SYNOD CONFERENCE HALL

A tlang a mual mah dang chuang lo, Ka thlir thin ni chhun-an; Suihlungrualpui lenrual zawng khan, Raltiangah thlir ve maw? A la ngai reng a, hman kum tawh­ah Centenary khuangpui an tih mai lian pui mai an hun ruau lai khan ka kal tawh a, a inhung sawl ruau a, Aw khuangpui ropui ber, Miten hmusit mah se; Khuang dang zawng zawng aiin, Kei zawng ka ngaina hle. Aw hlimna khuang, aw hmun awh zau, Sebawng thisen a luanna chu, tiin khatih hun laia Sakeibaknei chanchinbuah khan ka sa nghe nghe a.

Tin, heti hi a ni a, nikum hmasa deuh mai khan kan Pathian Thu hrilhtu lar Faktea lehkhabu ziak kei tehlul min tlangzarhtir ve khiah, ka u Revd. Chuauthuaman a bu chhungthu a sawi paha a duh hun huna min rawn kah ngawt zel tum khan ka kal leh a, a chhang a khat hle. 2006 krismas dawn hnaiha kan nula zaithiam Routmawi kan inchuh deuh tituai tuma a tawngkamte kha tlangzarh tel ni phei ila e, kohhranin an ban duh hial ang chu, vawiin thlenga ka la zepsak hi lawma lam lam tur reng chu a lo ni e. Hrethiams?

Ngaiteh, Lalpa i tlansaten, An chatuan kawng an bo e, ni loin, chumi hmun ngaiah ngei chuan ni September ni 18, 2018 chawhnu dar hnih minit sawmpangaa a la rik loh deuh chuan kan han lut leh chu a lo danglam hle tawh a. Sikulpuikawn Traffic police dinna bul lawka gate-ah chuan kan tlan lut chiah chu e, kawng chu a hnumin a fai nuam em em a, a thui lo thung. An thing phunte kha a lo puitling tawh a, a mawiin a nalh em em a, lung hi a tileng hle. A buk daihlim hnuaite chu sikul naupangte tan chuan han thut hahchawlh nana itawm fahran hi a nih avangin an lo awm nual a. Hah hi a dam sawng sawng.

A Hall kha chu a la ngai reng a, kawtzawl pawh a la dang chuang lo, mahse a hual vela thingkung mawi tak tak, ngirtlingte tual lenna, zan thla eng thlir nana duhawm tak, chu kan han thleng a, chutianga kan han kalna chhan pawh chu eng dang ni loin, YMA ni chiah lo, YWCA an tih mai, Young Women’s Christian Assotiation, an ti a ni awm e, Sap tawng a nia ka lamri thiam chiah lo, an hotute chu Er. Lalhmingliani President a niin, Lucy Sailo chu Vice-President a ni thung a, an Ziaktu Lian chu R.Zomuanpuii a ni thung, chumiah chuan SARHAAH Project a awm leh a, eng tihna nge tih hria ni ila ka sawi tawh tur hi a ni a, mahse ka hre si lo, chuta an hotunu ber Lalchhuanzuali, nula hmeltha leh hawihhawm zet chuan min sawm ve avang chauha kal ka ni, tih chu ka zep hran lo mai ang e.

A hmun kan han thleng chu a YWCA lama thawk an ni ang, MSACS an ti emaw ni, an tangkawp a ni mahna, nula fel tak takte chuan kan zah loh nan an ti a ni phawt ang, min lo chiauau seuh seuh hlawm a, thingpui thlum rial chini telh ngei bawnghnutea pawt min lo pe vat a. Kan tlangnel leh zual nan leh an lan hmelthat duh thin avang ni pah fawmin a ni ang, a tualzawl thingte buk li liaiten an hualna hmunah chuan thlate min lakpui a, ka ngaihtuah thin, kei ve mai mai hi thla min lakpuitu hi ka tawng thei erh a, a chhan ni ta bera ka hriat chu ka chalsam a lo tlakawlh ve deuh tain ka ha a lo kuh ve bawk nen, ka bualah hi chuan an lang tha em em tawh mai vek thin a, chuvanga thla min lakpui thin a ni, tih chu ka hrethiam ve ri ruai tawh a, mite tana malsawmna ka nih ve theihna kawng awm chhun a ni tih hriain kel tui dai kaipui tum ang maiin ka tang vak ngai ta lo.

