F. Vanlalrochana

Guest writer

F. Vanlalrochana

HLAWHTLINNA

Stanford University-a zirtirtu pakhat, Carol Dweck-i chuan, thil zir bing bik a nei a. Chutah chuan, Mi hlawhtlingte hlawhtlinna chhan chu chhuiin a zir bing a ni. Chutianga a thil chhui chhuahte chu tawite tein fiah deuhin han sawi chhawn tum ila, basketballer ropui pahnih chan­chinin kan tuihnih bawk ang:-

1. Mi hlawhtlingte chuan harsat­na chinfel an tum ṭhin: Mi tam tak chuan harsatna chingfel lo a, bikbo san an tum ṭhin. Mi hlawhtlingte chuan an harsatnate hmachhawna chinfel an tum ṭhin. Hemi thufun tho hi, Dr. M. Scott Peck khan a lehkhabu, The Road not taken tihah khan a chai a ni.

2. Mi hlawhtlingte chuan chona an hmachhawn ṭhin: Huaisen taka chona hmachhawn hi thil awlai tak a ni lo. Khawvela mi hlawhtling ber berte erawh chuan chona hi tha tho takin an hmachhawn a. Hlawhchhamna pawh a eng zawngin an thlir thiam a, hmasawnna leh hmalam pan nan an hmang ṭhin a ni. Hei hi Mizote pawhin kan rilrua kan vawn reng a ṭul hle mai.

3. Mi hlawhtlingte chuan mahni mimal hmasawnna atan hun an inpe ṭhin: Mi hlawhtlingte hian mahni mimal hmasawnna atan hun an insiam ṭhin. Hmasawn zel loh chuan dinhmun sangah a din reng theih loh. Mi hlawhtling reng reng chuan lehkha chhiarna leh zirna hun te, thiamna thar neih leh thiam belhna hunte an insiam ṭhin.

Basketball khelthiam hmingthang Kobe Bryant leh a fanu helicopter accident-ah an han thih khan, khaw­vel a fan chhuak nghal a nih kha. Khawvel pum huap pawha athlete ropui a tling a, ama game khelhah pawh infiammi ropui berte zinga mi a ni. Lehkhabu pakhat a ziak hman a, 'The Mamba Mentality' tih a ni. Mamba Mentality tih a sawi fiah dan chu, rilru paukhauh tak pu chunga thawhrimna nena a ṭha ber nih tumna rilru hi, a ni deuh ber mai.

Zing dar 4-ah a tho a, hma tak a ni. Rim takin a insawizawi a, mi dang aia rim zawka thawh ngar ngar tum mi a ni. ‘Lo zir a, lo inbuatsaih a, a taka a tih dan tur ang chiaha lo tih lawk ṭhin tur a ni,’ tih hi a thupui a ni. "Kan nih nih kan ni mai ang chu tih hi ka pawm ve thei lo," a ti!

Rinawmna, mahni indahhran thiamna, phurna, leh hlauh neih lohna te hi 'mamba mentality' atana ki pawi­mawh tak a ni thu a sawi a. Kan nih theih chin sang ber ni tura engtik lai pawha thlen chin aṭanga hmasawn zel tumna rilru hi 'mamba mentality' a tih ber chu a ni. Uluk takin an tumpui turte a lo zir chiang hmasain theihtawp chhuahin an chaklohna lai nia a hriat chu hman ṭangkai a tum ṭhin.

"Allen Iverson-a kha a pate reuh na a, a thiam em em mai a. Chuvang chuan, amah aia ka sanna kha hman ṭangkai ka tum ṭhin a. Attacking position-ah ball lo dawngin, amah vawm khuma ball vawm luh mai chu ka tum ta ṭhin a ni," tiin a ziak. Allen Iverson te nena an inkhelh huna Iverson hmachhawn dan tur a ruahmanna hi chipchiar takin a ziak. Introduction ziaktu Phil Jackson hian a lehkhabu "Last Season: A team in search of Its soul," tih buah khan Kobe-a'n 1996-2004 chhunga a khelhpui O'Neall-a nena an inngeih lohzia kha a ziak lang a. Inngeih lo hle e ti loin court chhungah an che ṭha em em thung. Chutiang chu an ni, an professionalism sanzia chu.

He lehkhabuah hian American Sports Photographer ropui Andrew D. Bernstein-an Kobe-a thla a laksak ho dah tel a ni bawk. A lehkhabu hi a ngaihnawm a, zir tur a tam. Kan ṭhanchhohnaah, hmasawn zelna atan pawh a ṭha. Thalai tan phei chuan chhiar ngei chi, Basketball tui kher a ngai lo!

