F. Vanlalrochana

Guest writer

F. Vanlalrochana

THAWHRIMNA

English Premier League-a Manchester City Champion pui hmasa bertu Roberto Mancini kha, Manager ṭha tak a ni satliah mai lo a, Player ṭha leh inkhel thiam tak a ni thin.

Kum 17 mi niin Sampdoria-ah a rawn lar chhuak a. Tualchhung inelna lawm­man (trophy) ṭhenkhat a lakpui bakah, Sampdoria-in European competition an champ-na hmasa berah a pawimawhin a ṭangkai hle. Kum 15 hnuah, Lazio-ah a insawn a. Sven Goran Eriksson-a hnuaiah, tualchhung leh Europe-ah an champ leh a. A goal thun theihna a tlakhniam veleh, inkhelh a chawlh san a. Coaching lamah a kal zui ta a. Helamah pawh hian a hlawhtling chho zui nghal deuh mai a ni.

Coach a nih hnu hian, Fiorentina leh Lazio a chet ṭhatpui viau a. A hnuah, Inter Milan kum nga a enkawl a, AC Milan chungah a hlang kai a. A zawnin Italian League tum 3 a champ pui ta nghe nghe a. 2009-ah Manchester City enkawl turin a kal a. Season khatnaah, FA Cup a lakpui a. Kum 35 chhung Trophy an lo chawi tawhlohna chu a titawp. Champions League a hruai thleng a, Manchester City hian, Champions League hi an vawikhat inpet thlenna a ni nghe nghe. A kum leh phei chuan, English Premier league-ah a champ pui ta a ni. Kum 44 hnua, Top Division an champ lehna hmasa ber a ni.

Philosophy vawn ngheh bur pakhat a nei a, chu chu, ‘Player ropui la khawm la, rim takin thawk rawh’, tih a ni tawp. Player ropui tia Mancini hian a sawi chu, Inkhelh thiamna lama sang leh rilru paukhauh, thawkrima, bei­dawng lo turte a sawina a ni. Thawk­rim tia a sawi pawh hi, a aia ṭha zawk zel ni tura inthlahdahloa beihna hi a ni. Sampdoria-a a inkhelhpui ṭhin, a hnua Man City-a a hnuaia Asst. manager ni zui ta, David Platt-a pawhin a tia lawm, “League-a kan champ hnu pawhin, a ngaihdan a thlak chuang lo. Chawlh kan han nei zawk a, kan kal khawm leh chuan, rim takin kan thawk leh nghal mai,” tiin.

Mancini lo khelh tawhna club te hi, Club lian ber ber an ni lo a, hun rei tak Trophy lo la tawh lo an ni ṭhin a, Trophy ṭhahnem tak a lakpui. Manager a nih hnua a team enkawlte pawh chu, chutiang bawk chu; Club dang hnunga awm ngar ngar ṭhin, club dang pawhin an nuih deuh phah hial te an ni ṭhin. Kum 40 chuang te League Champion lo ni tawh lo, Kum 35 chhunga eng tournament mah champion lo te an ni ṭhin. Chu’ng club-te chu a champ pui a, lawmman a lakpui a, chawimawina tlangchhipah a dinpui a ni.

Chutiang dinhmun a thlen theihna chu thil pakhat a ni. A thawkrim em a ni. A mi enkawlte pawh a duhdanin an awm a, rim takin an thawk a. An hlawhtling mai a ni.

EL-Dorado zawnga thawkchhuak British explorer ropui Col. Percy Fawcett-a zinkawng kha NY Times Journalist David Grann-a chuan a zawh nawn ve leh a. Chumi chanchin chu The Lost City of Z tiin a ziak a. A ngaihnawm hle. Film-ah pawh an siam nghe nghe. David Grann-a lehkhabu ka chhiar lai hian a hnuaia thu hi ka rilruah a lo awm.

Kum zabi 17-na lai vela khawvel map kha chu a la pui ṭhin khawp a. Thawnthu hrang hrang an vawm kai hi a ni ringawt mai.

Khang hunlaia cartographers te tan kha chuan khawvel tam zawk hi hriat ngaihna la awm hek lo le. Titi leh thawnthu-a an hriat ang khan an hnawhkhat hi a ni ringawt. Asia rama ar lianpui mihring pawt darh vek thei te, German rama zan lama sava eng phet phet thei te leh India rama mihring ke zungpui 16 neite nen lam map-ah chuan an chuan tir vek mai a ni.

Fountain of youth- Ponce De Leon-an kum zabi 16-naa Florida vaukam vela a zawn chiam te, Eden Huan te, Prester John-a lalram zawng zawng nen, a tak leh a tak lo thliar loin an tarlang vek mai.

Royal Geography Society, 1830-a an han din chuan kum zabi 19-na tawp lam leh kum zabi 20-na tir lam khan khawvel map rintlak tak neih a nih theihnan hma a la ta a.

