Guest writer
KL Liana
DORAL LIAN
Doral lian hrang karah tinkim ka han dawn a, Tuar i har hrilh ka thiam zo lo ve…. tih hlate kha chuan rambuai lai a kawk a, mahse tunah chuan rambuai hreawmzia hre pha lo thangthar kan tam ta, kan thalai tam takte tan chuan thawnthu mai a ni awm e. Kum tam tak an indo hnua India leh MNF-ten Remthu an thlun June 1986 atanga chhut pawhin a hnu lama piang keini aia lian leh sang pui pui an tam tawh mai.
Lungngaihna leh buaina ka doral chu a lo lian e, Mahse ka lungngai lo’ng, zam hmel reng pu lo vang, Min hruaitu Lal Imanuela hmingin kan hneh ang, tiin buai hma kum tam takah tawh khan R.Thanghuta chuan doral lian chu a lo au chhuahpui tawh zawk a. Hmanah khan a chanchin chu kan sawi tawh a, sawi nawn a ngai lo vang, mahse he hla a phuah khi erawh han thlur bing leh ta thung ila.
R.Thanghuta hi zu in thin a ni a, a mak lo, chung hun lai chuan lal leh upate chuan rui ve kher lo mah se, zu chu an in thin. Tumah inhau lova hnial lovin, Lalngaihchhing pa runah dardawn a hawng e, Lunglen zu a ni e, thal mai rawh, an ti zawk thin. Hla phuah thiam a niin mi lungleng thei tak a ni a, chuvang chuan khawvel lam hla pawh eng emaw zat chu a phuah nghe nghe a. Tin, amah hi lal fel leh thilphal tak a nih avangin rethei chhumchhiate pawhin an nel a, an ngaina em em thin. An bel fo va, chutianga a awmpuite chu nupui pasal a neihtir a, a hnen atangin chhungkua sawmhnih zet in hrang an chang a ni.
Tum khat chu Khamdailova nen Pukpui leh Zotlang inkar khamah an kal a, ani chu a tla ta mai a. A ruih deuh changa ramhuai cho a hrat avangin mite chuan ramhuaiin a namthla niin an ngai hial a. Tlangvalten an va zawn chhuah hnu pawh pawhin chelh ngai khawpin kal leh phet a tum a ni. Chunglai chuan inthawite an la chin avangin ramhuai tihbuaia ngaiin an thawi hial a. A lo harh chhuah leh hnu chuan Kristian-ah a inpe ve ta a. Kristiana a inpek hnu hian kohhranah pawh a inhmang nasa hle a, Pastor bial fangte a zui thin a ni. Hla tha tak tak min hnutchhiah teuh a ni.
A hla pakhat ka duh em em, ka duh nin theih loh chu, Lungngaihnain min tuam vel a, Sualin ni tin min thlem fo thin; Aw ka ngai che ka Chhandamtu duh tak, Ka kulhpui leh ka himna ber, Min awmpui zel ang che, tih hi a ni. Tunah parin lo vul leh la, He khawvel sual thim zingah hian; Khawvel par ni tina lawmtute hi, I hmangaihna hriattir leh la, An boral phal suh la, han tihte hi a ril ka ti thin a, ka lung a tileng hle thin a ni. A chang tawp ber hlei hlei hi mawle: Aw i thlir ang Zion khawpui, Lungduh lenrualte an kimna; Hmangaihte mittui nen kan thente khan, Ni tin thlirin min lo nghak reng, Chatuan lawm hla sain, han tihte hi thinlung ram a fan thin a nih hi.
