Guest writer
F. Vanlalrochana
RANGKACHAK LEH ROSUM
Vawiin chu Greek thawnthu pakhat Midasa chanchin kan sawi dawn a ni. Midas-a khawvela lal hausa ber chuan hausak lehzualna ngawt a ngaihtuah a, rangkachak tam lutuk, chhiar sen loh neih a duh ber a. Mahse, a theihpatawpa a ngaihtuah pawh chuan hausak lehzual dan tur chu a hre tawh bawk si lo. Chutia a inngaihtuah lai chuan, beram vengtu ṭhenkhat an lo kal a, lal chu chibai bukin an rawn kun a. Putar pakhat Silenus-a hi an rawn hruai bawk a.
“Lalpa, he putar hi i thei huanah kan chhar a, kawng a bo a ni,’’ an ti a. Midas-a chuan, “‘Silenus-a pathian pakhat Bacchus-a ṭhianpa a nih hi,” a lo tia, a lalṭhutthleng aṭang chuan a lo chhuk a, putar chu lo lawm a, “Ni sawm ka lal inah hian cham ang che. Ṭha takin kan énkawl ang che a, tichuan, i ṭhianpa Bacchus-a hnenah ka hruai leh ang che’’ a ti a. Tichuan, ni sawm chhung Silenus-a chu a cham a. Midas-a chuan ruai te a ṭheh sak a. A tawpah chuan a mah ngeiin Silenus-a chu Bacchus-a hnenah a hruai kir leh ta a.
Bacchus-a chu a ṭhianpa a hmuh leh avangin a lawm em em a. Midas-a hnenah chuan, “Engpawh min dil rawh, ka pe ang che’’ a ti ta a. Midas-a chuan Khawvela lal zawng zawngte hausakna belhkhawm ai pawha hausak zawk dan tur a ngaihtuah ta a. “Engkim ka khawih apiang rangkachaka a chan theihna min pe rawh,” a ti ta hem mai a. Bacchus-a chuan nui chungin “I duh ang ngei chuan ni rawh se, mahse, chu chuan hlimna a pek che i ring em ni, Midas ?” a ti a. Lal duham tak chuan “Ring teh reng mai. Aw, Bacchus, ka dil chu min pe chiah maw,” a ti zui a. “Pe teh reng e,” Bacchus-a chuan a ti a, a lal in chhungah chuan a luh san ta a.
Midas-a chu a hawng ta a, a hnungah chuan a chhiahhlawhten an zuia. A khawih apiang rangkachakah a chang thei tak tak em tih hriat a chak ta hle mai a. Ṭhing ṭang a han thliak chhin a, a thing ṭang ken chu rangkachakah a chang ta vek a. Midas-a chu lawm ta em em a. A puante chu a han khawih a, rangkachakah an lo chang a, an tle sut mai. Mahse, rangkachak chu a lo rit si a, a kal ṭha hlei thei lo a, mahse, a hma aiin a let tam takin an hlu tawh zawk tih a hriat avangin pawi a ti teh chiam lo.
Tichuan, Midas-a chu a han kun a, kawng laia lungte mai mai chu a han chhar a, a khawih veleh rangkachakah an chang ta mai a. Lal chuan a chiahhlawhte hnenah a pe a, anni chuan an ak ṭha nghal a. Tichuan, lal chuan a khawih a piang chu, rangkachakah an chang zel a, a chhiahhlawhte chuan rit ti em emin an ak zel a. A lalin an thlen chuan, huana kal tlang pahin, rose senduk chu a han thliak a, rangkachak rose-ah a rawn chang nghal a. A rimtuina te chu a bo nghal vek a, Midas-a chu a lawm em em tho.
Apple te chu a han lo a, a chhiahhlawhte hnenah chuan a vawm phei zel a. A ro dah ṭhatna in a dah turin a ti zel a. Thingkungte chu rangkachakah a han chantir zel a. A eng vu vu mai a,a mawi lo hle mai. Mahse Midas-a chuan a thing hmuh tawh azawnga mawi ber niin a hre ve thung a ni.
A lal inah a han lut a, a hah tawh lutuk avangin ṭhutthlengah chuan a thu hnawk a. Ṭhutthleng chu rangkachakah a chang nghal a, a rit lutuk a, hun sawn theih pawh a ni tawh lova. “Insilna turin tui han la teh u, eitur kha siam nghal rawh u, ka ril a ṭam tawh lutuk,’’ Midas-a chuan a ti a.
