DAMLAI THLALER

Khua a thiang emaw thiang lo emaw, favang chu kan thleng leh ta reng mai. Kumin zet zawng, fur a ni kum tluan mai chu a nih hi, ruah avanga chhiatna lah kan tawk nasa a, keini chang a ni lo va, India ram hmun hrang hrang mai bakah khawvel ram thenkhatah pawh ruah avanga chhiatna a thleng nasa a ni tih chu sawi kher ngai loin kan hre tlang vek hlawm awm e. Khawvel hun inher pangngai thin, sik leh sa thu-ah hi chuan, a danglam zo ta. Hun a danglam rorelna ni ropui, Ni tin ka hnaih deuh thin, tih hla kan sak thin hi a takin kan tawng mek chu a ni.

Kum 1916 khan Lunglei Lunglawnah hian Laidenga a lo piang a, a pa chu Dartuahchhunga a niin a nu chu Darhnuaii a ni. Sikul a kal chiah lo a ni mai thei e, ziak leh chhiar pawh a thiam lo va, mahse Pathian khian lehkha thiam leh mi ropui leh hausa a thlang kher si lo. Thil awm lote nen pawha thlang thin Pathian a ni zawk. 1933 khan a khawilo kal vel laiin a thinlungah hla a lo thleng ta a, tunlaiah hi chuan kan hla tam takte hi ngaihtuah chawp leh hun dang danga phuah a tam mai tih chu phat rual a ni lo.

He khawvel damlai thlaler chhumpui zing hnuaiah, Sual tinreng leh lungngaihnaten min hual vel a; Nimahsela, ka Chhandamtu, I chanchin mawi ka lo hriatin, Ka lungngaihna zawng zawng lawmin a chantir thin. Chanchin mawi ka tan lawmna, Chanchin Tha ka tan damna; Ka Lal thuthlung ropui ber a ni, Aw ka tan damna, tih chu a lo thleng ta a. Mahse sawi tawh angin ani chu ziak leh chhiar thiam lo a nih avangin Thangluaia leh Tlangnghira ten an ziaksak a. A thluk erawh chu ama siam a ni thung. A ngaihtuah chawp leh ngaihtuah chiam hnua a phuah a ni lo, a thinlunga Pathianin hla a rawn pek a ni zawk.

Chutah, Sual thlipui leh ramhuaiten min hual vel mah sela, Ka Chhandamtun a hmangaihna kulhpui chhungah; Ka thlarau hliam a hruai ang a, Ka tlantu thutiam nghet tak chu, Engmahin a dang zo lo, aw hmangaihna hi, han tihte chu a ril asin. A tawp nanah, A hmangaihna hming ropui chauh chu ka tan a hlu, Kei mi sual, riangvai, rethei, nung tlak lo te hi, Chatuan pialral kawng min hawnsak, A thisen hlu thianghlim tak chu, Thinlungin min hmuhtir rawh, aw ka Lal Isu, tih chuan a hmawr a bawk ta a ni.

He hla hian vawiin thlengin khawhar inah sak a hlawhin sak lar ber pawl a la ni nghe nghe a nih hi. A phuah tirh deuhah phei chuan Runtung kohhran phei chuan a duh em em mai a, hla dang sa miah loin an tlaivarpui thak hial a ni awm e. Hla phuah thiam, Hosana ti zelin aw, haleluia Amen, tih te, Kan hun tawng zingah khaw khawm a pawi ber mai tih te, Aw Chandamtu sual leh buaina karah hianin, Thlarauin min hruai ang che, tih leh hla dang tam tak phuahtu Suakliana chuan Laidenga hla hi a pu darh a. Chuvang chuan hlabu thenkhatah chuan amah Suakliana phuah anga tarlan a nih phah nghe nghe a ni. Laidenga hi naupang te, kum 53 mi lek niin 1988 khan Lalpan a thisen hlu thianghlim taka chatuan Pialral kawng a lo hawnsakah chuan a lut ta a ni.

