F. Vanlalrochana

Guest writer

F. Vanlalrochana

RUSKIN BOND-A TITI

India ram thuziaktu langsar leh hlawhtling, tun thlenga mite ngainat ber pawl la ni reng chu Ruskin Bond-a hi a ni awm e. A thu ziakte a fiah a, a taka, a thuziaka mite che vel lai mitthlaa fiah em em tur hian a ziak thiam ṭhin tlat a ni. Novel a ziak a, short story a ziak a, khualzinna thu a ziak a, Non-fiction kan tih ang chi hi-khuarel lam hawi ngaihnawm tak tak a ziak bawk.

Mussourie tlangramah a khawsa a. A ngainain nuam a ti em em ṭhin a. A in bul lawkah hian, Outlook hotupa ṭhin Vinod Mehta pawh khan in a lei ve nghe nghe a ni. Sap thlah a ni nain, India ram hi a chhuahsan mang lo. Ram danga han awm ve zawkte chu nei mah sela, a thla a ngam tak tak thei lo a, India ramah kir lehin, a awm hlen ta a ni. Instagram leh Facebook-ah te hian a phusa ve zek a. Ka zui (follow) ve nghe nghe. Tunu hmeltha tak mai, Shristi Bond a nei bawk.

A thawnthu zawng zawng hi a taka a tawn leh a hmuh, tlangram hmun nuam tak taktea innghat a ni ṭhin a. Thu lunglen thlak lam chauh lo, thil mak leh tualthahna thleng pawha a ziah pawhin, a khawsakna hmun tlangram te chu a thawnthu innghah nan a hmang thei zel a ni.

Thuziak ṭhin a ni a. A inchawmna a ni bawk a, hralh sum atan a ziak reng a. Chutih rual chuan, tih chhuah tura a tih lem loh pawh a ziak chhuak hrim hrim ṭhin. A ngaihtuahna ho te te pawh ziakin a dah zel ṭhin.

"Pawisa ka lo hmuh ve nual ṭhin avangin thu ziah hi nuam ka ti zual hrim hrim. Ka inchawm a ngai a, ka chhungte chawm a ngai reng reng bawk a," a ti.

"Ka hlimpui loh leh ka tuipui loh thilte hi ka ti ngai lo reng reng a. Ka tih apiang hi ka hlimpui mai a ni. Chutih kawngah chuan, ka vannei hle. Hmun nuam takah, mi ṭha tak tak zingah ka khawsa a. Ka chheh vel thil- khuarel mawina, tlang dung inkhawh zui mai te, mihring te leh rannung te tak te te pawhin thuziak tura phurna leh thuziah tur min pe thin a ni," a ti bawk, Ruskin Bond- a hian. A hmuh apiang a hmang ṭangkai thiam tihna a nih ve deuh bawk chu.

Keini chu, kan khua kan hmusit fo a. Kan chenna hmun kan hmu ṭhing a. Nuam kan ti lo a. Kan chheh vel thilte mawina kan hmu thiam lo fo a. Chutiang thlirna aṭang chuan kan chheh vel thilte hi a hman ṭangkai theih loh a, nuna thil ṭhate pawh hi kan ei thei lo ang.

Khawi khuaah pawh, khawi vengah pawh, tute bulah pawh awm ila, engkim hian ṭhatna leh mawina, nawmna lai a nei vek a. Chumi hmuh thiam leh pawm thiam chu nun hahdamna a ni. Mi tam takin Ruskin Bond vangin Mussuorie leh a chheh vel an hmu chak a, an tlawh chak fo. Kan chenna hmun, kan khua , kan veng, kan ram pawh a ni ang, mi ten a nuam awm e, an tih theihna turin mawhphurhna kan nei vek. Nuam hi tih thiam phawt mai tur a ni. Khawvel chu kan thlir dan azir zel hian a boruak chu a inthlak ve bawk fo a nia.

