Zote khaw chhungah kan lut a, ka vawi khat kalna kha a ni bawk a, a lunglen thlak hle.
Kalkawng chhiatzia erawh chu a chhia a ni ringawt mai, ruahtui a tam si a, han siam leih theih lah a ni si lo, kan silin kan rawl thum mai a. 1990 chho vela kan thenna, ka mutna khum atanga thingbuk kara thla lo chhuak eng no ruai ka thlirna Tourist Lodge-ah bawk chuan kan thleng a, a bul velah chuan sasaw thing leh thing dang a lo phui chuk a, khua thain chhum awm lo nise chuan thla eng kan hmu thei tur a ni a, lunglen a hnawt tiau zo vek. Zana kan haw chu fb lama ka thiante Maengi Pachuau leh TPA Khiangte chuan nau hruai meuhin min rawn tlawh a, ka lawm hle.
Inrinni ni 9 khua a lo var chu haw tur kan ni tawh a, kawng chhiatzia kan hre tawh sia a huphurhawm duh hle. Kawlkulhah chaw kan ei a, a neitute kha an fel a, kan inhmuh vawi khatna mah nise, bawnghnute te min khilaia kan khiat khelh khelh a, Fb lama ka thian Ahma-i Hmar chuan kan inhmuh vawi khatna a ni chungin eng emaw ni tui deuh min pe a, kan lawm hle a ni.
Dan hriat loh hi chhuanlama hman theih a ni lo, theih nise chuan an nula it zawng, dan ka hriat loh avang a ni, tiin an pawngsual duh ang, Pu Kanglova te thian dun khian. Chuvangin, dan hi a pawimawh em a, kawng chhe em em insawh sawi bu lawk lawk chung pawhin keini pawh Champhai khawpuiah kan han kal phah hial kha a ni a, dan a tam poh leh sual a pung thin tih ziak hi a dik hle. Hmanah chuan puipunna hmuna meizuk kha sual a ni lo, mahse tunah chuan sual a ni ta, engvang nge kan tih chuan dan avang a ni. Dan avangin sual hi a lo awm thin fo a lo nih chu, lo chhut ve teh le.