NUN RUAK

Mihring ṭhan len dan leh khawvel tawn hi a inang lo khawp mai. Kan ṭhan lenna chhungkua azir leh kan ṭhian kawpte leh chheh vel boruak avangin dinhmun inang lo tak takah kan ding ṭhin. Mi tam takin kawng dik lo kan zawh chhan pawh hi a nihna takah chuan, kan ngaihtuahna kaihruai dik lotu eng emaw vang a ni fo zawk.

Sual kawng kan zawhna chhan tam tak hi chu nun ruak a ni. Seilenna inchhung fuh lo te, ṭhian kawm fuh lo te, ngaihzawng fuh loh te, damdawi leh sual bawiha tan avanga thil ṭha lo tih zuina te a ni. Mihringte hi kan nun a ruak ngawih ngawih fo a, kan nun a ruak tih erawh a chang chuan, kan inhre lo fo ṭhin a ni.

Kan thil tih hi kan duh reng avanga ti kan ni kher lo fo. Kan hneh loh sual kan buan a ni. Kan nun a ruak a, a chhungkhattu atan Pathian pan loin zu leh ruihhlo dang leh nawmsipbawlnaah kan kal a. Chu chuan, tan inah min hruai lut fo -Sawrkar siam tan in leh rilru leh thlarau tan inah kan tang ṭhin.

Rukrukna thlen chhan tam tak hi damdawi hman sualna avang a ni fo. Mizorama rukrukna 60% vel zet hi damdawi hman sualna nghawng a ni. Damdawi tih duh si, a leina neih loh avangin a remchang a piang lak mai kha a awl ṭhin a ni. Chutiang lo pawh kan thil tih a chhan sawi tur hrang hrang a awm ang. Kan nun ruak em em hnawhkhattu atan hian tu nge kan duh tak zet le?

Hmanlaiin kum 100 chuang fe kaltaah khan, mi pakhat Oscar Wilde an tih chu a awm a. Mi talent ṭha fe mai a ni a. A khawsak danin a zir loh avangin tan inah te pawh khung a ni hial a. A zalenna a thlang sual a. A duh duh tih a chak avanga chesual a ni ber mai. Ravi Zacharias-an, Sense and sensuality tih a ziak a, Oscar Wilde-a leh Isua an titi dunna niawm takin a ziak a, a ngaihnawm viau mai leh nghal a. Mi talent ṭha leh mi chungchuang tak ni mah se, rethei takin a thi a ni. Tan In aṭang erawh chuan Pathian a hmu a. A thusawi pakhat chu, ‘Every saints has a past and every sinners has a future’ tih a ni. Mi thianghlim, mi ṭha leh fel kan tihte pawhin sulhnu pawr an nei ve vek, mi sual kan tihte pawhin hmabak duhawm an nei thei ve vek tho tihna a ni. He thu, Wilde-a kam chhuak hi hre nawn fo ila a ṭha awm e. Lady Windermere’s Fan tih lemchan thawnthua a ziah tel a ni a. A Good woman tiin film-ah an siam nghe nghe. Tisual tawh mah ila, kawng ṭha kan zawh thei a ni tih min hrilh nawntu ni se.

Calvin Newton-a chanchin hi a ngaihnawm ṭhin. Gospel singer-a ni a. A hunlaia zaithiam group lar ber ber, Blackwood Brothers te, Oakridge Boys-ah te a zai ṭhin a. A hmel a ṭhain a pian a nalh a. A lar a, a zaithiam a, a luck bawk si a. Rawngbawltu mah nise, a nun a lo inthlahdah ta a. Chak taka motora tlan vak vak te chu nuam a ti a. Drugs a ei chi han tih mai te a ching chho ta a. A hnuah chuan, rukrukah te inhnamhnawihin, pawisa lemte a siam a. Pathian lak ata chu bo hla tak a ni. Tan Inah kum tam tak a tang a. Pathianin a zawn chhuah leh chuan, kum 70 a ni tawh. Gospel Concert pakhatah an zaitir ve a. Mittui tla zawih zawhin, “Atthlak takin kum tam tak hun kan lo khawh ral a, hawi kir la, hawi kir la, Lalpan a ko che” tih hla a sa a. Mi tam tak rilru a hneh a ni. Pathian khawngaihna thuk takin a chang a. Kum 80 a pelh hnua a zai pawh a la mawi viau.

Shane Taylor-a chu Britain rama jail tang zinga hlauhawm ber leh sual ber an tih ṭhin a ni a. Kan hriat thiam theih dan tur zawng chuan a case neih ho hi a buru hlawm hle. Rukruk, tualthah tuma mi khawih leh thil tam tak a ni a. ‘Britain rama mi tang zinga hlauhawm ber tih ṭhin a ni’ tih lai hi lo chhinchhiah ta ila. Jail-ah a han lut a, a tanpuite leh Jail vengtute khawih a ching a, “A sual ber leh khirh ber nih ka tum tawp mai a ni. Dam chhunga tan te chu engah mah ka ngai lo” a ti. Jail-ah buaina nasa tak a chawh chhuah avangin kum li dang tan belhtir a ni ta nghe nghe a. Britain rama Jail hrehawm leh khirh ber berah kum 5 chhungin vawi 13 sawn kual a ni.

