COURT CHAWLH

Mizoramah hian court rorelna hi 2008 kum tawp lam aṭang khan a hrangin a awm a, mi ṭhenkhatin court lama roreltute hlawh pawh hi sawrkar ni loin, High Court-in a pe turah an ngai a, chutiang chuan kei tehlul pawh hian zawhna ka dawng ve fo mai. High Court hian a hranpain pawisa a nei lo tih hriat tur a ni. Court-a roreltu, Judge/Magistrate kan tihte leh a hnathawkte hlawh hi sawrkar tum leh pek vek a ni a.

Amaherawhchu, roreltute kha sawrkar thu hnuaiah an awm lo va, High Court thuhnuaiah an awm thung a, chu chu a danglamna chu a ni mai, mipui tan phei chuan hriatthiam a har deuh mai thei. Tun hma kha chuan heng kan Judicial Officers-te hi sawrkar hnuaiah an awm a, an hna chu a pangngai reng a, court rorelna a hrang a awm hnu pawhin khing Officers kan sawite khi anmahni chu a ngaireng an ni a, an hmelthat phahin chhiat phah sawt lo va, an thau phah hek lo, a hmaa an hna tho, court rorelna kha an hna a ni zela an court leh an nihna hming erawh a dang ta hret e, tih mai chauh a ni.

Chutiang chu kan Zoram dinhmun a ni ve ta a, inti politics deuh taka court-a han inham puar tum deuhte kha a hma kha chuan an lo awm pawh a ni mahna, ka hre lo, mahse a hranga a lo awm tawh hnu hi chuan chutianga va inham puar chi a ni tawh hauh lo ang, dan kha a lal ber tur chu a ni mai. A hre fuh lo deuhten a hranga a awm hnu hian, kan Judicial Officers, Judge/Magistrate te, an lal tawh awm e, tih hi ka tawng fo mai, keima mimal ngaihah chuan a hranga an awm hma khan an lal zawkin ka hre ve thung. A chhan chu Excutive leh Judicial Magistrate nih kha an kawp a, tun hmaa ADM(J) kan tihte phei kha chu an lalin court lamah chuan an thu thu kha a ni berin ka hre ve thung.

Thubuai hla buaiah tu DC mah an zu inrawlh peih tak tak lo a, hna dang an tan a tam em em a, thubuai hlabuai chu ADM(J) kutah khan a awm a. Session Judge hna kha an hna a ni a, Chief Judicial Magistrate nih kha an kawp bawk a, an thu thu a nihna kha a tam em em a, chutih rual chuan Addl. District Magistrate an ni tel bawk a, a hranga a awm hma khan an thuneihna a tamin an lal zawk fe niin kei chuan ka ngai. Chu lam chu kalsan ila.

Tunah chuan sawrkar leh Court chu an calendar pawh a lo dang ta, December thlaah phei hi chuan chawlh an nei tam hle a. Kumin 2016 hi lo en ta ila, December ni 15 thleng chauh an kal ang a, a bak chu chawlh a ni a, January ni 12, 2017-ah an pisa an hawng leh dawn chauh a ni. An pisa hun chhung pawh hi sawrkar nen a danglam a, October aṭanga March thleng hi zing dar 9.30-ah an tan a, tlai dar 4.00-ah an bang thung a, April aṭanga September thleng hi zing dar 9.30-ah tho tanin, ni a rei tawh avangin tlai dar 4.30 thleng a ni. Sawrkar erawh chu tlai dar 5.00 thleng a ni thin.

Chutia thla khat dawn lai mai court a chawlh si chuan a van buaithlak dawn ve aw, tih kha a awl khawp ang. Thubuai, a khina inkhinna ang chi, ro inchuh ang chite hi chu thubuai thar chawlh chhung chuan thehluh theih a ni dawn lo va, mahse a mana man chi thubuai, tualthat, rukruk vanga man leh thil sual dang avanga man hi chu ni tin zan tin an awm thin a nih hi. Chuvangin chawlh chhung khan Chief Judicial Magistrate emaw, anin Magistrate a hnuaia mi tu emaw a ruat kha, ni tin office an kal thung a, an mi man tharte chu kha Magistrate duty hnenah khan hruai a ni thin a, anin a tul angin jail lamah emaw a lo thawn tawh mai.

Tin, a chang chuan court tur jail aṭanga an tam lutuk a, a buaithlak chang a awm ve fo thin a, chutiang hunah chuan jail-ah Magistrate an zu kal a, an case kha an keng a, court an zu hawng mai bawk thin. Keini chuan jail tangte hi mi sualah kan ngai a, mahse mi suala puhte an ni chauh a, court-in thiamloh a chantira a khung a nih loh chuan. Chuvangin, high court pawh hian jail tangte an ngaihsak em em thin a, Chief Justice meuhin a tlawh chang pawh a awm chawk thin.

Police emaw Excise emawten an man apiangte hi mi sual an ni lo va, dan bawhchhiaa an rin leh puhte an man a ni ve chauh zawk tih hi hriat a tha hle. Tin, an man ve loh mai avanga jail tang lote mi tha leh fel an ni vek ngawt hek lo. Keini Mizoram bikah ngat phei chuan e, zu avang leh rukruka puh tang chu an tam thei lutuk, mahse maw, mak ve deuh chu PC Act bawhchhiaa puh eiruk avanga tang erawh an tam lo khawp thung, i awih em? Aw ti ve mai thin la. Khitiang khi Mizorama court kalphung leh chawlh huna thil awmdante a ni e.