A ni e, ni tin mai hian doral lian hrang karah kan leng takmeuh a, mahni tawkah kan doralte erawh a inang vek hauh lo vang. Tunlaia kan Zoram khawvela kan doral kan buaipui ber pakhat chu thenkhat chuan zu hi emaw an ti a, mahse a ni lo va, hei hi chu MLPC Act an tih mai dan angin zawrh a ni a, a ruka zuar pawh an awm lo chu a ni chuang hauh lo, mahse Excise lam leh YMA lamten an buaipui leh doral ber thung pakhat chu damdawi ruih theih drugs an tih hi a ni a. Mizoten khehpuam kan tih maite phei chu an man tam thei hle thin a, ND&PS Act danin a khap chung ni reng si, kan rama a lar hma khan mi tam tak chuan an hausak hman phah hle niin an sawi thin a, a dik pawh a dik ngei a rinawm. Hausa deuh thut tam tak, Bank-a pawisa an dah pung thur thur te leh in lian pui pui tam tak hi damdawi in, an tia lawm.
Kan Ukil pahnih Pute R.Thangkanglova leh Rualkhuma Hmar phei chuan, damlo tana luhna tlak si loh damdawi in lian pui pui a tam a nia, an tia lawm, mahse anni sawi kher hi chu tak tak pawh lo ni se, kei hi chuan ka awih chuang lo. Kha daih kha mawle. Zu khapna dan, MLTP Act te kha keini Ukil-te chuan kan hlawkpui tehreng nen hian, min thik anga ang hlip mai ang tih kan hlau a, kan hlauh ang ngeiin an hlip ta tak tak si a, a pawi teh a nia, MD&PS Act hi kan innghahna a ni ta deuh ta mai a, kohhrante hian tun aia nasa hian nawr se, zu hi khap leh sela, a hma aia khirh dan hmang se, kan pawisa ip a puar leh deuh ang, a ruka kohhran hruaitute hi sawipuia fuihpawrh asin kan duh, an ti, an hisap a tha khawp mai!
Tichuan damdawi ruihtheih avang hian kan ramah kan thalai tam tak an thi tawh a, an la thi zel dawn ni pawhin a lang. Hei hi a chhan ber chu dan kan zah lohva kan zawm loh vang a ni, ti ta ila kan daw hauh lo vang. Bible-in tangka sum ngainat hi sual tinreng bul a ni, a tih hi a dik zet mai. Pulpit tlanga changthlana han hmang ta erawh an tam lo hle thung. Damdawi ruihtheih kan tihte pawh kha a nihna diktakah pawh miin dan kalha an zawrha an tih chhan chu a man pawisa an duh vang a ni a, a thlawn chuan an zuar phal hauh lo. PC Act dan kalha eirua in tha pui pui sate pawh hian an eiruka dan kalha an chet chhan chu pawisa avang tho a ni a, Bible sawi hi a lo dik ber mai.
Kum tam tak a ni ta, tum khat chu kohhrana kan hotute khan financial campaign turin min tir ve a, an thuawiin ka kal a, Aizawl veng pakhatah a nia, a veng hming ka theihnghilh daih tawh a. Kei khan at kan so pek a, Tangka sum ngainat hi sual tinreng bul a ni, Lalpa aiin sum hi kan dah lal fo, te ka ti vel, ka tifuh nge ka tisual pawh ka hre lo, vawi khat mah min tir leh tawh lo, ka awl zeihs, a tihchi phian keima lam atang chuan.
A ni e, doral lian hrang karah ni tin kan leng a, chung kan doral kan tehnafung chu dan hi a ni fo lo thei lo va, dan hi zahin zawm ni ila chuan e, damdawi ruihtheih kan tihte pawh hi an zuar lo tur. Chuvang chuan kan duham vang emaw kan tisa chakna kan insum zawh loh emaw leh thil dang avangte pawhin doral lianah hian kan lo awm thei dawn tihna a lo ni reng mai a, kan fimkhur hi a ngai takmeuh mai. Dan kalh leh bawhchhe zawnga khawsaa che a, doral lian chu a finfiahna a thaa thiamloh chantir an nih chuan a tua pawh nise, an phutawka danin hremna tur a sawi anga hrem hi a lo thain a lo tul ber mai.