2006 khan, a tanna Jail pakhatah, Robert Bull-a nen an titi a, Isua Krista chanchin hi rei deuh mai hi min sawipui a, a ti. “A a niin ka hria a. Amaherawhchu, a thil sawi pakhat chuan ka ngaihtuahna a luah ta tlat mai a. Chu chu, jail ata hi a chhuak ngai dawn lo a, mahse, a rilru leh thlarau erawh chu a zalen a ni tih thu a sawi chu.

Chutih lai chuan a thilsawi awmzia chu ka man mai lo a. Khung hran ka han nih leh takah chuan, Robert Bull-a Kristian chu ka rilruah a lo lang fiah ta em em mai a. Lehkha thawn ngei ngei ka duh a. ka ziak ta a. Rang takin min rawn chhang ta a. ‘Pathianin i mit tih men sak che a duh a, i la hrethiam lo mai mai a ni’ a rawn ti a. Robert-a chu a a takzet niin ka hre leh a a tia lawm.

Long Lartin tan inah Shane-a chu an sawn leh ta a. Mi tam tak thattute, Terrorist te, Mi pawngsual chingte, drugs zuar lal te, leh mi sual ah pawh hardcore rual awmna a ni a. Chumi tan Inah chuan Alpha Course an tih hi a awm a. Chu chu Mizorama Prison Ministry ang deuh hi a ni mai. A tira a tel ve chhan chu a thlawna cake leh biscuit a dawn theih vang mai mai a ni zawk mah a. Alpha course-ah chuan, an ṭawngṭai ṭhin a. A tir lamah chuan, jail ata a chhuah theihna atan a dil satliah ve mai mai ṭhin. Nikhat chu, a hnena Pathian chu inlan a, a hnen a inpuang turin tih tak zetin a dil ta a. Chumi ṭum chuan, Jail Chaplain nena ṭawngtai an ni a. A han ṭawngṭai zawh chuan, Pathian Thlarauin a pawl a, dan rual lohin a mittui a luang a, a nunah danglamna mak tak mai a lo thleng ta a ni. Misual tawrawt em em maia kha a nun a inlet ta thawk a. Robert Bull-a angin tan inah zalenna a hmu ta zawk a ni. Tharum thawh a chinzia leh a sualzia an lo hre sa tawh a. A nun a inthlak danglam ta daih mai chu mak an ti em em a. Mi tam tak chuan, tan in ata a chhuah hma theihna atana inti fel chawp chawp mai mai niin an ngai a ni.“Sawisak, nuihsawh, relphar leh rinhlelh ka hlawh a. Mahse, engah mah ka ngai lo. Ka rinna chan tharah chuan fiahna ka tawng niin ka hria a ni,” a ti. Kum 8 tang tur pawh kum 6 leh a chanve a tan hnuin an chhuah ta nghe nghe.

Middlesborough hmunah a khawsa mek a. St Agnes biak inah a testimony leh Pathian thu a sawi ṭhin a. Pathianni zan dar 6:30-ah an inkhawm ṭhin a ni.

Shane Taylor-a chanchin lo pawh hi sawi tur a tam mai. Shane Taylor-a chanchin bik kim chang lo takin kan han sawi ta a. Shane Taylor-a ka han sawi bik kherna chhan chu, ‘Britain rama jail tang zinga hlauhawm ber’ an tih ṭhin pawhin Pathian khawngaihna changin a nun a inthlak danglam a, a nun ruak hnawhkhahin a awm a ni.

America rama Celebrity lar tak mai Stuart Hamblen-a ka hre chhuak ṭhin. A lar em em mai. A nun erawh a hmang uluk lo hle. A nun a ruak a, a hnawh khahna hrang hrang a zawng a. Pathian khawngaihna changin a inhmu chhuak ta hlauh mai a. A inhmuh chhuahna leh Pathian mi a lo nih takna chu a lar em em mai a. Tam tak chuan an awih lo a ni.

Ṭum khat chu, khawlaiah a ṭhianpa pakhat nen an inhmu a, “Stuart, i pianthar thu an sawi hi tak tak em ni?” a ti a. Stuart-a chuan, “Ni e, Pathian tan hian tih theih loh reng reng a lo awm hlei nem” a ti a. ‘It is no secret what God can do’ tih hla mawi tak mai a phuah ta hial a ni.

Kan hun kal tawh chu eng pawh ni se, Pathian hian kan chungah tih theih loh hi nei reng reng lo. Stuart Hamblen-a hla thunawnah chuan, “Mi dangte tana a tih sak chu, nang pawh a tihsak ve ang che. A ban pharin a lo lawm duh reng che a ni, Lalpa tan hian tih theih loh reng reng a awm lo a ni,” tih a ni. Nun ruak hnawh khahna, nun tihfamkimna chu Pathianah hian a awm a ni. Amah ngeiin a sawi a, “Nun an neih nan; tam taka an neih nan lo kal ka ni,” a tih kha.

“Krista rawn pan la, Bo rei duh lovin

Lalpa aw nem chuan a ko che ngai teh

Chhandam tur leh tih faiin a zawng che

Rawn pan thuai ang che, bo rei duh loin”