Chhiahhlawhte chuan chawhtawlh tangkaruaa siam hian tui fim thianghlim tak an rawn chawi a. Midas-an a han khawih veleh chuan tui te pawh chu rangkachakah an chang nghal leh ta vek a! Midas-a chuan a kut pawh a sil thei lo a, a kut chu a la chhuak vat a. Thil ei tur chuin a han ṭhu a. Dawhkan a han khawih chuan dawhkan puan vel zawng zawng chu rangkachakah an chang leh ta vek a, Midas-a chu a la lawm cheu!
A chhang ei turin a hmui a sik rual rual chuan rangkachakah a chang leh ta, ei theih a ni ta lo. Cake chu a rang a rangin a la thut a, a kaah a hnawh lut rawp rawp a, a sak hma a lem hman a beisei a ni. Chu pawh chu a thei lo. Lal khawngaihthlak tak chuan a uain ṭha mi chu a han la a, a han in thut mai a, a lem nghal a, mahse, chu pawh chu a helh thla awl awl a, a pum a nuam ta lo hle mai a.
A hmaa eitur tuihnai tak tak inhung dul mai chu a thlir vawng vawng a, engmah chu a ei thei si lo. A rilṭam tawngkhawng chuan ei a han tum leh a, thirkuta sangha a lekkawhte pawh chu rangkachak a lo ni zel mai a. A tho a, a rilṭam chu a theihnghilh mahna tiin huanah a kal vel a chhiahhlawh pakhatin a rawn pan a, lal chuan a kutin kal kiang tur in a lo vai a, a chhiahhlawh pawh chu rangkachak milimah a lo chang ta a. A ding khawng ta reng a! A che thei tawh lo a, a ṭawng thei tawh hek lo.
Midas-a chu a thlaphang ta hle a, mihringah a chantir leh thei tawh teuh si lo. Chutia a thlir reng lai chuan a fate chu a lam panin an rawn tlan a. Ngaihtuah lem lovin a fate chu a han kuah ngawt mai. Anni pawh chu rangkachak milimah an chang ve leh ta !
Chutah zet chuan Midas-a chu a mang a ang tak ta. Midas-a khawvela hausa ber chuan a eiin a in leh ang em? A fate chu rangkachak lim an ni reng tawh mai dawn em ni? Khawvel puma hausa ber, khawvela buh leh thlai zawng zawng te pawh lei zo vek thei chu riltamin a thi mai dawn em ni ang.
Lal mangang lutuk chuan a fate rangkachak ni ta te chu a han kuah leh vawng vawng a, a han ko leh lawm lawm ṭhin a. Mahse milim te chu an ṭawng thei tawh si Io.
Tichuan, Midas-a chu a tlan ta puat puat a, Bacchus-a chu va hmuh a, a khawih apiang rangkachaka chan theihna chu laksak tura ngen a tum a ni. A theih ang tawka chakin a kal a, a kawrte lah chu a rit bawk si. A tawpah chuan ni tlak dawn ṭepin Bacchus-a lal in chu a va thleng ta ṭawk a. Chu pathian chuan “Enga ti ngei lo kir leh, i duh ang chu ka pe che a ni lo’m ni?” a lo ti a.
Midas-a chuan, “Aw ka khawih a piang chu rangkachakah a chang thei ngei a lawm, mahse, aw Bacchus, ka lungngai ta em em thung si a ni. He thiltih theihna hi min laksak hram rawh. Engmah ka eiin ka in thei si lo, ka fate pawh rangkachakah an chang zo ta si” a ti a. Bacchus-a chuan, ‘‘Hausakna hi hlimna a ni lo tih ka hrilh che a ni lo’m ni? Min rawn tibuai tawh lo mai teh, Midas’’ a lo ti a Chutah, Midas-a chu a ṭhingṭhi rawp a, a mittui chu rangkachakin a rawn luang zawih zawih a, Bacchus-a khawngaihna chu a dil ta ngawih ngawih a, “Rangkachak ka lo ngaisang lutuk kha, ka lo tisual der a ni, nasa takin ka tuar phah ta a nih hi. Min ngaidam hram rawh, Bacchus. Engtinnge mi pangngai ang khan ka awm leh theih ang?”’ a ti ngawih ngawih a.
Bacchus-a chuan a khawngaih ta a. ‘‘Kal ta la, Pactotus luiah va in bual rawh, tichuan, i khawih chu rangkachakah a chang tawh lo ang,’’ a ti ta a. Midas-a chu lawm lutukin a zuang tho a, lui lam pan chuan a tlan ta char char a. Tuiah chuan a zuang lut nghal a, tui chu a tle eng deuh set set a. Tichuan, a dam ta tih a in hre ta a.
