LEHKHATHAWN

Ni 23, March, 2018 tlai thimhlim a ni a, dak aṭangin lehkha ka dawng nawlh mai a, ka han hawng a, nula nge ni anga nuthlawi lehkha aw, tih chu ka ngaihtuah reuh reuh a, tunlaiah mimal lehkha inthawn hi a vang tawh a, mi tam zawkin phone an neih tak avangin an inbe mai tawh zawk ṭhin a nih laia lehkhathawn ka han dawng nawlh mai chu ka lawm hle mai.

Ka han chhiar a, ngaiteh, heti hi a ni a, ama insawi dan takin, Elektrik Veng putar lungleng Sanglura Sailo, kum 88 mi lehkha a lo ni reng mai a, nuthlawi lam a lang lo ve. Ama kut ngeia a ziak, lehkha puan Vai phek chhiara phek khat dal a ni a, “Vanglaini chanchinbua Zan lungngaih thlak, tih i rawn ziak kha ka lo chhiar a, ka mittui a tla hial a. Kristian Hlabuah hian Patea phuah angin an ziak a, mahse Pastor Chhawna phuah a nih zawkzia i rawn ziak kha ka pawm thlap mai...” a ti.

Nia, hlabu tam takah, Zan lungngaihthlak Zion pindan chhungah, tih hi kan Mizo hla phuahthiam Patea phuah anga dah a niin ziaktu ṭhenkhat pawhin Patea phuah a nihzia leh a phuah chhante an ziak a. Tun Good Friday lai pawh khan Social Media ṭhenkhatah Patea phuah dan chanchinte an tarlang nghe nghe a ni.

Mahse, sawi tawh angin, he hla hi Pastor Chhawna phuah a ni zawk a. Amah ngeiin heti hian a sawi, Khawbung inkhawmpui tiaka min chelhin Isua tuarna lam hi ka sawi a, mipui an ṭap nasa hle a. Patean, i sermon kha hlaah siam tehkhai, Khawbung hriatreng nan, a ti a. Hei hi ka phuah ta a ni, a ti. Chuti a nih chuan Patea phuah a ni lo va, a phuahtu zawk chu Pastor Chhawna a ni a, phuah tura sawmtu erawh Patea a ni thung tihna a nih chu.

Pu Sangluran a sawi leh pakhat chu, Lal pian hun pangpar a vul leh ta, tih hi a ni. A sawi dan chuan he hla hi Patea phuah anga hlabuah dah a ni hlawm a, Saituala kan awm laiin kan thenawmpa pu Ngurtawna chuan a phuah niin a sawi a, hetiang hian a sawi ṭhin: Mas dawn a ni a, Lalkherha hmuahnaah kawngthlangah ka awm a, tlangsam chu a par vul chuk mai a, he hla hi ka rilruah a lo thleng ta zurt zut mai a, ka ziak ta a ni. Ka phuah han tih pawh hi a inhmeh lo va, ka ziak, ka ti mai ṭhin, a ti. Vawi tam tak min hrilh a ni, a ti. Hla hi 12 a phuah niin a insawi, a ti bawk.

Ngurtawna sawi takah chuan han duham zel ila, Saitual lal Dorawta upa-min, Lama fapa a ni a, 1954 khan Lalsiami nupuiah a nei a. 1982 December ni 12 khan kum 82 mi niin a thi a, nia Pu Sanglura sawi angin hla hi 12 vel a phuah a ni. Khi a hla khi a phuah chhan chu ngaihzawng a nei a, a la lungrun hle a, a vei em em a, a ngaihtuah ngut ngut reng mai a. Mahse an inrem thei si lo, Hmangaihten hmangaihte par ang an lawm laiin, Relthang chhum ang a lo zing leh thin; Hmangaih inbat karah hmelma an leng, tih ang deuh kha a ni ta ber awm e.

