Guest writer
KL Liana
A VA LO DIK EM
A hmangaih a, a thinlung zawng zawngin a hmangaih, a tan c chuan engmah a ui lo va, a inpum pek a, mahse mipa erawh chuan a lo hmangaih ve hauh si lo, nawmchen nan chauh a lo duh a ni zawk. Nau hial a pai ta, chutia nau a pai a ni tih a hriat chiah aṭang chuan ui puar koh ang mai khan a hla tulh tulh a, hmeichhe dinhmun chu a van chhe em, a beiseina leh a inghahnate chu beiseina beidawn thlak a ni zo tain a phet ta vek si a.
Ngaiin au mah sela a hawi kir lo, hmangaihna chu a tan mualphona a chang zo ta, a thinlung pikna leh hrehawmna chu au chhuahpuiin: Hraite min chawitir e ka tangah, Run hmuna len nan maw ka ti; A pawi e mai puan ang mi hnawl leh si, Ka ngaingam lo leng dang i pawm tur hi, a ti ta a nih chu. He hla hi Aizawl aṭanga hmar lam khaw hla lo taka nula pakhatin a phuah a ni a, mahse a hming leh vengte erawh chu hrereng ṭhin mah ila, ka theihnghilh zo vek tawh.
A ni e, keni mi lungleng ṭhinte hi chu zan thla engah chang ni loin, hlate hian kan lung a tileng a, chutihlai karah hla a phuahtu an thih tawh avanga a phuahtu hriat dan inang lo, chumi kha mi phuah zawk chu, tia inchuh titih deuh a awm fo bawk. 2006 kum kha a ni tain ka hria, Lungleia ka awm laiin, chanchinbu pakhatah Pu Vankhama hla, A Hlimtha, tih phuahtu chungchang Lunglei Zotlanga mi phuah angin an ziak a, kei he hla kher hi chu a phuah chhan nen chipchiar deuha ka lo hriat ve a ni hlauh mai a, Pu Vankhama phuah a nih dan leh a phuah chhan ka ziak a, min hnial ta lo. A ziaktu khan a lo hre em em bik lo a, tuemaw khan ama phuah ang deuha a lo sawi avanga a ziak a nih thu min hrilh. Mi hla phuah mahni hla anga lo sawi reng reng chu a dik lo hrim hrim.
Bible-a dik ka tih ber pakhat chu, Tupawh sam tlakawlh chu lukawlh a ni, tih lai chang hi a ni a, hei zet hi chu a dik a ni mai lo, a chiang kuar mai a, Hrilhfiahna bu a, ..tihna niin a lang.. an ti lek fang ai chuan a fiah fee. Hrilhfiahna bu en lo pawhin keini takngial pawhin fiah kan ti. Tin, Bible chuan, Tangka sum ngainat hi sual tinreng bul a ni, a ti a, thenkhat chuan zu hi an han puh ta mauh thung a, hlaah nen lam, Nun titawitu, hnam mualphona sual tinreng bul a lo ni e, te an ti bawk a nih kha. Bible thu nen chuan a inpersan hle. KK kal tawh pakhatin mitthi lumennaah thu a sawi a, KK kal chu thlarau serhtanna a ni e, a ti, Paul-a sawi nen chuan intu lo vik vek tak chu a ni thung.
Kristian ram kan ni a, dante hi lala zawm awm tak kan nih lain jail lah hi dan zawm lotua puhte avangin a khat reng lawi si thin. Kan MZP leh PRISM lamte pawhin tunlaia an buaipui, eiruk pawh hi a nihna takah chuan pawisa an duh avanga lo awm a ni a. Zu avanga eirukna hi awm a ni lo chiang khawp mai. PC Act-a hrem theih a ni. Chutihlai chuan kan YMA lamin an buaipui thung, drugs pawh hi ND&PS Act anga hrem theih a ni a, damdawi ruih theih an zawrh thin chhan pawh hi eng dang vang a ni lo, pawisa avang chauh a ni bawk. Man lo leh a thlawn chuan an zuar ngai lo.
Chutiang chiah chuan MLPC Act bawhchhia a, zu zuar te, bawhchhe lova dan ang thlapa zuarte pawh hian an zawrh chhan chu pawisa bawk a ni tho. Dan kalh leh phalna pawh nei lo va zu zuarte phei chu MLTP Act ai khan a hremna a na zawk a, a inte pawh chuti tho chu a ni. Mahse le, mi kan changkang zel a, phalna neiin an zuar a, phalna nei bawkten intlar put put ngaiin an lei thung chung pawhin rui duh erawh an tlem hle. Zu ruih a zahthlakzia leh miten an ngaihsan lem lohzia hi kan hr eta ni berin a lang.
Tin, chanchibu lam aṭanga kan hmuh danin mi ramte aiin kan ram hi a tha a ni ang, ram lak man emaw, zangnadawmna lak pawh a tam bik deuhin an sawi, a dik ka rin zawng tak a ni. Rel kawng kalna tura ram lo hmangaih thut te, tuikhuahin a chim tur lupui kam ram lo hmangaih fuh chatte pawh mi an awm nual mai, an ram hmangaih hlut zawng leh an thlai chin commercial tree an ti emaw ni, fruit an ti emaw ni zawk ni, a lam pawh ka lam ri thiam ve bar law, hlut dante enfiaha zangnadawmna an hmuh theih tur chhutchhuahsaktute an awm bawk thin a ni lo vem ni?
Bible sawi kha a dikna hetiangah pawh hian a lo awm zel a, hengte avang hian thubuai awrh, kan ACB-ten PC Act anga an siamsak, vawiin thlenga la awrhte pawh an awm, a chhan nia lang chu sum bawk a nih chu. Chuvangin dan bawhchhe zawng leh kalh zawnga khawsak phei chu a dik lo, MLTP Act emaw MLPC Act emaw kalha zu zuar chauh ni loin, ND&PS Act kalha drugs zuar te, PC Act kalha duhama eirute pawh hian dan an bawhchhe ve tho va, an ineiruk hausak avanga zah tur an ni lo va, an retheih avanga zu um hnih khat nei, dan bawhchhe theuh theuh, hmuhsita hnawhchhuah phet tum ngawt bik tur lah a ni hek lo. Dan mitah chuan kan intluk tlang vek a, dan hi i zahin i zawm hram ang u.