A VUL LEH TAWH NGAI DAWN SI LO

Kum 2003

Kan College kal lai a ni a. Shillong-ah lehkha kan zir thin. Shillong chu khawvel a hmun nuam ber ni khan kan hre ṭhin a. Ni chhuak te chu a mawi bik em emin, ni tla tur te pawh chu a duhawm bik em em hian kan hre ṭhin.

Ṭum khat chu Krismas leh kum thar chawlha kan haw hi, Bial KṬP Conference hun thlengin kan awm a. Hmun danga lehkha zir ngar ngar ṭhin ka nih avangin kan veng, kan Kohhran chhunga mi ngei pawh hriat loh hi ka nei nual tawh a ni.

Bial Conference chu kan Kohhranin kan thleng a. Zirtawp zan aṭangin ka inkhawm ve nghal. Biak in kawngkhar bulah chuan Usher nula pakhat lian zet zawt, ngo lam pang hi a lo ding zaih mai a. Hmelṭha hi ka ti ta khawp a. Lut mai ta lo chuan, Biak in kawta dawhs^n awmah chuan a thim laiah ka ding a, ka thlir ta reng a. A nui te chu mawi ka ti hle.

Tu nge a nih ka hre ch^k ta khawp a. Inkhawm banah chuan ka hmu leh ta mai lo. A ngaihvena ngaihven ta nafam chuan, Pathianni chhunah a hming leh an in awmna ka hre thei ta a. Pathianni zan fellowship-ah phei chuan, kan ṭhu dun ta nghe nghe. A aia hmelṭha chu ka la hmu lo ni hial hian ka inhria. Mi duh chu ka ring lo a. Ka cho chiah lo a ni ber mai. Fellowship banah chuan, “I chhuk hmain lo leng la,” a ti zauh a. Khata a ^w kha mawi ka va han ti em!

Chhantea ka sawm a, kan leng ta a. Ka duhna chu a zual ta hle a. Shillong-ah ka chhuk leh mai ang a, lehkha ka zir a ngai dawn. Ka va han huphurh teh reng em. Ka vei zui tlut tlut dawn tih ka hria a. Ka ngaihzawng pawh a la ni lo a, ka ngai hle dawn tih erawh ka hre chiang a ni.

Shillong ka thleng thla a. Haw leh thuai ka ch^k nghal hle. Mobile Phone kan la nei lo a, ekzam a hnai a. Lehkha zir a ngai a. Har erawh ka ti hle. Kan ekzam zo a. Khami ṭum tluka ekzam zawh ka lawm lai kha ka hre ngai lo!

Kan haw chho ta a. Thlen zanin an inah kan leng nghal var a. Vawi khat hmuhnaah hian hmangaihna a piang thei an tih hi ka awih lo ṭhin a. Zuali ka hmuh aṭang hian ka awih loh ṭhin hi ka awih ṭan ta. A bulah chuan engkim mai hi a dik vek hian ka hria. Engkim hi a fel thlap hian ka hre ṭhin. Kan kawmthlang kawng kual te chu a mawi em em vek hian ka hre zo a. Biak ina inkhawmte chu a ropui zual hian ka hria a. KṬP inkhawmte chu a phurawm ta sauh a.

Puan a bihin a inhmeh a, kekawr a hakin a inhmeh bawk. A sam a kir lek lek a. Hmai hlai lam, hlai phuk ni si lo, ngo si, ngo vur lo, hmui pan lam a ni a, hnawih sen a inhnawih ngai meuh lo.

Kan inah chaw kan eikhawm fo a, hrilhlawk loa koh pawhin a lo kal ve mai zel a. Chawlh chhung kha chuan zan tin hi an inah ka leng. Zan khat chu Female Voice- in hla an zir a, kawnah ka lo nghak a. An zir rei hrep a. Dar 11-ah an bang ṭawk a, dar 8 aṭangin ka lo nghak ngar ngar ! Chumi zan chuan khua a thiang em em a, arsi a pe tiarh a. Lung tileng tawk chiahin thla a eng. Kawn an rawn thleng thla a. A ṭhianten min hmuh chuan an nui a, an kal kiang a, Zuali nen chuan an in lam panin kan haw thla dun a.

