F. Vanlalrochana

Guest writer

F. Vanlalrochana

KHUALZIN TITI

Kum 6 zet a liam tawh nain, ka han sawi thar leh teh ang. ‘Road Trip’ tak tak a ni bawk a, sawi ve reng rengah ka han sawi ve hrim hrim dawn a ni.

June ni 4-8, 2019 khan West Bengal leh Sikkim kalna hun remchang ka nei hlauh mai a. Lengpui Airport aṭangin June ni 4, 2019-ah kan thlawk chhuak a. Guwahati Airport-ah dar 3:30-ah Thlawhtheihna chu a ṭum a. Ka zinpui turten Bolero nen min lo nghaksa a. Airport aṭanga ka chhuah fel velehah, Darjeeling kan pan nghal a. Darjeeling hi Guwahati aṭang hian darkar 11 vel zet kal a ni.

A tu amah kawng hresa kan awm lo a. National Highway a nih avang erawh chuan han bona em em tur a awm chuang lo; Google Map kan ring pah bawk nen. Gossaigaon thlen hma lawk khuaah thingpui kan in a, Gossaigaon-ah chaw kan ei. Khualzin an awm ve nak nak a. An chaw min hlui erawh a tui fahran lo. Ei a ṭul a, kan ei a ni ve deuh mai. Kha aia chaw tui zawk erawh kha chu khualzinte min hlui theih ka ring thung.

Assam kawng hi a ṭha khawp mai a. National Highway no 27 leh no 310 phei chu ṭha tak a ni. Kawng a ngil a, a hnum hlarh mai. West Bengal kan han lut a. Kawng a lo hnum ṭha leh zual zawk mah a. Mizo-in, “Rulngan pa ang zar mai” kan tih ṭhin kha ka hrechhuak. Darjeeling lam kal hmasak tum kan ni a. Darjeeling lam hi chu West Bengal-ah pawh a tlangram lam a lo ni ta a. A kawng hrim hrim chu la ṭha tho mah se, a kual ṭan ta viau mai. Teesta lui aṭanga penna aṭang phei chuan a chho leh zual a. Darjeeling pan tur kha chuan, Zuhrei kal lam ang vang vang hi kan ni deuh mai. Kan chho ngar ngar mai a ni.

DARJEELING

Darjeeling hi zing dar hnih velah kan lut a. Hotel han thlenna tur kan hmu zo hlek lo. India rama tourist destination langsar a ni a. Mikhual chu an lun viau ang tih chu a hriat thiam theih a. Chuti chung chung chuan, Hotel man tlawm te tak ngial pawh kan hmu thei lo kha chu, an tilui ni deuh hialin ka hria. ‘Lo hauh lawk tur’ tih ang chu kan hre ve lutuk tho a, hauh lawk loin thlenna kan chang reng em? tih kan hre chak a ni.

Darjeeling-ah hian zan khat riah tum kan ni nain, zan riak lo a, chawhnu lama Gangtok lam phei nghal law law kan ti ta zawk a. Zing dar 6 aṭangin Darjeeling khua chu kan fang ṭan a. Kan thil hmuh ṭhenkhatte han sawi ta ila.

1. Kawng a chhuk chho a, a zim em em bawk. Kawng erawh chu a ṭha tlangpui.

2. Dawr reng reng an in hawng har a. Restaurant reng reng pawh kha, dar 11 hma in eitur a awm lo ang ti kha an awm nual. Tibetan Art lam kaihhnawih dawr te kha han dawr ka duh viau a, an la inhawn har tur thu an sawi avang khan eng mah ka lei ta lo nghe nghe a ni.

3. Darjeeling-ah hian khualzin tana tlawh tur a awm ṭeuh a. Chung zingah chuan, Himalayan Mountaineering Institute, Himayan Zoological garden, Darjeeling Tea Estate, leh Darjeeling Himalayan Railways te bak kan tlawh ta lo.

Darjeeling hi Hill Station a nihna mai bakah, an thingpui vanga lar hi a ni ve a. Darjeeling Himalayan Railways hi UNESCO World Heritage Site zinga tel ve a ni bawk. Mizoramah pawh khawi maw laiah chuan a tih ve theih ang mawle tihngawt kha ka rilruah a lo awm a.

