RUIH THEIH THIL

Awmhar saisen nau ang tah ka bang dawn lo, Chungkhua lo ri thangvan zawlah; Tahlai min hnem zo an awm lo, Ka tan khawtlangpui zaleng an chuai, Tanpuian a lo ti ang khan, Khuangchawi thla, keini kum khat chhunga thla en ber thla tia kan lo nghahhlelh ve em em kan thleng ta cheng a, khawpui a ri kal ruih ruih ruah a han sur thin hi chu aw, a van inhmeh lo thin em.

Lungleng thin pawh leng lo ang maia awm a ngai thin a nih hi. Chutiang chu a nih avangin he khawvel ram zauah hian kan ngaihtuah leh rilru put dan, hmel leh pianphung thlengin a inang lo vek a, a inang lawi bawk. Chutiang chu ni mah ila, mihringte hi thunun nan chuan, a zir mi, Sociologist an tihte chuan sakhuana leh politiks hi a thain a tangkai ber, an ti. Kan pi leh pu hunah kha chuan keini Mizote chuan zu bak kha ruih theih thil an hre vak lo niin a lang, mahse Karl Mark-a chuan sakhuana hi opium ang a ni a, ruih theih thil a ni a ti ve mauh thung.

Nia, tunlaiah chuan ruih theih thil hi a tam em em a, dan kan tih mai, ND&PS Act pawh siam hial a niin he dan ang hian mi tam tak thubuai awrhin an tang mek a, an la tang zel bawk ang. Chutihlai chuan dana han khap ve chi ni chiah si lo, sakhuana leh politiks an tih pawh chu a ruih theih hle mai a lo ni a. A ruihchilh tawhte chu an nu but a, lehkha thiam leh mi fing a awm tak tak theih tawh thin lo.

Kan rama Pu Saikia Larsap a nih lai a, India danpui anga kan chunga roreltu tur leh dan siamtu tur MLA inthlan a, vote an tichingpen, tih thawm a rin em em tum kha kan la hre hlawm awm e. Chutianga kan inthlan chuan, vote thlakna tur thir bawm lian vak lo a awm a, tumahin bawm an nei hrang lo va, kha bawmah khan kan thlak vek thin tih chu kan hre vek a. Pi Lalhlimpuii bawm Durtlang khamah an lum, tih thawm kha a ring em em mai kha a nia.

Ka nu leh kan kawmchhak nu chu an MNF ruh em em mai a, politiks an tih chu an rui a ni ber, zu erawh an rui lo a. Pi Hlimpuii bawm an lum a lawm, an ti a, an tang nasa ve si a, an sawi rawtui bawk. Kei chuan, a nih vote in thlak ve em? Ka ti a, thlak ang chu, an ti vin hlur mai si. A nih Candidate tumahin bawm an nei hrang lo va, bawm khatah in thlak mai a ni lom ni? Ka tih chuan, ni e, an ti ve mai a. A nih si chuan Pi Hlimpuiin bawm hran a nei lo tih chu a chiang a, a bawm Durtlang khama an lum tia in sawi chu a arbawm em ni? Kan ti chu maw, Congress i van tan em em ve, min ti nek! Politiks an rui tih ka hria a, mahse rui deuh mah se, police tan pawh thubuai han siamsak chi erawh a ni chiah lo.

Hitlera khan khawvel ram zawng zawngah Europe a ropui ber a, Europe khawmualpuiah German a ropui ber a, German ramah Nazi a ropui ber thung a, Nazi-ah a hotu a ropui leh ber, tih politiks chuan German mipuite chu an hrai rui a, an awihin an rui em em a, tichuan khawvel Indopui pahnihna pawh a lo awm phah ta a nih kha. Chu ruihhlo chuan German mipuite chu a tirui a, an thle dual mai. Thih an ngam tawh thin.

Chutiang bawk chuan, sakhuana hian mihringte min thunun nasa em em a, kan ruihchilh thei khawp mai. Khawvela firfiak pawl lar em em thin, al-Qaida an tihte pawh khan naupang zawk leh tleirawlte chu, chu ruihhlo chuan an hrai rui a, thihchilh bomb an ti a, mi tam tak an thihchilh a. Chutianga an thih chuan martar an ni a, vanram an kai nghal dawn a, an thih pawhin an hnar atangin thil tui a chhuak ang a, chu chu mi dangte tan rimtui em em a ni, an ti. Chumi avang chuan vanram kai tura inngaiin thih hlau loin an thi a, a tu-a-mah lo kir a, vanram kan kai leh tawp si lo va, ti lah awm bik hek suh, chutianga an ruih tawh kha chuan thih kha an hlau lo em em tawh thin.

Tin, khawvel mihringte hi sakhuana leh poitiks chuan kan nun leh rindan, khawsak thlengin a kaihruai a, chumi ruih avang chuan Phawngpui tlang chhipah te pawh chatuan rote hial kan rel a nih kha. Khawchhak lungpui lum hlauin kan pem khawm bawk thin a, sakawr var kan lei phah a, sakawlh kan hlau a, India ramin dan anga kum sawm dana inchhiarpui an neihah pawh hming kan pe duh lo a ni em kha? Motor ruihte hi chu thudang ni se, thlarau hlei hleite pawh hi an ruih viau thin kha mawle, a ni lo em ni?

Kan naupan lai chuan Mizo Union Party a awm a, a ruite chu rui tak an ni a, India ram chu inthlang ram kan lo ni si a, inthlan chang a lo awm a, chuta an Party inpete chu, Utawk pawh nise ka vote tho ang, an ti. Chunga roreltu tur leh dan siam tura utawk han thlan chu, eng dan tak siam ang maw. Mahse utawk em chu an dintir lo hlauha a lawmawm. Politiks leh sakhuana chu an rui a ni ber. Kohhrana rawngbawltu politiks-ah an inhman viaute hi a tha ber em tih ngaihtuah tham a ni ang. Pulpit tlangah Pathian thu an sawi pawhin an awm lohna pawla ruite kha chuan an ngaithla tui lo va, a thusawi kha engahmah an ngaih loh phah fo thin.

Mahse thil pawi leh dan an bawhchhiat loh chuan thubuai siamsak theih a ni ngawt lem lo. Tunlaia kan ramin ruihtheih thil a buaipui tak ber erawh chu No-4 an tih mai, heroin an tih bawk hi a ni awm e. Hei zet chuan kan thalaite a tibuai a, mi tam tak nun a chhiat phah a, an thih phah nasa hle bawk. Hei chu danin a khap a ni a, kan sawi tak ND&PS Act khan a khap a. A ruite ai mahin a zuartute an huatthlalaawm zawk. Sum an hmuhna a niha an hausakna tur a nih phawt chuan tute emaw chuan chhiat phah vek mah se, an pawiti miah lo tihna a nih chu.

Chuvangin politiks emaw, sakhuana emaw, thlarau emaw, motor emaw, tuibur emaw rui ai chuan drugs rui zawk hi i ngaihven ang u, dan kalha zuara titute hi dan anga an chunga dik taka rorela hremna an phutawk an hmuh theihna turin thuhretua awma kan thu hriat angte diktaka court-a sawi tura min koh chuan i kal thin ang u, tih hi ka sawi duh chu a ni. Thenkat kohna hmu reng si a, kal duh lo kan awm thin, hei hi a tha lo a, a pawi hle. Keimahni avangin dan kalha thilti kha hrem a ni theiin a ni lo thei tihna a nih chu. Thuhretu nih hi i hreh suh ang u.