4. Mi hlawhtlingte chuan hlawh­chhamna hi remchangah an hmang ṭhin: Carol Dweck hian a thil zirchiannaah hian kum 10-11 inkar naupang 128 zet chu pawl hnihah a ṭhen a. Pawl khat chu taima leh thawkrimho an ni a, group dang chu finna lama sangho an ni thung. Tihtur har deuh han tuk an nih ṭum pawhin mi thawkrim leh taima pawl ho chuan, a fing rual an dahkhawmte tih ang chu an ti ve thei vek. Dweck-i chuan, mi thawkrim leh mahni theihna chim chin hre chiangte hian harsatna leh hlawhchhamna an hmachhawn pawhin an beinawn leh mai a, mi ṭha lehzual zawk an ni thei ṭhin a ni, a ti.

5. Mi hlawhtlingte chu anmahni an inring tawk a, an beidawng ve lo: Dweck-i chuan, "I thil thlir dan hian i nunphung thui takin a nghawng a. I nih duh ang i nih theihna tur te, i ngaihhlut zawng mila nungin, i tum chu i thleng thei chiah em? tih zawhna pawh hi a chhang nghal ang," a ti bawk. Mi hlawhtlingte hi an lo hlawhchham ve fo ṭhin a. An hlawhchham apianga beidawnna leh mahni inrinhlelhnaa in bual at ching erawh an ni lo. Anni (mi hlawhtlingte) leh mi hlawhchhamte danglamna awm chhun chu - mi hlawhtlingte chu an beidawng ve lo a, an bansan ve lo hi a ni.

6. Mi hlawhtlingte chuan an hun an hmang thiamin an ngaihlu: ‘Hun hi tangka a ni’ thufingin a tih hi a dik a. Carol Dweck-i phei hi chuan, "Hun hi tangka ai pawhin a hlu zawk a ni," a ti hial. Mi hlawhtlingte chuan hun an hmang thiamin an ngaihlu a, an hmang daihzai thiam ṭhin. Ho mai maiin an hun an khawhral ngai lo a ni.

1997-98 Inkhelh runpui (season) tawp lam a ni a, Chicago Bulls chu, a zawna NBA champion an ni ṭep tawh a. An training session chu, Tim Mc Cormick, NBPA a mi, NBA star hlui chuan, a hmuna enna remchang a nei a. Phur viau mah se, Michael Jordan a tel ve dawn loh avangin a phur dan a nep deuh a. A hma zan nga chhung khan a zawnin Bulls khan game 4 an khel a, MJ chuan 38,42,46 leh 34 a thun nghe nghe a, game tinah minute 40 tal a khel ziah bawk.

Bulls chu an chak vek avangin, chutiang hnua an practice session-ah chuan MJ kha a chawl hahdam turah a ngai sa a ni. A rin loh deuhin, Michael Jordan kha, a teammate te thlen hma minute 45-ah practice na hmun thlengin, amahin a lo ti fe hman a, ball vawi 200 zet lo vawm hmanin, a pawlpuite lo thlen meuh chuan, a thlan a lo tla nasa hman tawh hle. Phil Jackson khan, MJ chuan, chawlh hahdam an mamawh tih a hria a. An practise session-ah team hniha ṭhenin, basket 20 score hmasa sa chak a tih tawp turin thu a ti tlu a. MJ khan, a ṭanpuite tan basket vawi 12 a thun. Chawlh hahdam a phu ber niah pawh, mi dang aiin a thawkrim a, zaa za a theihna hmangin, a hma aia ṭha leh thiam zawk nih a tumna avangin theih tawp a la chhuah sauh sauh a ni. A hun a hmang ṭhain, a ngaihlu ṭhin em em a, Michael Jordan kha tihpalh thilthua ROPUI a ni hlei nem!

Kan sawi takte kha Carol Dweck-i zirchianna aṭanga a thil hriat chian tharte leh a thutlukna zawng zawng a ni lo a. Hemi lo pawh hi a dang a la awm nain, kan sawi tak chinah khan duhtawk phawt ang.

Mi hlawhtlingte hlawhtlin chhan hi kan hriat loh thuruk engmah a awm ngai lem lo, kan hriat sa vek tho a ni. Chung thilte chu, kan zawm ve peih loh avang te, kan inthunun theih loh avang tea hlawhtling lo hi kan ni zawk fo.

Hlawhtlinna chungchang kan sawi apiang hian sawi ṭul tih deuh mai hi ka nei ta. Chu chu, hlawhtlinna tlangchhipa din hnua khawsak zui dan lam hi a ni. Kan sawi tam lo hle si.

