NGHAFUAN

Tunah chuan Khuang-chawi thla pawh kan lo hmang ral leh dawn ta reng mai. Kar leh mai khian thla pawh a lo thar ang a, chung lama thla pawh a de leh tawh bawk dawn a, a dan pangngai te tein nghafuan pawh a hun leh ta. Tumthang par nen ngeia kan chhum a, a tui hang kan alhthak kan han hawp khelh khelh mai thin tak te kha aw, a va lo nuam thin em.

Nghafuan hi kan naupan laiin ka lo veng ve tawh thin a, nuam tak a ni asin, sangha fuan kan ven thin hi nghalim a ni a, luipui dungah kan riak a, a tlakna tur bawm an siamah sangha a tla teuh mai a, chu chu ei tumin chakaiten pawn lam atangin an lo kal hual a, kan man bawk thin. Hmeichhe thu, thu ni suh, chakai sa, sa ni suh, tih kan Mizo thufing pawhin awmzia reng a nei ta lo ve, hmeichhiate thu hi thu a tling tawh a, in chhung khurah phei chuan an thu hi a lal ber fo zawk thin. Miin an fanute an fapa tana neih an dil a, palai an tirh chang pawhin pa ber aia nu ber zawk lo thu em em, tawng zat zat mai, fanu man eitu tur pawh thlang zat zat hi an tam ta, chutiang bawkin chakai sa pawh sa a ni tawh a, a bawppui lian ber tilanga mautheiah emaw bawmah emaw zawrh dan thlengin ka thiam bawk.

Tum khat chu Tuirivangah nghafuan kan veng a, ka thianpa Lallura te putu kha an tel a, anni chu ei rawng an inbawl hran a, nghafuan veng si, a fuan loh vaih chuan chawhmeh hi a vang duh khawp thung mai, tumbute hi chu kan hmu tai duh teh a nia aw. Mahse chu pawh a awm mai chuang hauh lem kher lo. Lura khan chengkawl a khawrh a, a bial te reuh te te 15 a man a, chu chu an chhum ta a, pahnihin an han hmeh ta kha a nia, a tui lah tlem te a ni thei ngawt si lo, a tui chu a hang lo, a ti. Mahse, chengkawl a ni emaw sangha a ni emaw, a tui hi chu a hang a ni zawk, chi alh loh phei chuan hang tak a ni. Chengkawl bial sawmpanga mi pahnihnin han hmeh chu, khek chek chek a ngaih duh hmel viau.

Chutianga keinin nghafuan kan veng a, kan man tam deuh phei chuan a repa kan hawn thin lai khan, chhim lamah a humhalh tur zawka nghafuan an veng tih thawmte kan han hre ta hi a mak, ka hriat vawi khatna a ni a, nghafuan veng theuh theuh ven dan ki a dang e, an fakawm ka ti thlawt mai, an entawn tlak ka ti bawk. Nghafuan an humhalha an ven a, a note a lo len hunah dim baksak loin tute emaw khan turin an hrai hlum leh si ang tihte ka hlauh ru ve em em, sangha tura hrai chingte kan la awm thin hi hi chu a pawi a, a zahthlak a, sim chu a hun tawh a lawm.

Zoram Kristiante hi kan vir a ni ber ang, danin a khap ni reng leh hre si a, sava kah a, thanga awk a, perh thlak tuma veh veh chingte kan la awm fo thin. A ni e, Wildlife Protection Act-in a khap chung renga ramsa kahte kan ching thinte hi chu e, a virthlak ka ti tlat, silaite hi kan lawm a, a mawia tun vel mai maiah ringawt cheng tam tak senga kan lei hi chu ka ring chiah lo deuh lam chu a ni, mahse ka ring fuh lo thei tho bawk. Sa kan ei chak viau a nih chuan, dan kalha ramsa kah tum loin, silai man tura tih kha dah tha ila, dah hrang ila, lunglen changin kan sa duh leh chak zawng lei nan hmang ila, silai man khan a daih rei khawp ang.

Tin, heti hi a ni a, beram puten beram venga phula an riah chilh lai a ni kher lo ang, MLPC Act an tih mai dan angin miin zu an zuar a, chumi lei tur chuan card neih a ngai kher zu nia, India ram hmun hrang hrang mai bakah khawvel hmun dangah hian, sawrkar phalna leh dan anga zu an zawrh lei tura a lei phalna card neih kher ngai ve hi awm ve tak ang mawle? A zua kha leiin in tak tak kher lo mahse, a lei theihna tura card nei hrim hrim kohhranin rawngbawltu atan an chhawr duh lohna ram hi awm ve tak ang maw, te ka ti thin, hui hamm. Kan Zotlang ram nuam Chhawrpial run iang hi a danglam bik deuh pawh a ni mahna.

Nghafuan chu a ni chiah lo va, mahse khatia MLPC Act dan ang ngeia miin an zawrh an lei, kan lo man leh a, kan han leih baw hum hum leh lawi si thinte hi hi chu a mak a, danin a phal em, tih hi ka ngaihtuah thin. Keini ang rual hi chuan Police leh Excise Officer-te hi zu dapa man theitu emaw kan ti a, mahse tunlaiah hian a man theitu a pui hi kan tam a ni ang, a leih baw thei lah kan tam bawk, miin zu dan ang thlapa an zawrh an lei, man theitu pawh ni lo, lo mansak ve ringawta leihbuak hi dan angin a thiang reng em? tihte hi dan zirna a ni tho zel ang a, kan danhremi Ukil lamte hian han sawi teh u lem, Mak an la ti hle ang tahchuan, Hremhmun meia an chhuahna, tih hla ang maiin kei chuan mak ka ti thung deuh. Tin, Sapzu a man theituten an mante hi hi chu leih buak a thiang lo va, sawrkarah an pe zawk thin (confiscated) ni hian ka hre thin a, a hre tura ngaih Ukil-te khan in ka rawn ang teh u le, mipuite dan min hrilhfiah a ṭul ta a nih ber hi maw.