MI IN LUAH

Ih, kan hriatthiam tur zawngin sawi ta ila, J.L. High School-a pawl 9 kan zir kum, 1974, nghei miah lo leh rinawm taka pathsan hauh lova meizial ka la zuk zuk ve tang tang, kan zuk tan kum, kum 43-na lo ni ta reng mai, mi in luahte tana kum chhinchhiah tlak tak ni tur kum a lo ni reng dawn ta mai. Inhmuh apianga a thawk a phit a, ka Pu Dr, Thangdailovan, Liante, meizuk chu dam rei lohna, ti ve ziah, keiin ka meizial zuk kum zat pawh dam zo lo meizu lo an tam si ve, ka tiha min chhan ngaihna hre leh si lo, Ka hnaih deuh, ka hnaih deuh, Ni tin ka hnaih deuh thin, tih hla kan sak fo thin ang hian, meizial zu ila zu suh ila, ni tin thla tin kum tin kan thih ni hi kan hnaih hret hret zel a ni lom ni, ka tih a, ni chiah e, ti leh lawi si thinte pawh min ti hre chhuak rum rum.

Mizoramin 1972, Janaury ni 21 khan U.T. kan hmu a, Venghlui M.E.Sikula pawl 6 kan zir kum a ni a, khatih laia P.M., Pi Indira kha a lo kal a, Lammualah sikul naupangten kan lo hmuak a, Zirtawpni a ni nghe nghe a, ani khan Assam hnuaia District Council pakhat kan ni thin kha, Union Territory min rawn pe ni ta berin ka hria, ka hresual a nih loh chuan a tawng lettu kha Pu K.L. Rochama ni nghe nghein ka hria.

Chumi aṭanga kum hnihna, pawl 9 kan zir kum khan Mizorama kan dan siam pawl chuan, mi in luah chungchanga dan ti mai ila, The Mizoram Urban Areas Rent Control Act, 1974 an tih chu an siam a. An siam aṭangin kum sawmli chuang a ni ta, kan hmang mumal lo ti ila a dik awm e. Sawrkarin mimal in pisa atan a luah dawnin he dan hi hman a ni a, a bak chu kan hmang ngai lo a ni deuh ber. Hmanah ka sawi tawh a, Assama-ah leh hmun dang dangah pawh hetiang dan hi an nei a, a nihna tur angin an hmang a, mi in luahte tan mai ni lo, a in neitu tan pawh a tha tlang vek a ni ber.

Utawk tur vawn, an tih ang deuh hi a ni ber ang. Utawk hian tur tha deuh mai a nei a, mahse a hmang ngai lo thung, an ti a, chu chu kan Mizo tawng upaah hman a lo ni ta a ni. Keini kan ramah ve chuan e, hman kumah pawh Aizawl veng pakhatah, a veng hming chu ka theihnghilhna rei tawh tak chu a niiii, VC an inthlang a, in neitupa kha a in-candidate ve a, a in luahtute kha a awmna lo pawla ruh tak an ni thung a, vote an chhiar kha a tling ta lo remchang hlauh mai a, a in luahtute khan an vote loin a ring a, ring la i nung ang, tih ang khan. Vote kha zana chhiar a ni a, result puan zel a ni a, zan rei lam a ni tawh a.

Zan e, chhun e, a sawi theih tawh lo, a zan a zanin in luahtute chu, min vote lo, chhuak nghal rawh u, a ti ta rup mai si, anni tan in han zawnna turin zan a ni bawk si, buaithlak tak a ni. Mahse an telna pawlte khan in ruak an lo nei remchang hlauh a, tah chuan a zan zanin an insawn ta rum rum a. A chunga kan sawi mek lai dan khi, State danga tangkai taka an lo hman angin kan ramah hmang ve ni ta ila, a zan a zana insawn buai a ngai lo mai thei. An thinrim leh lawm loh chang apianga in neituten, chhuak rawh u, intih ngawt zel hi a luahtute tan chuan a hreawmzia sawiin a siak lo, chutiang chu danin a phal ngawt hauh lo.