Movie/ TV star lar tak, Hotshot, Two and a half man a chang ṭhin Charlie Sheen-a hian, "Hlawhtlin hnua awm dan kan inzirtir ṭhin lo a, hei hi a pawi hle. Hlawhchham hnua awm dan erawh chu, kan inzitir ṭha hle. 'Bei la, bei nawn rawh,' te kan ti a," a ti. Amah hi, hlawhtlin hnua awm dan thiam lo ber pawl a ni awm e. Buaina leh harsatna nen hian a inhnukhnawk reng mai a ni. Tunah phei chuan AIDS a vei ta hial.

Mizote pawh hian hlawhtlinna kan chan hnua kan nun dan tur hi kan inzirtir viau hi a ngai awm mang e. Han hlawhtling ve dek dek a, nun dan thiam lo ta riau, nun hloh ta, zu leh nulaa talbuai ta mai te hi sawi tur kan awm leh fur ṭhin.

Mi dangte mamawh lo leh thei em emin kan inhre zui fo a. Kan din­hmun hi reilotea phet zui mai thei a nihna te hi kan ngaihtuah ngai lem lo. Engpawhnise, kan lo hlawhtlin hian mihring tho kan la ni tih hi hriatreng tur. Kan mihringpuite kan la mamawh reng a. Kan hlawhtlinna avang hian Pathian kan nih chuan loh avangin Pathian kan la mamawh bawk.

Hlawhtlinna tih hrim hrim hi mahni ṭheuhin kan sawifiah a ṭul bawk awm e. Mahni mimala hlawh­tlinna kan hrilhfiah dan a zirin, kan kawng zawh a inang lo ang a, kawng dik kan zawhin, kawng dik lo pawh kan zawh awlsam tawh viau bawkin a rinawm. Mi hlawhtlinna mila mahni lo in teh mai te pawh thil awm thei a ni ang.

“Hlawhtlinna kan tih ber hi engnge ni ang aw? Nun kan tehna hi eng ber nge ni ang aw?”, hemi zawhna pahnih hi uluk taka ngaihtuaha, chhan a ṭul hle a ni. Hlawhtlinna kan tih chin hi a inang lo ang a, engchen chiah hi nge hlawhtlinna kan tiha chu thuhran ni se; engang mi pawh ni ila, kan thiamna, kan theihna, kan thawhrimna, kan hausakna te hi mi dangte tan, kan chhehvela mite tan a ni dawn lawm ni? Mahni mihringpuite ngei pawh hi 'hlep' ang hian ka hmu ta vek emaw tihtur a ni fo mai.

Zirna leh eizawnnaah kan lo hlawhtling hle a ni thei e. Mahse, thil hlu tam tak kan chan fo. A tawpa hlawhtlinna tak tak kan tehna tur chu, kan hna ropui leh ropui loh te, kan sum lakluh tam leh tam loh teah a ni lo ang; kan hlimin kan lungawiin, kan nun a hahdam em tih zawkah hian a ni fo ang. Bible-in, ‘Inhauhna ina sa tui hang hawp ai chuan, hmangaihna ina an tui hawp a ṭha zawk’, a tih kha ka hre chhuak ṭhin. Sumin a lei theih loh thilte hi, mihring nuna hlu ber ber an ni fo.

B.A zir ve tawh, an nu leh pate’n kohhran ṭhalaia inhman/ inkhawm an la phal loin, khawtlang thilah chhuah an la phal lo tih thawm ka hriat hian mak ka ti ṭhin. Zirna hi eng ang nge nia kan hriat ka hre lo a, mahse, Mizote chuan zirna hi certificate-ah a tawpin kan hre ṭhin emaw tihtur a ni fo. Mahni inkhung ngawr ngawrin, examnaa mark tam tak hmu phawt se, tichuan, hna an lo nei ang a, kan fate hian sum tam tak an lalut ang a, tih ngawr ngawr hi nu leh pa tam tak rilru a ni em tih palh awl tak a ni ta. Sum tam tak lakluh ngawt hi hlawhtlinna a ni ber lo. Sawrkar hnathawk lal tak nih ngawt pawh hi hlawhtlinna ber pawh a ni lo ang. NUN kan hloh si chuan, awmzia tak tak a nei lo. Mi hausa hlim lo leh mi lal tak hlim lo hi hetiang mi hi an ni fo an ti.

Mi hausa â kha, "Mi â zaninah i nunna an laksak dawn che a, i sum leh pai dehchhuahte kha tuta nge ni ang le?," tih zawhna a dawn chuan, chhanna a nei lo. Nunna hi a petu tan i hmang ang u. Chu chu, lei leh van hawlhtlang khawpa kan hlawhtlinna tur bulpui a nih ka ring.