VANDUAITE TAN

Thlasik khaw thiang van dumpawl, chaw-hnu tlang hera a lan fiah kuk mai leh ni tla turin tlakdeng nikang pangper chho a han chhun ngui ruai mai a, khawthlang lamah a pil ruai ruai, khua a la thim si lo, kawlkil a eng sen phut mai han hmuh hi chuan, lungleng lo tunge awm thei ang i le? Kei changin lunglen ka tuar bik lo, Ka tir ang che chhimtlang kawlrawnah sawn e, Kei mi iang lelte va pawl ang che, tih hi a ni leh mai thin.

Chutianga keinin lunglen thu kan sawi mek lai chuan, Khawvel sualna hi chhumpui angin, A lo zing e, Lalpa ka thinlungah, tih ang mai khan, sualnate lah hi a pung tulh tulh mai bawk si chu a nih hi. Kan ramah dan ang thlapin zu zawrh a ni a, dan ang thlapa leia inte leh dan bawhche chunga leia inte pawh eng a dang chuang lo, Van Lal nau ang a tahna Kalvari-a chi tin hnam tin tawng tin an dang chuang lo ang kha a ni ta ber awm e, an thi zawih zawih mai chu a nih ber hi. Chutih nakalai chuan, damdawi ruihtheih drugs an tih mai, No 4 an tih, herion an tih bawk lah chu namen loin a pung a, a mangan thlak ta.

Khawchhak lungpui lum tur hlauva a khawchhak lam lama pem khawm chu ziaawm tak a ni zawk, mahse vawiin thlenga a lum thawm kan la hre lo erawh a lawmawm e. Zoram chu tlangram a ni a, luikawr leh ruam a awm tam si a, a lo lum ang a, ruamah a tang ang a, khawchhak lungpui tih hre loin kawngpui siama laituten rawra atan an lo halh darhin an lo chhu zo tawh pawh a ni mahna. Kha lungpui lum ai khan e, chhuah lam aṭanga rawn kal, a lum tak erawh lum lem lo, damdawi ruihtheih kan sawi khi a let zain a mawi zawk a ni lo va, a hlauhawm fe zawk daih. Thalaite tan tlawm te tea lei tur a tam pawh a ni mahna, a thlawna lei tur hial pawh a lo awm mial a ni thei, tih chhin duh loh kha finna a ni a, dam reina a ni bawk a, ND&PS Act dan an tih mai zawmna a ni bawk tih i hria ang aw.

Sualna pung zel chuan a hrin chu a tuartu, vanduai hi a ni a. Pathian Thi pawh ni lo, a Nung ngat bia inti, Kristian ram inti bawkah hian, kan sakhuana leh kan Bible pawh ring tak tak lo leh zawm lem hlei lo lah chu a kum telin kan pung a, kan Pathian thu hi ringin awi ila, zawm ila chu tan in, jail an tihte hi chu a ruak huai ang mawle, mahse ruak huai ka ha se, khawmpui lian an thleng ni tin hi a ni ringawt a lawm. Chu chuan dan kan zah lova kan zawm lohzia a tilang hle.

Pawngsual, tualthah, rukruk tihte chu a hluar em em mai bawk a, a tuartu an awm zel bawk si. Chutianga mi dangte sualna avanga lo tuartute ṭanpuina, zangnadawmna pek an nih theihna turin Cr PC an tih mai chang 357-A angin, Mizoram sawrkar pawhin dan a siam a, chu chu The Mizoram Victims of Crimes Compensation Scheme, 2011 khan a siam a, chu chu kumin August thla khan tihdanglam a ni leh a, Mizoram Sawrkar, Home Dept Thuchhuak No. D.32019/2/2015-HM(VCS) Dt. 1-8-2016 angin. Hei hi sawrkar laipuiin Central Victim Compensation Guidelines, 2016, ni 6-7-2016
aṭanga hman tura a lo duan anga siam a ni.

Thlasik khaw thiang van dumpawl, zan thla eng no ruai hnuaia kan lung a len lai hian e, India ram hmun ṭhenkhatah chuan thleng ṭhin mah se, keini Mizoramah erawh chuan thil thur lutuk, acid an tih maia intheh ang hi chu a awm ve lem lo va, chutianga a tuartu chu nuaithum pek tur a ni. Tin, hmun dang ang bawka keini rama pawh thleng thin, pawngsual tuartu pawh cheng nuaithum pek tur a ni bawk. Naupang kum tling lo taksa lama nghaisak tuartu naupang kha nuaihnih pek tur a ni a, inrukbo tuartu hnenah nuaikhat, pawngsual ni chiah si lova nghaisak tuartu chu singnga pek tur a ni bawk.

Tin, tualthahnate hi a tam hle a, mitthi chhungte kha nuaihnih pek tur a ni a, mi ramtuileilo khawpa nghaisak tuartu nuaihnih, chu aia nep deuh tuartu nuaikhat, kan ramah chuan a thleng zen zen lo, mi hala a taksa hmun zaa ṭhena sawmhnih panga aia tam kang tan nuaihnih, pianphung emaw rilru lam emaw mi pangngai phak lote hmeichhiat mipatna lama tuartu pawh nuaithum pek tur a ni bawk. Tin, a tuartu kha kum sawmpali hnuai lam a nih phei chuan zangnadawmna pek tur kan sawi hi a letin a pungin a pek theih a ni.

Khitiang a chunga zangnadawmna pek theih kan sawite khi, vanduaina tawka tuarte kan awm chuan, a titu chu an manin jail-ah a tang mai ang a, pawisa kha chu sawrkarin a pek tur a ni a, Mizoram pawhin chutianga a senso tur chuan nuai sawmlipariat lai a hmu nghe nghe a. Vanduaina tawka tuartute tan chuan, Mizoram Legal Services Authority, Aizawlah dila zawhfiah tur a ni ang. Tin, Aizawl pawn lama awmte tan pawh Court-a Magistrate tuemaw ber kha District Legal Services Authority-a Ziaktu atan ruat a ni a, chu chu a dil dan leh tihdan tur chu zawhfiah mai kha a finthlak ber ang. Hengte hi mipuite tan chhinchhiaha hriat a ṭha khawp mai, thla bial zan tur chhinchhiah ngawt ai chuan vanduai tan a ṭha khawpin ka ring.