Ruskin Bond-a hi Delhi-ah a zin fo ṭhin a. Eng emaw chang hian mi dang nen taxi hi an inlak tawm ṭhin. Ṭum khat pawh palian pui mai nen hian an taxi lain, an ṭhu dun a. Chu pa chuan, a lehkhabu ziak pakhat a lo lei chu a hmu a. An inkarah chuan a dah a. An ngawih dun reng takah chuan, han biak lumlam a tum ta a.

"E hei, ka lehkhabu i lo nei a ni maw?!" a han ti dek dek a. Chupa chuan, "Eng ngah nge ka lehkhabu i tih ve rikngawt. Nichin lawka ka lei a lawm mawle," a ti ta khur khur a. Ruskin-a chuan, "aaa, ka lehkhabu tih lemah ka ziah ka tihna," a han tih leh chuan, a ṭhutpui pa chuan, "Eh! A ziaktuahte a la inchhal zui a. Engnge hna nge i thawh chiah le" a ti zui ta zek a. Ruskin Bond-a chhanna chu, "Typist."

Delhi-ah vek hian ṭum khat chu, Ruskin Bond hian book fair-ah a lehkhabu a chhiar a. Hmeichhe naupangte hian, "Lehkhabu engzah nge i ziah tawh" tiin a zawt reuh a. "Sawmruk leh sawmsarih inkar vel a niang" Naupangte chuan, "Tlemin i inchhuang lo deuh hlek thei em? I insawi thei ang reng," a tih khum leh lawi a!

Ṭum khat dang leh pawh Delhi-ah vek hian lehkhabu dawr te tak teah hian a kal a. Ama lehkhabu ziah ho an zawng ru deuh a. A hmu mai lo a. A han en uluk leh zual chuan, Deepak Chopra, Khushwant Singh, William Dalrymple leh mi dangte lehkhabu inrem hnuai berah chuan bu khat hi a hmu ta a. A la chhuak a. A chung bera a dah lai chu a zuartupa chuan a lo hmu a. "E! kha chu tu mahin an lei duh lo," a lo ti a. A zuartupa thusawi tih diklohna atan chuan, "Ka lei dawn a lawm. Hei hi chu 'collector item' (thil hlu bik la khawm ṭhintute lak khawm duh tur chi) ngat a nih hi" tiin a leisak ta a. A zuartu chuan, "Collector ka hmu ve ta hram e," a lo ti ve bawk a. An kutchhuak aia anmahni kan hriat zawk, anmahni kan hriat avanga an kutchhuak kan lei an awm a. An kutchhuak kan hriat leh nel leh bel avanga anmahni kan va hriat tak an awm bawk reng a ni.

Ruskin Bond-a hi British thisen kai, India mite zinga lehkhabu ziaktu lar berte zinga mi a ni a. Lehkhabu 100 dawn a ziak tawh a. A kutchhuakte avang hian Sahitya Akademi Award te, Padma Shri leh Padma Bushan te a dawng tawh a ni. 1934 a piang niin, Mousoorie-ah a khawsa. A thuziakteah hian khuarel mawina leh nungchangte chungchang a ziak tam a. A kutchhuakte hian lung a ti lengin, awm ti nuam veng veng theiin thu a ziak thiam a ni. A lar teh lul nen, a lehkhabu hretute leh ngainatute pawhin amah an lo hre lo fo a! “Ka ni e,” a tih ve lawm lawm pawhin, an awih sak duh lo a. An thinrim titih fo zawk. Tunlaiah chuan an thuziak aia anmahni kan hriat fe zawk an awm thei awm e.