Tui aṭanga a lo chhuah chuan a han hawi let a, lui mawng chu a inbualna thliah khan a lo eng vek mai a. Tun thleng hian a la eng reng mai a. Miten rangkachak an la chhar nawlh nawlh fo. A lo chhuah veleh chuan thing ṭang a han khawih a, hlauthawng takin a thlir a. Mahse, rangkachakah a chang ta lo, a lawm ta em em a. “Bacchus-a chu fakin awm rawh se, ka dam ta” a ti a, lei a han khawih a, lung a han chhar khawm a, rangkachakah an chang ta lo. Grape te chu a lo a, a kaah a han dah a, tui ti takin a ei ta mawlh mawlh a.
A fate leh a chhiahhlawh rangkachak lim a chang ta te kha a han hre chhuak zawk a, a biangah mittui a rawn luang a, mittui tak tak rangkachak ni lo a rawn luang thla ta a ni. Lui bula ina mi chu bel a va hawh a, lui tui chu a thal khat a, a lalin pan chuan a tlan ta a, a tui ken chuan a fate leha chhiahhlawhte lim chu a leih ta a, mihringah an lo chang leh ta a, a lawm takin a fate chu a kuah vawng vawng a hlim takin inchhungah an lut ta a.
Chaw ei dawhkan bulah chuan a ṭhu a, “Heng rangkachak thlengte hi la bo ula, thleng pangngai han la rawh u, rangkachak hmel hi chu ka hmu peih tawh lo,’’ a ti a. A chhiahhlawhte chuan a thupek ang chuan an ti a, eitur tui tak tak an rawn chhawp nghal a. Lal chuan a lo ei duak duak a, tui a ti ngei mai. A thil ei tawh zawng zawngah chuan tui a la ti ber a ni. Tichuan Midas-a chu a lo dam ta. Hausakna hian hlimna leh thlamuanna a pek lohzia a hre chiang hle a ni.
Tunlai mi tam tak hi Midas-a ang mai hi kan ni ta a,kan khawih apiang mai hi rangkachakah chang se kan ti a,eirukna,smuggling leh thil dik lo chi hrang hrangah kan inhnamhnawih ta a. Hengte hian rei tak a daih lo a,hlimna tak tak min thlen dawn lo. Rei loteah lungngaihna chuan min tlak buak thuai mai dawn a ni.
Sap hla pakhat ka ngaithla ṭhin a, tlem han tarlang ila:
What profit is found in earth's silver and gold
How sad at the close of life's day
If for the exchange one must lose his own soul
From Heaven's door be turned away
Pawisa sum leh paia hausakna hi chatuan daih a awm lo. A thawk chhuaktu ber pawh chatuana dam thu a awm hek lo. Hlan chhawn tur mi ṭha, fa ṭha a neih loh chuan an sumdawnna te, an thiltihte a ral thuai ang. Ei ruk chingte hi nuamin lang mah se, kan mit hmuhah an tla chhe mek zel chu a nih hi.
Mi taima leh mi dik leh rinawm te erawh chu, ding chang loin lang mah se, an tlo ṭhin. Mi awkhrawl te, kut tling loa hausate chu an liam thuai ang a, mi taima leh dik leh rinawm te chu he ram luahtute hi an ni zui zel ang. An thlan tui leh an tawrhna te chu he hnam chelhtu hi a ni zawk zel ang. Chanchinbuah an kawm ngai lo mai thei, TV-ah kan hmu ngai lo mai thei, khawvela Lalna leh thuneihna an chang ngai lo mai thei,Mahse, an tel lo chuan engmah kan ni dawn lo a ni.
Rim taka thawk a, bei a, rinawm taka mahni hna thawk ṭhintute hi ngaihsan luai luai an ni ngai lo mai thei, an che vel aia hmuhnawm tih alo vang hle. Leia rosum leh in ropui takte hi a ṭha e. Dik taka neih chuan a hlu. Lal Isua ai erawh chuan mi tam takin kan thlang a, Vana in nuam pawh chân phal hial khawpin, Leia in ropuite hi kan thlang zawk niin a lang. Vana kan chatuan in tur thlangin, thlir zawk ila, dik taka kan tiha kan neih zawh loh tur in ropui leh thil ropuite hi awt lo ang u.
I'd rather live in Heaven than to own all earth's silver and gold
And I'd rather have Jesus my Savior than the diamonds of a palace
And I'd rather be a beggar live in a little shack by the road
Than to own all earth's treasures with no title to a future abode