SANGA LEH SIAMI

Changtute

Sanga

Siami

Sanga Bialnu

Siami bialpa

Interview Board (Mi pa 4)

Pastor (counsellor)

Inkhawm Chairman

Mipui

CHAN 1-NA

Sanga chu lungngai takin a pindanah chuan a indawm kun a, amah leh amah chu a inbe mawlh mawlh a.

Sanga: AW! Khawvelah hian Vanduai tur reng rengin em ni ka lo pian le! Engtikah nge ka t^n hian kawl a en ve ang aw.

Ka khawvel innghahna ve kahmangaih em emin min kalsan a. Nun hi ka tan awmzia a va awm ta lo em!!!

FLASHBACK SCENE I

Scene hranah hun kal tawhah a bialnuin a hna neih loh leh retheih avanga an inkar a tih tawp lai a lo lang.

PRESENT SCENE

Sanga: Ka nun khua a ngui zo ta. Lehkhathiam tih tur kan tling ve a, ka phu tawk hna nia ka hriat ka han dil ve a. Min hnawl zel bawk si. Ka aia thiam lo zawk hnaah an la a. Khawvel hi a fair lo tak zet a ni.

FLASHBACK SCENE II

Scene dang leh hun kal tawh tho a lo lang a. Hna dilna board hmaa Sanga Interview lai a lo lang a. Interview-ah a che ṭha hle nain, an hnawl leh ta tho a.

PRESENT SCENE

Sanga chuan a phone-a khawih a.

Sanga: Mi pawhin, thil fair lo te chu social media-ah an tlangaupui a lawm mawle, khawnge,post ve ila ani mai a lawm! Eng nge a pawina awm le.

Social Mediaa a lungngaihna leh lungawi lohna tar lan tumin a type a.Thui taka type a. Post mai theih turin a dah a.

Sanga : Ka t^n hian dam man pawh hi a awm lo. Thi ila, beidawnna tur eng mah pawh a awm tawh dawn lo a. A nuam tawh zawk awm a sin.

Hetih lai hian, “I kawng zawh lai kha chhut ngun teh,” tih hla a lo ri a”.

“I kawng zawh lai kha chhut ngun teh,

Kawng hlauhawm, boralna a ni lo maw,

Chhiatna rapthlak leh zual a thlen hma hian,

I kawng zawh lai kha chhut nawn leh rawh,”

Sanga: Eng pawh ni se, Ringtute hi chuan, kan mamawh hi Lal Isua hnenah thlen hmasa zel phawt ila, Pathian hnenah intulut ila. A awm tak tak a nih chuan, ka mamawh chhanna chu ka hmu >m >m ang.

Sanga chu a ṭhingṭhi a, a ṭawngṭai a. A ṭhingṭhit lai chuan, ‘Lal Isua kan ṭhian ṭha berin’ tih hla kha a lo ri riai riai a.

Rilru lamah chak lo ila,

Mangan, rit phurh nei pawhin;

Isua hlu hi kan humhimna

Lamah tawngtai ilangin.

Chhungten min tuithlar mah sela,

Ṭhianten min hmusit sela;

Isua hnenah thu thlen ila;

Kan phaw hian min thlamuan ang.

CHAN –II NA.

Siami chu a bialpain a ban a. An inah chuan amah chauhin lungngai takin a ṭhu a, a biangah amittui a luang zawih zawih a.

FLASHBACK SCENE

A bialpa nen nasa takin an inhnial a. An inkar thu a tawp chu a ni ta a.

PRESENT SCENE

Siami chu Bual inah a lut a, Lungngai takin a ṭhu a. Hruizen a suih ta a.

CHAN-III-NA

Family Guidance and Counselling Centre a ni a. Sanga leh Counsellor (pastor) chu inhma tawnin an ṭhu a. Chutih lai chuan, Sanga phone chu a lo ri a.

Sanga: Hallo, aw, engtin maw? Siami a inawkhlum maw? A va pawi em! Ka lo kal nghal e. Ka pu, ni dangah kan inkawm chhunzawm tawh mai dawn em ni ang?

Pastor: A va han pawi em aw! Hna thawh tur hi kan va ngah em!! Sanga, ka lo kal ve nghal ang e, kawng lakah pawh kan titi chhunzawm mai dawn nia.