Kan va kal ve hma khan Lalmalsawmi Sailo, Project Director, MSACS, Dr R.L.Sanghluna, CMO, Dr Kristina, SMO, Darthakunga, Project Director, NETSU leh Dr Eliene, hmeichhe lam doctor ten thu an lo sawi tawh a. Hall chhungah chuan mi eng emaw zat, za dawn lai hi an awm a, tunge an nih ka hre lem lo, AIDS kai leh kai lo an ni ang. Chu an thiltih khawmnaah chuan, Dan hmanga hrem theih i ni, tih thupui sawi turin min lo ruat ve rup mai hi a lo ni a. An kal khawm hming chu, Treatment Preparedness Workshop For Aizawl PLHIV, Fit For The Future, an ti a, tawng dang a ni a, a awmzia ka hre chiah lo, ka hriatthiam ve dan chuan, Aizawl khawpuia AIDS veite zirtirna, tih a ni ang, a teuh viau em le aw?

Ngaiteh ka lo kal thuai dawn e, A hun leh ni an thleng zo ta, tih hla ang mai khan, ka hun chu a lo thleng a, hmana ka lo din tawhnaah ngei chuan ka han ding leh ta a, AIDS lam chu ka hre ve vak lo a, mahse dan anga an khawsaka zira hrem theih an nihzia chu ka sawi tur a ni ang lawi si. Ka hre chuang lo. Amah kan Ukil, Pu R.Thangkanglovan, thuruk hi chu hria hi tam sela, a zep theia mual mual an awm thin, a tih ang deuhin, thuruk deuh pakhat, mahse hretu tam tak awm lawi si zawhna a lo awm ta mai a.

Nupa AIDS kai ve ve an awm a, an inthen a, pakhat chuan ngaihzawng a nei a, an inthen hnu chuan, a AIDS vei ve te te chu a ngaihzawng bulah a zep si, a then tak khan ani vanga mi dangin AIDS vei kha tha ti loin sex hmanpui lo tura hrilh a duh a, a pakhat lahin i hrilh vaih intih hmingchhiat tiin ka khing ang che, a ti a, an buai a ni ang. Kei pek chuan, a hmangaih thu mite hriat turin ring takin a tlangaupui lung lung dawn a ni lo va, a ruk tein tuma hriat lohin AIDS a kai ve a hlauh vangin a hrilh dawn a ni mai a, intih hmingchhiatna a ni lem dawn em ni? Te ka ti vel mai mai a. Hmangaihzia miten an hre lo ang tih hlaua ring tak taka au lung lung hi an uar ve tlats tawh, tunlaiah chuan.

A ni tak a, AIDS natna chu tihdam theih a ni lo va, mahse damdawi ei tur an tih ang taka ei erawh chuan thihna a ni ngawt hauh lo, zun thlum nen hian inanna tak a awm. Natna hlauhawm inkai chhawn theih tih chu sawi ngai lova tlang hriat a ni. Chutianga natna hlauhawm nei reng si, inhre bawk si, zepa mi dangin an kai ve pawh pawiti lova a tihdarh zawnga che thinte chu, IPC an tih mai chang 269 nang leh 270 anga hrem theih an nihzia te chu ka han sawi ve a, hei hi AIDS kaite tan hriat a tul khawp mai. Mahse zep lova tlang taka an hrilh a, ka Pu Vawm-vawma tui a ni, i in ngam leh in la, i dawt ngam leh dawt la, tih anga an hrilh hnu pawha an dawt ngam a nih erawh chuan thu dang ni se.

Tin, nuin a fa nausen damdawi pe tura an tih ang a pek duh loh vanga AIDS natna vanga a thi a nih phei chuan IPC chang 304-A anga hrem theih a niin kei chuan ka ngai nghe nghe a ni. Chu Hall-ah chuan dan kan zirin kan sawi a ni ber.