Ngawi rengin kan kal a, kan in sirial thung a. A kut ka vawnsak a. A nem thep a. An in kawtah, Gate bulah ka dinpui a. Thla eng hnuaiah chuan a hmel ka en a. A paw pheu a, a nui a. A hmui pan, nem thep mai chu ka fawp a. “Mang ṭha aw” a ti sap a. Ka nui a, ka lu ka bu nghauh a. An kawngkharah chuan a lut a. Kumkhuaa ka ta ni turah ka ngai a. Ka lawm em em a. Ka haw chhoh lamah te chuan ka zang haih a, Thanliana te ui, an kawta lo bawk vung mai, hmelchhe takte chu, ṭha ta riau hian ka hria a.

KRISMAS

Kum 2003 Krismas dawn khan, ‘Kutkawr min lo hawn rawh,’ a ti a. Nalh takin ka tuam a, ka hawnsak a. Urlawk zan kha an inah kan hmang a. High Neck dum a ha a. Kekawr a lum chi, hmul lam deuh, hmeichheho hian eng nge a hming an vuah ka hre ve lo, a ha a. A nalh ka van ti teh lul em!

Mi dang kan thurualpui lem lo a. An chokaah kan ṭhu dun a. Meilum kan ai. A biang chu a no chek a. Kan ṭhiante chanchinbu tihchhuah chu a keu a, “In ṭhianho kutchhuak vek a ni maw?” a ti a. Ka thuziak pawh a awm ve nghe nghe a ni. Chow kan kang a. A kang tui khawp lehnghal a. Urlawk zan ropui tak niin ka hria hial/

Krismas ruaiṭheh niin thleng kan sil a. Tui kan buaipui a, anni’n an lo sil mawlh mawlh a. Thleng sil zawh khan, kan pahnihin kan inzui a. Mite pawh chu ruaiṭheh tlai leng thawvengin an vei sap sap a. Ni tla tur mawi tak chu kan thlir a, ni tla tur karah chuan a hmelṭha zual hian ka hria. Khawvel hi a mawi ka ti zual sawt a. ‘Tiang chuan hun chu ding reng se’ ka ti hle. Hun chungchangah erawh chuan kan thu lo ber si!

Kum 2004

Kum a lo thar a. January chawlhkar hnihnaah ka zirna hmun pan leh a ngai a. Ka chhuk dawn ni khan, kawnah kan inhmu a, Thanmawiate inah kan lut a. Tlaiah night bus-a kal tur ka ni a. Ka hmanhmawh hauh lo a. Ani khan an chaw eikhamah sahbawn a lei a, a lo chhuak hi a ni a. Ka bulah chuan nilengin a awm a, Thanmawiate chhung pawh chu an reh diak a. Engtin mah kan awm lo! Kan ti ti a, a chang leh kan ngawi reng a. Kan rilru a inhmu a, kan inman em em mai.

Ka kal dawn chuan a hmuiah zawitein ka fawp a. A hmui chu a nem thep a. Ka kalsan a, ti ila, ka kal liam lai min thlir a ni awm e. Chutiang chuan kan inthlir liam fo turah ka ngai a, ka hlim hle.

College ka thleng thla a. Thla a >ng si, a hmun a mawi si. Ka lung a leng ṭhin hle. Lehkha zir a ngai a, thil dang ka ngaihtuah hleithei lo. Lehkha pawh chu ka zir hleithei chuang lo. Kan ekzam zo, phur em emin ka haw a. Engin nge min lo hmuak dawn ka hre lo. Ka chhuk hma ang bawk kha la ni turah ka ngai a, ka ṭhianten engmah min hrilh lo!

A RAI

In ka thleng a. Khaw en laia an in thlenthlak nghal mai hi ka duh a. Ka haw hriain Lalthana a lo lut a. A rai thu min hrilh ta mai. Mi va han vaw na teh reng em! Amahah chuan ka khawvel ka lo din a, ka ta ni reng turah ka ngai a. Mihringte hian kan hmalam hun kan hriat lohzia leh kan thu lohzia hi.