Darjeeling khawchhunga kan han tlan kualkhan an football atchilhzia a lang chiang hle. Mizote hian football kan atchilhin kan tuipui hle a, keini ai mahin an tuipui hial ang em aw ka ti. Kan tihlan dan a inang lo deuh te pawh a ni thei bawk a. World Cup dawn a ni bawk a, world Cup khel tur ram te flag kha khawlaiah an zarin, an tlar del dul a. World Cup fixture te pawh ko pangah an bel ṭhup mai. Brazil leh Argentina an ṭan hmel berin ka hria.

Darjeeling hian tlawhtu an ngah ṭhin hle nain, 1980 chho leh 2000 chhoa Politik lama an hmalakna leh buai leh innawr rup rupna thleng ṭhin avangin tlawhtu an tlakhniam phah hle. Tun hnu erawh hi chuan a rawn kang leh ta deuh a, 2015 te phei chu, India ram tourist destination zinga google tu tam lamah pathumna a ni pha leh tawh a ni. British hmun hlui a ni a, a boruak a thiang nuam ang renga tih lohah chuan tlawhtu an tam viau mai hi miin an ngainat laklawh vang mai mai niin ka hria.

A hma aṭanga kan lo ruahman tawh angin, chawhnu lamah chuan, Gangtok panin kan chhuak ta a. West Bengal ram chhung tho, Teesta luipui kama awm, Tista khuah kan motor sa lutuk chu kan ding a. Chhia pakhat mah erawh a awm lo hlauh thung.

Chuta ṭang chuan Sikkim panin kan chhuak leh zui nghal a ni.

GANGTOK

Gangtok kawngah hian harsatna dang kan tawkzui ta lem lo. Kawng a te nain a ṭha. Kawng leh lam pang thlang kha Teesta luipui a in phah phei zur mai thung a, tlan fimkhur erawh a ngai viau. Tlan fimkhur a ngaihrualin a tlan a nuam, hawivel a hahdamin, a hmuhnawm. Sikkim ram chhung gangtok panna kawngah hian, khaw ṭhenkhat kan tlan pel a, Bhuddist state tih tur ni si a, UPC biak In lo awm ve leh tlat ṭhin kha a chhinchhiah tlak hlein ka hria. Sakhuana an tuipui bawk a, Ecclesiastical Affairs Department an nei ngat a ni.

Tlai dar 5 hma deuhin khaw chhung kan lut a. Traffic a Jam ve tlat a. Hotel Parasool-ah kan innghat a. Ka zinpuite nen pindan khatah kan thlengho vek mai a, a awlsam phian mai.

ATM aṭangin pawisa ka la chhuak a. Buddhist puithiamho pawh an lo awm ve nual. Khawlai len chu an peih ve viau te pawh a ni ang a, an ṭhahnem ve tihna pawh a ni bawk ang a, puithiam te hi tawh tur an awm ve nak nak reng mai a ni.

Gorkhali nu dawrah chaw kan ei a. Arsa kan hmeh a. Ruah a tla a, a tam vak lo thung. Gangtok-ah hian Casino a awmve a. Chutah chuan, zu kal ve hrim hrim ang u kan ti a. Kan zu zawt chiang a. Zantir aṭanga tum hranpa ngai chi a lo ni a. Pawisa khelh kan tum lo bawk nen, a luh dan leh an kalphung kan zu zawt chiang a, kan haw chho leh ta zawk.

June Ni 6 nilengin Gangtok kan fang a. Heng kan hmun tlawhte hi heti hian han sawizui lawk ila:-

1. Enchei Monastery:- Enchei Monastery hi tlangchhipa awm a ni a. 1840-a an din tawh kha a ni.

2. Himalayan Zoological Park:- A hmun a nuam khawp mai a. Sikkim-a ramsa awmho natural habitat atana neiho dahna atan an hmang a. YAK a lo awm tel bawk a, a hmuhnawm rut rut hle a ni.

3. MG Marg:- Hetah hian motor luh an phal lo a. Gangtok-a a pui lai a ni. MG marg tawn tirhah hian Hindu puithiam la naupang tete hian lehkhabu an lo zuar a. Meditation tihbu ka lei a. MG marg chhunga dawr pakhat aṭang thoin Sikkim: Requim for a Himalayan kingdom tih leh The Book of Joy tih ka lei a. A dawr hming kha Kandokia tih a ni tain ka hria. Kandokia-ah hian thil dang pawh an zuar tel ve bawk.

