HAUSA KA LO NI

Hmuh theih loh avang hian thil hi a awm lo a ni ngawt lo. Ṭhenkhat chuan ramhuaite pawh hi hmuh theih loh an nih vanga an awm ring tak tak lo an awm fo mai. Thli pawh hi kan hmu thei lo, mahse a awm ngei a, thlipui a tleh phei chuan keini ang rangva in emaw di in emawa awm phei chuan kan hlau thei raps. Lirnghing pawh tuman an hmu lo, mahse a nghin chuan e, in tha leh a nei sang sangin an hlau ve thung. Tunah thalsik khaw vawh lai a ni, vawt thei tak chu a ni, mahse a vawta chu hmuh theih a ni lo, hmu lo mah ila a vawt tho si.

Hausa kan tehna chu hmuh theih thil, pawisa neih tamah a ni thin. March ni 1, 1966, MNF-ten Independent an puan ni tak khan, H.P.Runremthanga, a pa H.Lianthanga chu Mauchar khuaah a nu Lalrawnthangi chuan a rawn hring chhuak ve hlawl a. Runremthanga hi mi tumruh tak a ni a, harsa chung chungin lehkha a zir a, Aizawl Thuampuiah mi in luahin, inhlawhfa chawpin College phei chu a kal thin a ni. Zingah a kal a, chhunah a inhlawh thin a, thirchhe zawng leh rora chhuin a inhlawh deuh ber thin. Mite hmuhsit leh endawng pawh a tawk nasa thin a.

Tum khat chu rora a chhut lai chu a lehkha zirpuiten an rawn hmu a, ani chuan thiante tiin a lo fiam a, mahse a beisei loh tak maiin anni chuan, nang khan min fiam ve suh, an ti ta mai a, a zak lutuk chu a kun ngawih ngawih a, a retheih avangin a thiante ngei pawhin an hmusit ta tihna a nih chu. Tuizem hnung lamah a thu chhuak a, a rilru a na em em a, tap zawih zawih chungin, Lalpa khawvelah hian min siam ve lo law law la, tha mai tur, i fa ka ni lo em ni? A ti a. Electrik, Ramhlun leh Chanmari veng pe uar maite chu a han thlir a, a hmu phe ruai a, Lalpa, sawng in zozaiah sawn ka ta ve tur in pakhat pawh a awm lo a, motor nise chuti tho chu a ni a, neih ve engmah reng ka nei lo maw, min siam sual a ni hial lo maw? Tiin a rum chhuak a.

Pathian chuan, engatinge ka fa, khatia i awm tak mai? Chung lam ngaihtuah ta che, chatuan hmun nuam leh in ropui ka buatsaih a lawm, khawvel hausakna nei lo mah la, hausakna zawng zawng neitu Krista ber neitu i ni a lawm. Endawng leh hmuhsit i tawh zawng zawngte hi i tawrh hmain Lalpan a lo tuar tawh asin, a tawrh hnu i tuar ve mai a ni. He leiah hian chawimawina leh ropuinate nei ve lo mah la, chung lamah ka la chawimawi ve dawn che a lawm, a ti a. Chutia Lalpa aw a hria zet chu, a zuang tho a, a in luah hawh lam a pan a, chhuatah a bawkkhup a, Aw, a ni maw Lalpa, Haleluiah, Haleluiah, ka hausakna chu Lalpa a ni, tiin:- Lei anchhedawng ka khualzinna he lei hrehawmah hian, Harsatna leh hrehawmnain min bawm, Innghahna tur ka nei lo; Tlantu ropui Lalpa hnenah chauh lo chuan, tih chu a phuah ta a lo ni.

Khawvel hausakna, ropuina leh chawimawina nei lo mah ila, Hausa ka lo ni Krista zarah, Chatuan hmun nuam leh in ropui chu, ka tan a buatsaih a lo ni, Haleluiah, ka hausakna chu Lalpa a ni, tih chu a tahpui leh hlimna a lo ni ta thung a. 1995 khan Lalrinkimi nupuiah a nei a, fa pathum an nei. He hla Pathianin a pek, ril leh ropui tak mai hi, 2006 kum chawhma lam khan kan Zoram nghawr nghing luai luai khawpa kan Mizo nula zaithiam Lalruotmawi khan a rawn sa thin a nih kha. Mahse, mahse, fair lo tak chu, kan Pastor Rammawipuian ka hual reuh reuh laiin min ruk khalh daih, hui hamm.

A ni e, tangka nghah hi hausakna chu a ni teh meuh mai, mahse a ni ber chuang hauh lo. Khawvela kan la chen chhung hi chuan a pawimawh bawk si, cheng sang leh zang note a thih meuh chuan kan buai nuai mai hlawm a nih kha, Tangka sum ngainat hi sual tinreng bul a ni, tih ziak hian Pulpit tlanga chang thlana hmangtu hmu meuh thin lo mah sela, a lo dik zet mai.Tuna Zoram khawvel leh kan YMA lamte pawhin an buaipui em em, Drugs kan tihte pawh hi a nihna takah chuan, heti em ema kan rama a hluar chhan pawh hi tangka sum vang a ni.

Zu kan tih mai, Pu R.Thangkanglovan a tak rama a luhchuilh hmiah, Rualkhuma Hmarin a en dek dek, ka u, Revd.Chuaua ten a engamah hre ve tak tak si lo, an lo ral ruihpui ve ringawt angte pawh hi an siam a, an zawrh chhan chu a man tangka sum tho kha a ni. Tin, eirukna kan tih kan sawia kan buaipui a, a zung nen lama phoro hial kan duhte pawh a chhan chu engdang mah ni loin, tangka sum tho a ni. Khing kan han sawi, ND&PS Act dan pawhin a khap, dan kalha zuar a, hralh a, a mana hausak a, pawisa nghah thur thur duhtuten chutianga an tih chhan pawh chu a hriatreng mai.

H.P.Runremthanga ang hian ka hausakna chu Krista a ni, kan ti ve theih loh a, tangkaa hausak kan duha kan tum avang zawkin dan pawh pawisa loin leh a bawhchhe zawnga drugs mana hausak kan tum a, PC Act bawhchhiaa eiruk suma hausak kan tum a, a sual tinreng bulpui ber, tangka sum ngainat kha Pulpit tlanga sermon-tupa an tlem em em chhan pawh hi a hriat deuh roh ti raw? Engpawh nise, dan pawh zah lova a kalh leh bawhchhiat avanga hausa chu engmah a ni lo, dan hi kan zaha kan pawisaka kan zawm hi kan zavaia bat chu a ni si a.