Mite chu an bialnu an raiin, an bialnuten an puh a, kei chu min puh lo! Mutpui miau hek lo i le. Ka ngaih danah chuan, mipate chuan hmeichhiate hi an zahawmna kan humhimsak tur a ni. An hlutna kan tis^ng sawt tur a ni a, khawvel hmuha chawimawitu tur kan ni. Mi dang a ngaihzawn a, min lo kawp ka hre lo a. Mi dang pawhin an hre hek lo. Mahse, a rai miau a, ka fa chu a ni lo. Khami boruak khan na takin min vua a. Thi se, hrehawm ka ti lo zawk mai thei. Mi nung mah ni se, ka t^n chuan a thi ta miau si a.

A fa neih hnu, kum khat a nih hnu emawah kan inhmu a. Keini chu veng dangah kan awm tawh a; a lo thau ta a, thau tak phei chu a ni lo. Ka lawm letling a. Ka sual viau pawhin ka inhre tel a. Chanmari kawnah kan intawka, a mitah ka en a, inthlahrunna leh hrehawm tihna a lang a, a la sawn vat a. Min be lo a, ka be hek lo. Chuta chin chu kan inhmu ta lo vang vang a. Ṭumkhat chu an in ka kal tlang a, an tualah a fanu amahin a lo infiam a. Kum thum mi a ni tawh a, a nu a chhun hle a. Ka be ṭep a, be ta mai lo chuan ka en reng a. In chhung aṭang chuan a nu chuan a rawn ko a, a lut ta a, a nu chuan min hmu ang nge hmu lo ang ka hre lo.

Kum 2010

M.A kan zawh hnuin Zuali-te veng (Kan veng a ni tawh lo a) High School-ah rei lo te ka thawk a. An in chu kal tlang a ngai a. Tuk khat chu a < hian min lo au a, a < te nen hian kan inkawm vek a. ‘Tui te lo in la,’ a ti a, an chokaa ka lut chu thleng hi a lo sil a. Han luh chiah hian vei lama hawi loh chuan an tui dehna chu a hmuh theih loh a; mahse, thleng sil ri rak rak tawp daih aṭang chuan ka hre thiam a.

Dinglamah chuan Fridge a awm a. Ka mit sirin ka melh a. Che lo hian ngawi rengin a ding a. Kawngkharah chuan ka ding a, rei tawk a < chu ka titipui a, Zuali chu ngawi reng hian a ding ngar ngar. Ka insum zo lo teuh hle a, ka be ch^k a. Mahse, ka be ta lo. School ka thlen thlak chuan, an in lam ka hawi chho a, ka lo la hmangaih reng a ni tih ka inhre chhuak a.

Kum 2012

Vawiin tlai ni tla tur kha a mawi em em a, kan bathlarah ka ding a. Rangkachak rawng dal lam ang hian a eng phet a. Thlasik thlifimin ka biangah a rawn chhem a, a vawt var a. Zuali nui hmel ka mitthlaah a lo lang a, ka khawhar a tizual leh vek a. Hmangaihna tak tak chuan engmah hi a theihnghilh lo a, a ngaidam vek ni hian ka hria.

Zuali chu ka dem ngai hauh lo a, ka haw bawk lo a, ka la hre chhuak fo a, ka la ngai fo a nih hi. Inkhawm banah Ruati nen kan haw dun a, kan chanchin hi ka sawi mai mai a. Eng vanga sawi chhuak nge ka nih pawh ka inhre chiah lo. “I la hmangaih a nih chu, nei mai la” a ti a. Ruati hnenah chuan, “Ka hmangaih avang zawkin ka nei lo ang,” ka ti a.

Zuali nena kan chanchin hi ka ziak ngai lo ang, ka ti zet na a, khawvelin ka hmangaihna chanchin a tihbo loh nan ka ziak leh ta zawk a nih hi. Zuali nena kan inhmuh hnuhnun ber kha ka ngaihtuah kir a, a mitmengah khan Hmangaihna la chuai lo ka hmu a, a vul leh tawh ngai dawn si lo.