Ruskin Bond-a hi May 19, 1934 khan India rama state pakhat Himachal Pradesh-a Kasauli khuaah a lo piang a. Thawnthu sawi a thiamna leh, naupang leh puitling chhiar tur kut chhuak tam tak a a la nei ang tih an hre bik lo. Bond-a naupan lai hian an pem kual nasa khawp a, a pa kha Indopui Pahnihna lai khan, Royal Air Force-ah a ṭang ṭhin a. Indopui a lo tawp chuan, Bond-a nu leh pate chu an inṭhen a, api hnenah cheng turin a kal a, Dehradun, Uttarakhand-ah a khawsa zui ta a ni. Heng hunlai aṭang hian khuarel ngainatna amahah a intuh a, kum naupangte niin thuziak lamah a inhmang chho ṭan ta a ni.

Bond-a kut chhuakte hi India ram mawina leh tlangram hmun nuam taktea thuk taka innghat a ni a, Himalaya tlang dunga chengte nun dan a tar lang tam hle a ni. Bond-a hian ama tawnhriat leh Himalaya tlang dunga nunphung a thlirna te a ziak nasa a. Tlang sang leh luipui te, ramhnuai te chu mitthla vang vang theiha a ziah ṭhin avangin a thuziak chhiartute hahdamna a pe ṭhin. A thuziakah te hian leilung mawina te hmuh tur a tam a, mi naran te nunphung pawh kan hmu nasa bawk a ni.

Kum 1957 khan Bond-a hian thuziak mi anga a hlawhtlinna hmasa chu a hmu ta a. A novel hmasa ber "The Room on the Roof," tih bu chu lehkhabu tichhuaktuten an tihchhuah sak ve hlauh a ni. He lehkhabu hian John Llewellyn Rhys Prize a dang ta nghe nghe a, mi hriat a hlawh phahin fak te pawh a hlawh phah ta a ni. A lehkhabu ziak dang, "A Flight of Pigeons," "The Blue Umbrella," leh v "A Grain of Sand: Nature's Secret Wonder," tihte pawhin ngaih san a hlawhin, chhiartu tin ngainat a hlawhzui zel a ni. Thawnthu sei leh tawi bakah hian naupang thawnthu a ziak nasa. "The Adventures of Rusty," tih phei chu a lar hle nghe nghe a, naupang pakhat Rusty-a leh a thil tawnte chu thawnthu tam takah a ziak a ni.

Bond-a thuziak dan hi, a mawlin hriat thiam a awlsam a, mitthla zut zut theihin thil a hrilh fiah thiam a. Thil thlen dan a ziak chiang thiam em em mai a, a thawnthua changtute rilru puthmang leh nun phung te chu rilru la leh ngaihtuahna luahzui takin a ziak thiam a ni. A thawnthute hian, hmangaihna te, inṭhianṭhatna te, channa te, leh khuarel nena inzawmna te a chai nasa.

Thuziak lamah hian chawimawina leh lawmman chi hrang hrang a dawng a, Sahitya Akademi Award te, Padma Shri mai bakah Padma Bhushan hial dawngin, India rama thu leh hlaa a sulhnute chu chawimawiin a awm a ni. A kut chhuakte hi ṭawng hrang hranga lehlin niin, India ram mai ni loin, khawvel pum huapa ngainat leh hriat hlawh a la ni reng a ni.

Ruskin Bond-an ngaihtuahna hruai vang vang theia thawnthu sawi thiamna chu, leilung mawina leh tlangram a ngainatna nena inzawm chiat a, hengte hian india rama ziaktu ngainat hlawlh leh lar berte zinga a siam a. Thu leh hla a a kutchhuakte, a thuziak chhiartute rilrua mawina leh nun hahdamna a tar lan thiamna avangte chuan, lehkha chhiartu chi tin, kum naupang aṭanga upa tak thlengin, an thinlungah hmun pawimawh leh duhawm tak a chang a ni.

Sapṭawng lehkhabu chhiar tur zawng mi chuan, a kutchhuakte hi chhiar tel ve ila, nun te hi a tihahdam a ni. Mi tam tak chuan, kan ‘favourite author’-ah kan ziak ve reng tawh tho bawkin a rinawm. A lehkhabu leh a thuziak reng reng hi a ngaihnawm ka ti viau vek mai.