Diploma course in exploration an buatsaih a. Chumi pass ho chu khawvel hmun hrang hrangah an tir chhuak a. Dama lo kir aiin an vahchhuahna hmuna thi an tam zawk. Chu’ng ho chuan an kalna ram chanchin kim chang, tlang leh lui ruam awm dan, ram leilung pian hmang, pianken len pianzia engkim ziakin an chhin chhiah a. An thiltawn kim chang pawh ziakin an chhinchhiah vek. Royal Geography Society-ah chung chu an thawn a. Scientist hoin an lo thlifim leh a. Khawvel map mumal takin an buatsaih a. Geography bu mumal tak an siam a. An hnathawh avangin Geography leh anthropology subject in nasa takin hma a sawn a. Khawvel nihna hriat belh leh hriatchiannaah nasa takin hmasawnna a zuang a. Kum zabi 20-na aṭanga khawvel hmasawnna a zuana a lo zuanna chhan chu an thawhrah nghawng hi a ni thui hle.

Hriatna thuk tak leh hmasawnna ropui tak te hi hahdam tak leh awm mai mai chunga neih theih a ni lo. Sum leh pai, hun, tha, hriselna, nuam tih zawng kalsan leh mahni nunna hial nen miin an lo thleng tawh ṭhin. Thisen leh thlantui luang zawih zawiha beih angai ṭhin. Mahni inhlan ral ṭhak, indahṭha ṭhaka beih a ngai fo. Mahni inlum aṭanga engkim neih leh tihtum chu kan thlen chin a tawi duh hle.

Bill Bradley-a kha, US senator te hial a han ni a. Politics-a khelh hma hian, Basketball thiam lar niin, New York Knicks Basketball team tan a khel ṭhin.

Kum 10 chhung NY Knicks-ah khelin, NBA-ah vawi hnih an champion a. All Star Team-ah a tel bawk. Olympic Gold Medalist a ni a. Euro League Champion zingah a tel bawk a. Amah leh Manu Ginobili chiah hi, NBA Champion, Olympic Champion leh Euro League Champion ni thei an ni.

Bardley hi, sport thei tak a ni mai lo a, Lehkhathiam thei tak mai a ni tel a. Princeton leh Oxford-ah a kal a. Rhodes Scholarship a hmu bawk a. NBA pawh a zawm duh lawk lo nghe nghe.

High School a kal lai pawhin, All-American zingah vawi hnih a tel thei bawk. Zirna leh Basketball-ah a hlawhtling em em a. US Senator Term thum zet a ni bawk. NY Knicks hian, amah chawimawinan an jersey no. 24 chu an dah ṭha zui a, Hall of Famer a ni. Lehkhabu paruk a ziak bawk.

Chutianga nun kawng hrang hranga hlawhtling Bradley-a chu a talent a ṭha hle tih chu a chiang reng mai. Chu’ng zawng ai chuan, a ‘thawhrim em emna’ lai chu a hlawhtlinna bul chu a ni. Thawkrim hle lo se chu a thlen ang zawng zawng leh a hlawhtlinna zawng zawng hi a thleng lo vek zawk ang.

Mi dangin Basketball vawi nga an vawmna hmunah vawi 20 tal a vawm a. Vawi 25 an vawmin, vawi 30 tal a vawm luh loh chuan, a bei ngar ngar a. A tih dik famkim deuh thaw loh chuan, a duhtawk ngai lo. Mi kal bak hret a kal a, mi tih bak hret a ti a. A talent a ṭha bawk a, mi nih bak a ni pha ta reng a ni. A taima em a, a thawkrim em a tin ni!

Mizote hi, talent chu kan nei ṭha, kan zinga thawkrim tak chu tlemte an ni. Mi thawhrimna entawn loin, an dinchhuah hnua an awm dante kan awt ta ṭhin a. A kalkawng ber kha kal ve loh chuan, an tih ang lo tihte, an neih ang lo neih te, an awm dan anga lo awmte chuan a daih rei ṭhin si lo.

Kan thiamna leh kan theihna pangngaiin min hruai theih chin kan kal a. Chumi bak hlek chu ti turin kan peih tawh ṭhin lo. Kan nih dan tur ang hi kan ni lo nasa ta hle reng a ni. Engkimah hian, kan tih pangngai ai baka nasa hret hian ti ila, kan awm mai maia kan tih peih chin piah hret hi kal ila; Mimal, chhungkua, kohhran leh khawtlang kan danglam ang.

Talent chuan engemaw chen min hruaiin min hnuk kal thei, a tawp thleng tur chuan thawhrim a pawimawh. Talent nei ṭha tak tak an hlawhchham fo ṭhinna chhan chu, thatchhiat vang leh thawhrim loh vang a ni ṭhin. Talent nei ṭha lutuk lo hi thawhrim vangin an hlawhtling chawk.

Rim takin thawk phawt ila, mahni thawrim rah ngei han tem leh hi a lawmawm zual bik.