AN VA HLU EM

An va hlu em, thilnung tinreng, Tlang tin mawia lungrualin; An zai van Lal awiin khuavelah, Aw Lal ropui ber, tiin an zai, tiin Rev. Langlura chuan a lo au chhuahpui a, keini tan erawh thung chuan thilnung tinreng chu an hlu vek hmel chiah pawhin ka hre lem lo. Pangang, zuanbak, pangrem, ka rap eeee, vaihmite, thosi ngalsang, vangvat leh khapdiau, chukchu, a ni e, U.T. sazu an tih mai sazu te reuh te te, lehkhabu leh thawmhnaw seh chhiat ching deuh, zim te pawha leng thei zel mai, a hlu pawh ka ti lem law.

He hla hi Chali phuah niin hriat a ni fo thin a, mahse Rev. Langluran Chali damlo tana a phuah ni zawka hriat a ni. Chalnghinglovi, Chali tia hriat zawk, hi 1894 November thla khan Phulpui a piang a, 1928-ah a thi. Awmnat nei leh hrisel lo tak a ni a, a dam chhung hun chu hreawm reng rengin a hmang a ni ber mai. Lei lungngaih mittui a hul ang, Ka tah lai ni a ral ang; Aw Lalpa hmel hmuh ka nghakhlel, Aw ral mai rawh lei ninawm.

Rev. Langlura Phulpuia a awm laiin Chali damlo chu a kan a, han tha chhuak leh mai tur chi niin a lang lo, tichuan hla phuahsak turin a lo ngen a, a ngen ang chuan a phuahsak ta a, a thluk erawh chu a nau Senan a siam thung a. Chali hla, tih a ni thin a, chuvang chuan amah Chali phuah anga hriat a nih phah ta nghe nghe a ni. An inrual hle a, Rev. Langlura hi 1985 July thlaah Rialtui khuaah a piang a, Chali aiin kum khatin a naupang zawk a nih chu. Naupang duhawm tak a ni a, a ngo va, a lian bawk a, thiante zingah pawh a lang lur thin a ni ber. A hming tak chu Hrangtudaia a ni a, mahse chutiang mi a nih avang chuan Langlura, tiin an ko fiam thin a, chu chu a pu hlen ta a ni. A nupui Darneihkungi nen, tunlai angin Family Palnning lam an ngaihven vak lo a ni ang, dorzawn khat aia tam, fa sawm leh pathum an nei a ni. 1967, November ni 23 khan a thi.

Aw Haleluia, chungnung ber, Lei hmun khawhar le hi sulhnu ram rehah hian, Nangmah ngaia chauin an rum e, Lo leng rawh rinpui ber Lal Isu, tih chu a thunawn a ni a. Chali damlo leh hrisel lo taka dam chhung hun hmang tan chuan, Ka nun chhung lei thim zingah hian, Ka au zel ang Chhandamtu; Thlen hlan ka nghakhlel nun tawp lo ram, Lo eng rawh, chatuan kum hlun ram chu, a han tihte chu a inhmeh em em a. Kum tam tak khawvelah a awm dawn lo, rei tak dam tur chi a ni lo, chuvang chuan: Damlai ni kawlah liam mah se, Ka nghak Kanan khawpui chu, A lo eng ang ni tla seng lo ram, Lawm a kim tawh ang, lallukhum nen, tih chu a hla tur ngawih ngawih a lo ni e. Chutih hunah erawh chuan e, Lal lenna Zion ralmuangah, Aw lei leh van Lalpa chu; Haleluia, tia au zelin, Angel nen lalthutthleng din hualin, a ti tawh zawk thung dawn a lo ni a.

A ni e, thilsiam leh thilnung tinrengte hi a hlu titu tan chuan a hlu a, a siamtu pawh tu dang ni loin Pathian a ni a, a thilsiamte chu a en a, tha a ti hle a, tih a nih zel kha. A siamtu berin tha a tia a siam a nih si chuan keinin a tha lo ve, a hlu lo, lo tih ve ngawt pawh chu a inthlahrun thlak khawp mai. Mahse e, thing leh mau, rua leh hnim tinrengte hi chu a zia a awm pawh a ni mahna, chutihlai chuan rannung tam takte hi chuan tangkaina leh hlutna an nei emaw ni le, han tih mai erawh chu a awl fo thin.

Khawmualkaikuang leh tu-hrik, saphihrikte hi chu a hlu reuh viau pawh ni se, a tangkaina hriat tur erawh a tam lem lo hle si. Tuia cheng, rannung dum deuh thla nei rimchhe tak, mawng-uih an tih maite phei hi chu maw, a hlutna kei chuan ka hre lo ve lutuk asin. Mahse kan chenna khawvela hnim hring, thing leh maute chu kan tan a nih avangin a humhalh chu kan hna a ni a, chuvangin Forest Act an tihte hi a lo awm zel a, chu dan chuan a humhalh a, kan fimkhur loh leh ninhlei avanga chung thilte meiiin a kan ral fo va, chumi ven nan chuan ram tihkan lohte chu kan inzirtir thin a nih hi. A tikangtu chu dan anga hrem theih a nihzia pawh kan sawi chamchi a ni lo vem ni?

Thilsiam thilnung tinreng hlu em em, nungchate pawh chu mihring tana tangkai lo leh hnawksak mai an nih si loh chuan Wildlife Protection Act an tih mai dante chuan a humhalh vek a, chu dan chu keini Mizoramah pawh hian kum tam tak hman a ni tawh a, hman zel a ni bawk ang. Chung thilnung tinrengte chu tlang tin mawia lungrualin siamtu fakin an zai a, keini erawh chuan a sa ei chakin kan lo man a, kan tihlum fo thin. A vir thlak a ni mai lo ve, dan pawhin a humhalh a, mana tihnata thah a khapte hi chuan dan zawm avang leh khawngaihna avang pawha engtinmah ti lo tur kan ni dawn lawm ni? Tunge dan zawm avanga inchhir awm tawh ngai i le?

Heng thilnung tinreng van Lal awia zai thinte hi kan tluk loh an ni fo va, dan a chunga mi kan sawi khian a humhalh a ni, tih hrerengin ram kang i veng ila, nungchate tinaa tihlum loin hmangaihna thinlung nen an thla te i la zawk ang u aw, chutin Lalpa dan kan lo zawm, thlarau malsawm changin, tih ang khan, Rev. Langlura hla phuah pawh chu thinlung takin dan zawm ni pah siin kan sa thei dawn zawk a lo ni daih zu nia.