Keini zawngin ngaihtuah mang hlei lo hian hlate hi kan sa liam puat puat fo thin a nih hi, mahse a phuahtuin a phuah chhan leh ril tak tak a tam a, a thente phei chu lungchhiat thlakte pawh a ni fo bawk, chutiang han hriat hi chuan sak liam puat rual a ni tawh thin lo. Ramsa zingah hian Sahuai a awm a, a tuan muang ber nia sawi a ni bawk awm e, chutiang sahuai ni lo, hla sa-huai hi kan tam a ni ber mai. Mei leh tui lianin min hual ve, Mahse min dang zo lo, tiin kan lampui chiam chiam a, mei leh tui lian chu sawi loh, ruah phingphisiau leh khawdur ringawt pawhin a dan zawh ringtu tha hi kan tam khawpin a lang. Sa-huai kan ni ber.

Tin, heti hi a ni a, chumi rmah vekah chuan zana beramputen beram venga an riah chilh lai ni loin, lo zawh hun tawh lai, a ni, pawhchiat nisa pawh awm thei lek lo khawpa ruah a sur thin lai khan, keini ram zim teah pawh bawlhhlawh bawmah naute an chhar, tih thawmte kan han hre leh rih thin a nih kha. Chumi awmzia chu tuin emaw a fa a paih tihna a ni. Amah kan Ukil Rualkhuma Hmar tawngkam takin, naute siam an duh a, a nautea an duh leh si lo a ni ber mai. Buaithlak.

Hetiang hi kan ramah a tam khawp mai, nula nalh tak tak emaw kan tih, mahse a ruka nau titla hi an tam hle niin a hriate chuan an sawi thin. A tlangpui thuin, March-April vel hi a hluar lai niin an sawi bawk thin. A chhan ber nia lang chu, kan Kut ropui ber Krismas kan hman nghawng a ni an ti, ka awih zawng tak a ni. Tun hma deuha an sawi ka la hriatreng chu, Aizawla pisa pakhatah Kum thar chawlh an han pisa leh tan kha nula pakhat chuan, Krismas ka hmang nasa deuh a, rai ka hlau e, a ti a, an thawhpui pakhat khan, hlau duh suh, hetiang mi hrang hrang kawp lawr thinte hi chu an rai mawh viau a nia, a lo ti a. Nula chuan, chu chiah chu a lawm kei pawh ka innghahna, a ti e, an ti!

Kum tling lo emaw pawngsual emaw a nih lem loh chuan a siam lam chu thudang ni ta se, nau tihtlak hi phal a ni lo va, tin, khatianga nau piang thupboa tihhlum emaw paih emaw pawh kha danin a phal lo hrim hrim a ni. Hrem theih lung in tan theihna a nih bakah pawisa pawh chawitir theih a ni tihte hi kan hriat atan a tha khawp mai, IPC an tih mai, Bung, (Chapter) 16, chang 312-18 ah hian a hremna turn en lama tarlan a ni a, dan ka lo hre lo a, tih lah chhuanlama hman theih a nih lohzia lah kan sawi chamchi a.

Amaherawhchu, nu hriselnain emaw a nunnain emaw a tawrh dawn ai chuan nu chhan nan tihtlak a thiang thung. Tin, nau titlatu emaw lo tihtlaksaktu emaw kha hrem theih ve ve an ni tih pawh kan hriat ve mai mai a tha awm e. Keini Kristian ram intia chapopuia a thawka phita zaa Kristian ram, inti fo thinte chhenna ramah phei chuan a zahthlak a, kan Bible hi han chhiar han chhiar ila, kan chunga thuneitu leh dante hi kan zaha kan zawm ngei tur a ni tih hi min zirtira min hrilhna a tam mai. Chuti chung chuan a zawm lo ber ni zawk hial khawpa kan lan chang lah a tam bawk.

Dan a lalna apiangah zalenna a awm thin, an tih hi a dik fo thin, chuvangin kan sakhuana avang tal pawh hian dante hi i zahin i zawm thin ang u aw.