Siami te in a lo lang a. Mipui an pungkhawm a.

CHAN-IV-NA

(Ṭhalai inkhawm a ni a, Sanga chu thusawitu a ni a)

Sanga:

Zikpuii pa khan, Venghlui Pa pakhat, Pa zet mai chanchin “Venghlui kan vanglai” tih article-ah khan a ziak a. Chu pa chu Pu Sela a ni a. A pa khawp mai a. Indopui Pahnihna hun hma deuha Mizo ṭhalaiten PA an tehna chu Rom Sipai a ni a...”Sela Rom Sipai” an ti ṭhin a. Indopui Pahnihna a lo thleng a. Mizo ṭhalaite’n Pa an tehna chu British Sipai a ni ve ta thung a. Pu Sela chu “Sela British Sipai” tia sawi a ni ve leh thung a. Cinema te a lo chhuah a, cowboy bu chhiar tur a lo awm khan, Pa tehna chu Cowboy a lo ni ve leh ta thung a. Pu Sela pawh chu, “Sela Cowboy” a ni ve ta thung a.

Kum a lo kal zel a. Hrawk cancer a vei a. A hrawk a bawk luau mai a. In entir rawh an ti ṭhin a. “Bawk hian tlang a tiat hma chu ka in entir lo ang” a ti thin a, Cancer bawkin tlang tiat thu awm hek lo le, amah chu a in entir hmain a thi ta zawk a. Venghlui tlangval ho chuan a thlan an siam sak a. A thlanah chuan, “Sela Cowboy” tih zawng hi a inziak a.

Lalburha kha a pa ngawt bawk mai. Sesawng daia British sipai ni tam fe, a thla a thla dang chat tu a ni a. British thuhnuaia kan kun fel hnu khan, Mizo Lal Inkhawmpuiah British aiawh hotu Pakhatin Lalburha chu a chhuah chhal ta a, “Lalburh, engah nge British min kah, kan chak ber a sin” a ti a. Lal dang ho chuan an hlauthawng khawp a, “Lalburh, Ka pu, kan ram min chhuh an tum a,” ti rawh an ti liam liam a. Lalburha chuan, “Kan kap ang che u chu, Mipa kan nia lawm, kan indo a lawm” a ti ta theng theng mai si a. British Officer chuan, “Tu ma ngam rual kan ni hlei nem” a ti leh a. Lalburha chuan, “ Kan ngam lo che u a min awp a lawm. Ngam che u ni ila, London thlengin kan um ang che u” a ti leh mai a. A khua te Puak phura sap hoin an phut tum pawhin, “Puak kan phurh dawn ai chuan kan in kap leh ang” a ti mai a ni.

Khawvel indopui pahnihna lai khan Lungshe, Myanmar-a an inbeihnaah Jem Sawithanga hovin Lushai Scouts te chuan an bei a, Tursing bul beh chhanin an kap char char a, hmelma silaimu a tam em em a, reife an inkapa Japan silaimu lah chuan an ke bul te chu a verh siah siah mai si, an bul te chu a thawi thiak thiak mai si, chutiang karah chuan him takin an chhuak leh tlat ṭhin a, a mak hle mai.

Hemi ṭum hian, Rifleman Zotawna maite khua chu a thi a. Rfn. Zotawna hi Bren-gun pu (LMG) pu a ni a, Japan ho awmna runpui chu a puak rang hian a tlir reng a, han hmuh mai theihah pawh tam tak a kap hlum a, a tirah chuan bawkkhupin a kap a, mahse, bawkkhup a kah chu duhtawk loin a ṭhingṭhi ta a, Japan ho chuan puakrang awmna chu an ngaimawh ber a, hual tum niawm takin a sir thlanglam aṭang te pawh chuan an rawn kap ta a. An ṭhian ten, “Kan awmna a ralmuang ta lo, ṭan hmun zawngin i tawlhkir deuh ang aw,” tiin a kianga tang te chu an tawlh kir deuh a, mi huaisen Zotawna chuan, “KA TAWLH DAWN LO, KA NUIN HNUNGTAWLH TURIN MIN HRING LO,” a ti tlat a. A magazine a kah ruahin, a no 2 in magazine dang a pe zel a, chung chu a kah ruah leh hmain a awmah tak an rawn kap fuh ta a, ka pawh chhawn lohvin a hmunah chuan a thi zui nghal a ni.

