MOTOR KAL PHAL LOH

1977 Krismas laia thla a bial a, a eng kulh kha nikum 2015 masi khan a chhunzawm leh chauh a, aw urlawk zana a enzia tak te kha aw, Zantiang chhawr-thlapui a lo en changin, Suihlungleng reng rengin ka hawi vel a, Ka tawng si lo thasen siari, tia leikapui tlang sanga tingtang hrui ruk, Thlanvawng ngeia siam nena han zai mai kha chakawm tak chu a ni. Hmangaih ram lal a ni, Kan Lal Isua, a ni e, hmangaih ram lal hian keini a anpuia a siam mihringten hmangaihna avanga hla kan lo siama phuah vete hi kei zawng huain ka ring lo. Chu ai chuan eiruka sak in lianpui chhunga inti kohhran mi fe nih hi a haw zawk ang.

Mahse e, masi laia thla a bial a, a eng kulh kha, khatiang a khat em avangin sawi phu hle mah se, kan sawi dawn lo, a ni e, a ral lam tiave aia te tawh mahin khawvar lam hnaiha ka Reiek tlang a zu chhun eng paw vo maite kha hmutute chuan kan hre fo. Kum danga an lo tih fo tawh thin angin ni 23 leh 24 kha Bungkawn Bazar phei bazarpui huam chu motor kal phal loh, No Vehicle Zone atan puan a ni a, chu thupek, dan pawh ti ila a dik tho awm e, zet chu e, MLTP Act leh MLPC Act, zu khapna dan leh khuahkhirhna dan ai ngawt chuan zawm a hlawh nangiang mai.

Kum khata vawi khat tal bazarpui hmu ve thin hi ka ni a, chutia motor kal khap a nih laia kal kha a nuam ber tih chu sawi ngai lova kan hriat hnu vek a ni a, chawhnu tlangher, Chalfilh tlang pela thla tlema la hek deuha bial famkim lo deuhin a rawn lawn liam tawh a, Reiek tlang chuang zawn sang taka ni tlak tuma a kal mek chu a zu hmu pha reng ang tih ang hun kha a ni a. Motor a lo kal em, tia hlauthawng reng renga hawi tawn zawk zawk reng a ngai lo, kawng sira motor an hun tlar del dul leh pheikhawk leh khawk lo zuara an lo thu nghuk thin ang kha hmuh tur reng a awm lo, khawiah nge an awm tak hlawm tih pawh kan hre lo, kawngpui zau laiah chuan haw leh kal lam hi kan insul zut zut a, chuti khawpa mi tam tak zingah chuan hmelhriat erawh an tlem hle thung.

Heng puan var sin lote hi khawi aṭanga lo kal nge an nih, tiin min zawt sela chuan, nangman i hria ang, keimah chuan hre lo mawle, ka ti ang. Khutah bazarpui panna kawng, Elektric Veng lam aṭanga kalna kha, va thlen hma si kawngkual lai chhak lam kawng sira pheikhawk an pho, kum tina ka leina, 350 man awmna thin ngei mai chu kan pan ding nal nal a. Nikum hmasa maia chulai hmuna 350-a ka lei, a sen, ka buna a man zat hre lova mi pakhatin i pheikhawk chu a va nalh ve, a tihte kha ka hrereng a. A neitunu pawhin ka lei than tawh avangin min hmelhriat tawh a, mawza min pe tel ziah bawk, nuam ve tak chu a ni.

Mizote hi kan thil lei tur chu a tha em, tia en aiin a man a tam chuan thaa ngai ringawt hnam chu ni lo mah ila, kan ni teuh fu a. Pa pkhat nghawngawrh zuarin 20 a chhiar a, tumahin a en pawh an en tha duh lo, e he he, a tia 100 a chhiar ta a. An inchuh zo thuai, an ti. Za man a nih avang khan a tha ta em em chuang miah lo, 20 man a nih laiin a chhe chuang hek lo, a ngai reng, a awmzia chu a man a to a, a san chuan thaah kan ngai tlat. A engamah ni bik lem lo, keini ang rualin pheikhawk sang man han bun te hi chu kei ka zak deuh roh pek a, keini ang ha kuh, sam sei, chalsam awm mumal tawh loh vanga chal lang ve ngawt tan hi chuan 350 man kha kan inphutawk tiu teu hlein ka hria a, chuvanga kum tina pan thin ka ni.

Ngaiteh, heti hi a ni a, 350 man a lo awm ta hauh lo mai, 400 man kha a tlawm ber a lo ni a, 20 belha nula hmeltha deuh lei theih ang hi a ni ber. Ka en thin, a nalh si lo, mahnimah eng nih tawh loh naka laia pheikhawk chip bial-rual chui han bun chu, ka kal ri thlup thlup emaw kha a ni ang a, miin hnung lam aṭangin saw pa chu, min tihte kha ka hlau ve si, nalh deuh hi an rawn lek chhuak a, 1500 man an ti ni tain ka hria, ka nui top. 2012 kuma Delhi Mizoram House piaha Mall an ti emaw nia cheng zahnih aka kawr lei ve kan va tum, a man kan zawt sangnga an ti, kan lei loh chianzia leh van sanziate kha ka hre chhuak uar aur.

Nalh ka tih zawng tak kha kan en a, 600 man a ni duai mai a, ka awt si, a nalh si, zaruk man man han lei chu, ka ti, ka kal sawn thei si lo, a tawp a tawpah chuan kan lei ve ta a nih chu. Enge maw engmah thawh chhuah em em nei bik lem lote mahin chhungte chawm hlawm ni chung pawhin sanghnih man dawn dawn zak miah loin an bun a, zaruk man han bun chu ka hreh ang le, tiin thiam ka inchantir chawp a, inthlahrung angreng tak chuan kan khai haw ta a nih kha. Mahni thawhchhuah leh sum lakluh phu lova incheia thil manto neih hi miin min lo ngaisang chuang miah lo, tihte hi kan hre mawh viau leh nghal a.

A ni e, motor kal khapna hmunah chuan kea kalte tan kal a nuam a, kan engthawl a, kan zi huai huai mai a, chumi avang chuan kei pawhin zan lama thla eng kulh tur hre reng chung siin pheikhawk ka duhzawng 600 man lai ka lei phah kha a ni a, chumiin a entir chu, kha khapna dan kha mi tinten kan zawm a, kan zah a, a nuamti bera chu mi dang ni loin keimahni bawk kan ni a, chutiang chiah chuan dante hi kan zahna kan zawm tlan dial dial chuan keimahni tan hian a lo nuamin a lo tha a ni, tih hi a chiang reng mai. Kha dan rei lo te ni hnih lek dan leh halpuah hal khapna dan kan zawm tha hlawm ang bawk hian dan dangte pawh hi zawm ila, a va nuam dawn em, tih hi ka sawi duh ber chu a ni zawk e.

Damin tleng leh ta pawh ni ila, nikum masi laia thla a bial a, a eng em ema lung a tileng ang khan kumin masi lai erawh chuan a eng dawn hauh lo va, a manga a ral lai tak a ni thung zawk dawn tihte hi thinlungah a cham reng mai si a, masi laia thla en kum, motor kal khapna bazarpuia engthawl taka mipui kan zi huai huaia kan inpel zut zuta bazaar tawt laia amah Lianthuam-tingtangan, “A company sumtual a zau laiah, Tleitiri kan nek sawr pawr e, (ti rawh le), a tih ang deuha nu e nu lo e, nula e la lo e, kan nek sawr ang hun kha thleng leh tur chuan khua rei a ni ta, thleng leh tak ang i mawle aw.