4. Rope way:- Rope Way chuan man hi mi pakhat tan Rs 117 an ti a. Gangtok khawpui pawh a lang chiang a, a hmuhnawm fu mai.

Sikkim-a an khualzin hmun tam tak hi anmahniin an siam chawp a ni. A boruakin mi a hip ve hrim hrim a, tlawh tur an han siam belh bawk nen, an sum hnar ṭha tak mai a lo ni thei ta a ni. Mizote pawh hian hei hi kan theih lohna chhan tur hi a awm lo a, kan ngaihtuah peih tak tak lo nge mawni te ka ti ṭhin. A ram leilung leh sik leh sa avangin Sikkim hi zin chhan tlak a ni a. Ngaihtuahna seng thiam ila, khualzin kan hip lohna chhan tur hi ka hre bik lo.

SILIGURI

Siliguri-ah Rev. T. Lalṭhafamkima te chhung kan tlawh kawi. Hatiadanga hmunah an chhungin an awm.

Siliguri kal kawngah hian Coronation Bridge thlen hma-ah traffic a jam deuh reng a. A hnu erawh chuan kan kal ve leh mai bawk a. Teesra lei pelh si, Coronation Bridge thlen hma si hi kawng a zim riau a, motor insulpelh a harsa a, chumi avang chu a ni ve deuh. Coronation Bridge aṭanga Siliguri panna lam erawh chu Four Lane a lo ni tawh a. A nuam hle. Chawhnu dar thum hma deuhin Siliguri hi kan thleng a. Hatiadanga hmun kan thlen hian ruah a sur vak nghe nghe. Zanriah ei khamah Guwahati panin zan dar 9:00 velah kan chhuak a. Siliguri aṭanga Guwahati panna kawng hi a lo buaithlak deuh a, a tir lamah chuan kan buai zauh zauh a. Zing dar 7:45-ah Guwahati kan thleng leh. Ni 4.06. 2018-Ni 8.06. 2018 chhungin Guwahati-Darjeeling-Gangtok-Siliguri-Guwahati-Barpathar kan kan kal a. Kilometre 2000 chuang chu kan tuam tihna a nih chu.

KHAIKHAWMNA

1. Tourism hi Darjeeling te, Sikkim te tana innghahna tak tak a tling. Khualzin hip tur leh hip reng turin hma an la a. An ram pian ken hrim hrim chauh thlir chuan, heti khawpa tlawhtu ngah tur an ni bik lem lo a. Tlawhtu ngahna turin hma an la thiam a. Darjeeling te pawh, ni chhuah ruala Kanchengja thlir theihna lai tihte an tilar a. Chutiang deuh chuan, Gangtok-ah pawh Bhan Jhakri Falls te pawh an siam chawp. Keini pawhin Mizoramah kan ti ve thei reng a ni.

2. Kawng ṭha a pawimawh. Sikkim hi kawng a lian lo na a, kawng a ṭha viau.

3. Hindi leh English-in an biak theih a, khualzinte tan a awlsam em em a ni. Titi pangai taka titi thei tura Hindi leh English lama ṭan kan lak deuh pawh a pawimawh a ni.

4. Sikkim-ah hian sakhuana an la thutak hle. Ecclesiastical affairs Department an nei. Daih maiina. Keini chuan tih secular tulh tulh kan tum thung.

5. Darjeeling hi zun in a ṭawp. An thingpui fe leh Tenjing Norgay-a avangin ka ngaina ve deuh mai mai niin ka hre ta ber. Gangtok erawh chu inhmun neih a, khawsak mai nan a chakawm khawp mai. Wineshop an nei ve a, hmeichhe zu lei lai pawh kan hmu. Zalen takin zan thimah hmeichhia mahniin an kal nelh nelh kan hmu.

6. Sikkim hi 16th May, 1975-a India rama lut ve chauh si, an Indian em em mai hi a mak ka ti ang reng a. Indian lutuk lo ho ka kawm fuh lo pawh a ni mai thei. An Indian han tih hian, India ram mi-ah an inpawm nghet a, an nun zia erawh an hloh lo hle niin a lang.