Tin, khi dan khi a hmana hman a awm lo chung pawhin a famkim tawh lo va, kum 40 kal taa mi kha a nih avangin, an thlasik thukhawmah kan dan siam pawlten an sawi ho hnuin siam that a, famkim zawka duana hman tak tak tawh turin an ti ta tih thawm kan lo hre hlawm awm e. A ni e, dan siam pawlin dan an siam a, chu chu a kengkawhtu tura ruatten an kengkawh thin a, a phur phurin mahni duh ang anga lo kenkawh ve tur ni loin, chu an dan siam ang chuan court lama roreltuten ro an lo rel thung thin a ni. Chu chu khawvela kan awm chhunga Democracy ram kalphung chu a ni.

Dan ang chuan mi in kan luah dawnin inremna ziakin thuhretute awmin siam thlap tur a ni a, kum chuti zat chhung, tiin a rei lamte pawh bithliahin, a luah man pawh tarlan thlap tur a ni. In neitu then khat, sawrkar hnathawk hlawh kum tina a pung ang maia kum tina luah man pun ve ngawt zelte pawh hi an awm a, chutiang tur a ni lo va, kum nga emaw a tlin hma chu luah man kha pun theih a ni ngawt lo. Tin, in neituin kum tin rawng an hnawih thar thin a, anmahnin an luah duh emaw an sa tha duh emaw, siam that a ngai emaw a nih loh chuan, a pawng a taka chhuak nghal rawh u, in tih ngawt theih a ni lo.

Chutianga a neituin a mamawh vea chhuak tura a ti a nih pawhin thla hnih khat in dang zawnna tur hun a pe tur a ni thin. Tin, a luahtute pawh an insawn duha an chhuak duh a nih pawhin a neitu kha an chhuah hma thla hnihah emaw an chhuah tur an hriattir ve tho bawk tur a ni. In luahtu thenkhat a man pe tha duh lo ba teuh a, a ruka zana chhuak ta daihte pawh hi an awm ve thin. Tin, in luah man pek duh loh avang hian chhuak tura intih theih a ni bawk thin.

Khiatiang khian hmun dangah chuan dan an nei thlip thlep a, in luahtu leh a neitu kha, an inluahtir hmain inremna fel takin an ziak thlap bawk thin. Kha an inremnaah khan a luah man leh pawimawh dang an tihte an tarlang thin a ni. Keini hian dan nei reng siin nei lo ang maiin kan ti vel mai mai a, a buaithlak chang a awm fo thin a ni. Tunah chuan kan dan siam pawlten dan an siam ta a, chu chu kan ramah a bikin khawpui chhungah hman a ni ve tawh ang a, in neitu leh a luahtute tana tha tur a ni, tih hi kan hriat a tul khawp rualin dan kha kemahni a mipuite pawhin kan zawma kan zah a tul ngei ang.

Dante hi ram leh mipuite tana siam a ni a, kan vaia thatna tur a ni. Khawvela kan chen chhungin mahniin tumah kan awm thei lo va, mihringte hi a fala nghalmal ang maia awm tura siam kan ni lo va, a huhova khawsa tur leh leilung luah khat tura siam kan ni a, chutianga kan khawsak a, hlim leh thlamuang taka kan awm hova kan chen za dial dial theihna tur leh inngeih tlanga kan awmho theih nan dante hi siam a ni, tih hi i hre nawn fo ila, dan siam pawl thuneitu diktakin a dan siam hnawk tia iak iak nih chu a dik lo va, a hnawktitu chu dan bawhchhetu an ni fo thin.

Kan dan thar sawi khi nghakhlel takin Jordan lui kama ding angin i lo thlir teh phawt mai ang aw, kan thlir thlawn dawn si lo va.