Guest writer
KL Liana
Bingbileh kawng zawh
Kei changin lunglen ka tuar bik lo, Ka tir ang che chhimtlang kawlrawnah sawn e, Kei mi iang lelte va pawl ang che, fur khaw thianga han tih chu a inhmeh lo lem lo. Ṭanpuian, Chhaktiangah rihtlang bawm hawilopar iangin, Chhimtlang van hnuai hrilh kan vangkhuaan, Hmartlang khua selin i lo par Ainawni, A pawi ber chu mi tawna i hlui tur hi, tia hla lungrun tak a siam, Zoherlianin thiam taka kan lung tileng tur renga a sak laiin a ṭhente erawh kan lo bingbilet thung si ṭhin.
Ni tin thla tin kum tin mai hian kawng kan zawh a, Aizawl khawpuiah phei chuan pisa chawlh ni pawhin motor-in jam put put khawpin kawng a zawh ni tin a. Ti ta daih ila, khatia KK-a kan awm lai khan Ruatfela Nu chuan a meizial sikret lei zawng zawng min pe phal loin a paih vek a ni awm e, a sualzia chu, “Pi Rii te avang ni loin, mei ka nghei tawh dawn,” zu han ti deuh kher a, ṭah a ti chhuak. Pu R.Thangkanglovan, Excise-ho hian kei aiin tuiluankawr an hmangaih, ka duh ngawih ngawih pawh tuiluankawrah an leih baw zel, a tihte pawh ka hre chhuak rum rum. A kaah leibua se kan va duhpui em ve le. Rualfela Nu pawhin meizial nghei hlen thei se kan va lawmpui dawn em! Kei erawh chuan Lalpa zarah nghei loh hram hram ka lo tum ve tumhrang thung a. Chu chu a ni Kross chu, hei haa.
Chutianga kawla ni chhuak chhiara kawng kan zawh thin lai chuan, tun hnaiah kan Zawlkhawpui kawngpui dungah ngei mai, bingbilet ngatin kawng an zawh a, ngawi renga zawh mai loin Halelui-Amen thawm nen a inchawih mawi tawk a. Tuten emaw kawng an zawh a, a tawpah ‘bang rawh se” an han ti leh ngawt thin, tumah tak tak erawh an ban phah chuang lo ai chuan a zia deuh nge zia lo deuh erawh ka hre lo. Ruahsur ninawm kan tih lai hian zawh thin ta ila, “bang rawh se” ti ta zawk ila, a sur reng hauh dawn lo va, a ban veleh kan auh avangin a bang ta, ti ila kan hlawhtling a ni mai awm e.
Ding chunga kawng zawh pawhin motor a ti-jam tho ang hian, bingbileta zawhte pawhin a ti-jam a, hetiang kher hi chuan kawng zawh an la awm lo va, a vawi khatna a ni bawk a, a lawmawm ti ngawt mai ang aw. Rulpuiludina zawhte hi awm ve se, a hmuhnawm phian ang mawle. Mahse keini ang leh ka u Revd Chuaua te hriat ve thiam phak loh, ‘rau’ lam thil deuh a nih hmel a, sawi vak ngaihna pawh ka hre lo, sawi vak lah a ngai lo, bingbiletin kawng an zawh a ni mai e. Bingbileh-rau ka chang ve lo erawh ka vui lem lo ve.
Thim thuah hnih, te hi kan ti a, India ram chu kan hriat angin inthlang ram, Democracy ram ropui ber pawl a ni a, inthlan dawn phei hi chuan Bible aimahin tu inlarna emaw han chawi vul ta hi an awm thin, kan awm ziah ti ila a dik awm e. Zawlnei leh puang dik thei lah an tam thin. Ka lo thlir ruk dek dek thin hian zawlnei ngah, an tling dawn tia puangtu ngah pawl hi a tling tlem an ni duh. Kristian ram kan inti a, a dik ang, Kristian thurin Bible hi kan innghahna tur ni awm tak, tu mumang emaw inlarna emaw hi kan buaipui zawk fo lawi si chu a nih hi.
Zawlnei inti puang dik leh si thin lo hi chu, lam vak vaka mi rel ching hle si nen hian an inkawm ngeih hmel bik deuh. A ni e, kawng kal ding thuap khawpa rau lam thil avanga bingbileta kawng zawhte an fakawm, kei erawh chuan ka peih ve lo, keimah rau rauah a tul lem lo rih deuh bawk nen, hetianga zalen taka kan tih theih chhante hi a nihna takah chuan India danpuiin sakhaw zalenna min pek avang a ni, tih hi kan ngaihtuah ngai em le. Thuhmahruai, Preamble-ah India ram chuan sakhaw tih bik a neih loh thu kan hmu a, a awmzia chu khua-leh-tuite hian kan duh sakhua kan zwma kan biak a phal tihna a ni. Chumi avanga helai ram kilkhawr, Mizoramah pawh kan duh sakhua Kristian zawm a, zalen taka bingbilet pawha kawng zawh thei kan lo ni reng mai a nih chu.
Mahse sakhaw zalenna danpuiin min pe a lawm, tih avanga kan sakhua mil leh duhdana sawrkar kaltir phet tum erawh a dik leh miah si lo, keini Kristiante hian kan sakhaw duhdan emaw mil emawa sawrkar kaltir a, tihtir phet kan tum a thiang lo ang bawkin, Hindu leh Mosolman sakhaw zuitute pawhin an tih a thiang hek lo. Hindu-te chuan bawng talh leh zawrh khap an duh pawh a ni mahna, Mosolman pawhin vawk zawrh leh talh khap a duh a ni thei e, mahse chutianga an duh anga sawrkar tihtir an tum a dik lo va, lo tum pawh nise sawrkarin a tihsak a dik hek lo vang.
Danpuiin zalenna zau tak min pek hi a ropuia a lawmawmzia hi i ngaihtuah ngai lo a ni mai thei, mahse lo ngaihtuah chiang ve teh, chuvanga bingbileta motor kal lai tawp thup khawpa kawng zawh a, thlarau nau vei a, chinghnia ang deuha uu thei kan nih hi. Chu zalenna danin min pek chu kan hman thiam loh erawh chuan keimahni bawk hi a tawpa inseh a, mi rau chante Chalfilh tlang huai ang deuha inpuhsak mai tur kan ni thei ang. Lo ngaihtuah ve teh le.