A tawpah chuan an inthen ta nge nge a, a tuar na em em a, chutianga a hmangaih avanga a lungngaihna thuk tak tuara a awm lai, Ka thinlaiah Bawihte i cham reng mai, Nghilh ni reng ka nei lo’ng che kumtluangin, Kumtluang hrui pawhin sei mah sela, Indi bang lo’ng kumtluang pawhin, a tih lai chuan van lam aṭangin kohna a chang ta hlauh mai a. Tahna ram leh lungngaihna zan thim hi, Hlimna Vanpialral khian a rawn en, tih chu a takin a chang ta. Tichuan chatuan khaw var tur chu a ngahhlelhtir a, khi hla khi a phuah ta a ni.

Tin, heti hi a ni a, Pu Sanglura chuan, En ru Pathian Beram No sual phurtu, tih pawh hi Zasiama phuah anga sawi a awm a, mahse Thanherha phuah a ni zawk a, a ti bawk a, nia a sawi hi a dik a ni. Thanherha hi Zaliana leh Thangchhuahkhawli te fa a ni a, 1892-ah Khawhaiah a piang a, Senvonah an pema Khawlian lamah an lo chhuk leh a, 1917-a French ram kal zingah khan a tel nghe nghe a ni. 1923-a harhna lo thlengah khan a tui em em a, hla phuah lam thilpek a dawng a, hla hi sawmli vel lai a phuah a ni.

1923 hlo thlawh hun lai vel khan Thanherha chu a hrisel lo hle mai a, a damlo a, hna pawh thawk hleithei loin a awm a, damlova a mut laiin a thu chhuak hlawl mai a, khi hla khi a rawn sa chhuak ta phawng mai a nih chu. Mak tak chu a ni, hla awm sa a ni lo va, mahse a thluk neiin a sa ta a nih chu, ani phei chuan, He hla hi ka phuah a ni lo va, Pathian siam sa ka thinlungah min hrilh a, a ziaktu chauh ka ni e, a ti hial a ni. Pathianin a thu mai bakah a thluk nen a pe a nih chu. December ni 11, 1977 khan Saidan khuaah a thi a ni.

Thlarau Thianghli, thuro nun nem, tih pawh hi, chu ka lehkhathawn dawnah chuan Kawlkunga phuah a nih thu min hrilh a, a dik a ni. Kawlkunga hi 1898 khan a piang a, a pa chu Dochhuma a ni a, N.Bukpui lal a ni. 1977 khan a thi. A nupui Lalnithangi nen fa pawh 11 lai an nei a ni. Jerusalema ringtu hmasate ni tin an inpawl khawm ang mai khan, 1922 kum khan ringtute chu ni tin an awm khawm ṭhin a. Ni khat chu pen leh lehkhapuan nen daia kal tulin a hre ta tlat mai a, a kal ta a, dairehah chuan he hla hi a rilruah a lo lang ta zut zut mai a, a ziak ta a.

A ziah zawh chuan ringtute zingah a va kal a, a thluk pawh siam awm hran lo khan ringtute chuan an sa ta nghal mai a ni awm e. Mak pawh an ti hlawm hle a, chuvang chuan amah pawhin, ka phuah pawh ka ti ngam lo, Pathian min pek a ni, a ti hial a ni.

A ni e, hlate hi a hlu a, a ropuia a tel lo chuan kan awm thei lo, vanah pawh, thuhriltu leh zaipawlte pawh an lo reh thuap tawh ang, ti ṭhin mah ila, thisen, thisen, tiin bang loin kan zai dawn a nih hmel a, a la pawimawh dawn chauh. A phuahtuah kan buai fo ṭhin a, a phuahtute kha hmanlai mi an lo niin an lo thi tawh ṭhin si a, han zawh chian tur awm ta lo chu, chumi khami phuah chu a ni zawk, tih a awm fo ṭhin a, rorelna Court hial han thleng ta pawh a awm hial reng a ni.

Mizote hian court meuh han thlen hi kan hreh hle a, mahse loh theih loh hun erawh a awm thin. Hla phuahtu inchuh avanga court-a thubuai awm thei a lo ni a, a awm tawh hial bawk reng a, chuvangin kan hlate hi uluk leh fim khur diktaka kan vawn ṭhat hi a ṭulin a pawimawh a, court thlen ngai lova kan vawn ṭhat thlip thlep hi a lo ṭha dawn khawp a lo ni e. Dikna humhim tura court thlen erawh i hreh lo thung ang aw.