Zotawna ruang hi a tuka hlawm leh atan an in sa seng san a. Hnahthelin an khuh a. A tuka an va en leh chuan, Japan hoin a ruang chu an lo hlawm a. A thlan tur thuk vakloa laiin an lo phum diam a ni.

Hetiang khawpa Mizo tlangval tana chawimawina ropui hi a awm tawh awm lo e. Mi huaisen chuan mi huaisen vek an zah ṭhin. Japan ho hi, hnam huaisen leh kawlhsen em em an ni a. Anni tluka huaia an ngaih chu an tlukpui enin, an zah ṭhin a, Zotawna hian Japan ho ngaih sanna leh zahna a hlawhchhuak pha a ni.

Red Indian ho khan, mi huaisen leh ralhrat leh tuarchhel te chauh an zah ṭhin an ti a. Indonaa an mi thah pawh ni se, an huaisen phawt chuan zah takin an ruang an hlawmin, an chanchin an sawi zui ṭhin. An thah zawh loh phei chu, amah bei turin a hranpain an thawk chhuak ṭhin. An huaisenna fiahna atan mi huaisena an ngaihte chu an hmang ṭhin.

Mizo te hi hnam huaisen leh tuarchhel tak kan ni ṭhin. Mahni harsatna huaisen taka hmachhawnin khawvelah kan la “survive” ve zel a. Kan hun a inthlak a. Kan taksa leh rilru huaisenna hi eng ang chiah nge ni ta ang le? Vanduai bik lutuk te hian kan inhria em?Mal lutuk te hian kan inhria em? Thihna hi a ngainatawm loh khawp mai a. Kan thi a nih pawhin PA takin thih tur a ni, Thih Chhan ropui tak a ni. Chuti a nih loh chuan kan thih hma chu dam reng tum tur a ni.

DIE HARD Film hi an siam ta nual. A changtupa hi a PA khawp mai a. A thupui pawh, “Live free and Die Hard” tih a nih kha...Dam zel hi a hlu a nia..

Pathian ngaihsak lo mi tan chuan nuna harsatna tawh te, beidawn te hian, Pathian hnenah intulut rawh, han intih tawp hi zawm a harsa hle ang. Engtik lai maha Pathian ngaihsak loin, eng emaw thilah han ṭawngṭai te hi a har hle awm e. Kan ṭawngṭai thei ngang lo a, kan ngaihsak thei ngang lo a nih pawhin, Kan ngaihsak ta lo rau rau. PA takin le..Mahni nunna la loin, Pathian ngaihsak lo pawh ni ila, kan harsatna chu PA taka hmachhawn mai tur a ni. Ngaihzawngte emaw, nu leh pa chungah lungawi lohna chu a dam ve leh mai a nia.

A ṭha ber erawh chu Pathian hnena tluk luh a ni. A dam chhunga khawvel eng hmu lo khan, “Ni ai pawha eng ropui zawk chu” ti theiin Lalpa a hmufiah a. Fanny J. Crosby khan, “Ka thinlung chawlhna turin ka tan Isua a thi” a ti thei a ni.

Khawvel hi chuan remna a neih theih nan a indo a ngai a, an sawi ho a ngai a, an intlawn a ngai a, an titi ho a ngai a, an buai a ngai a , chutiang chuan khawvel hian thlamuanna tur a zawng chawp a ni. Lalpa erawh chuan, Amah kan en phawt chuan khawvelin a zawn aia ropui zawk thlamuanna min pe thei a ni.

Eng pawh ni se, Pa takin le. Santa Fe hla, Bon Jovi a phuah kha, Billy the Kid a chanchin a nih kha. “Tell My maker He can wait” tih hla tlar a awm kha. Min Siamtu hian min koh hma loh chuan mahni thu chuan i pan lo teh ang u.

Inkhawm ban hla atan chuan, “Manganna ka tawh te zingah” tih hla an sa a.

A TAWP TA