EX

Reader Digest June 2013 thla chhuakah khan, Walter Mosley-a thuziak tawi te, "Anybody could be replaced in under a second" tih a awm a, ka la hre reng mai. Chutah chuan US President an ngaih san ṭhinzia thute a ziak a. President Kennedy-a te phei chu an ngai sang lehzual em em a ni tih a ziak a ni.

President Kennedy-a thah a nih hnu khan TV an en a, a pa hnenah, Jackie Kennedy-i bula pa sang deuh ding chu tunge a nih a zawt a, ani chuan President a nih thuin a lo chhang a. Mosley chuan, "Kennedy-a kha ni lawm ni President?" a tih chuan, a pa chuan "A thih veleh khan pa sanga chu president a ni nghal," tiin a lo hrilh a. Heta pa sang tak an sawi hi Lyndon B. Johnson-a a ni. Chutah chuan, Mosley-a chuan a tia lawm, "He khawvelah hian mihringte hi eng ang chiaha pawimawh nge kan nih, tih hi ka rilruah a lo awm ta a. Tuna kan dinhmun hi mit khapkar leka chan thei kan ni a, kan tel loin khawvel hi a lo kal thei nasa mai si a, chapo leh induh tur kan awm lo a ni," a ti ta a ni.

Walter Mosley-a hi crime fiction ziaktu lar, novelist langsar tak a ni a, Easy Rawlin- a channa a ziah ho chu a sulhnu lar pawl a ni. Denzel Washington-a channa The Fall of Heaven pawh kha, a novel Devil in a Blue Dress behchhana siam a ni.

Keini hi chu, nihna pawimawh chu sawi loh, Phone hum thiam ṭawk ṭawkte pawh hian, kan tel loin khawvel hi a kal thei lo emaw kan ti ta sup sup mai, a ni teuh si lo. Kan va han thu lo tak. Eng thilah pawh "ex" nih hi chu awmzia a awm thui lutuk tawh lo. Chumi chu a lo ni tawh ṭhin tihah hian, hlutna a tam lo. 'Chumi chu' kan nih hunlaia kan thiltih erawh chuan, hlutna min siam sak fo thung.

Mi tam tak chuan, eng dinhmun emaw kan han luah a. Kan thaw lian em em mai. Chung dinhmunte chu chatuana kan ta tur a ni si lo. Hunbi tuk chhung chauh dinhmuna din phei chuan, invaivung nasat lutuk hi a ṭha lem lo. Chumi chu a lo ni ṭhin a, tih hian kan nih tawh loh hnuah hlutna min siam tam lo. Mi dangte tana hahdamna leh nawmna, hmasawnna kan thlen erawh chuan, kan nih tawh loh hnuah hlutna min siam sak ṭhin a ni.

Mit khapkar leka dinhmun inthlakthleng theihna khawvela khawsa kan nih avangin, kan khawsak dan kan uluk a ngai hle. 'EX' hi chu mi tam takin an 'ten' tlangpui tawh.

Tuk khat Indoor class kan kal tur chu kan thianpa hi a nuam sam vak lo a. Mess bulah chuan Ambulance a lo ding a. Ambulance a chuangte hnenah chuan Training Complex lam pan tur a ni em tih a va zawh dek dek chuan, Hospital tirhkah pakhat lo chuang ve chuan ngeiawm tak hian a lo chhang a, kan ṭhianpa pawh chu a lungawi lo hle a.

Ke-in Training Complex lam chu kan pan ta a. Mihring hi mahni tawka chapo ve tawk leh induhtawk tak mai hi kan ni vek mai a, chapo te hi a ṭha lo a ni tihte kan sawi a. Eng anga mi lian, lal leh ropui pawh ni ila, zan khat thil thua kan dinhmun hi danglam thei a ni. Politician ropui tak pawh ni ila, inthlana kan tlak hlauh chuan, Politician inthlana tling zo ta lo kan ni mai dawn.

Khawvel dinhmun leh ropuina te hi chu rei lo te atan mai chauh a ni. Khushwant Singh-a khan, On Myself tih a ziahah khan, "Wealth and power make people arrogant and Mannerless" tih hi a sawi a. Hausakna leh thuneihnain mi a tichapoin, nungchang a hloh tir ṭhin a ni a tihna a ni. The Illustrated Weekly of India neitu Jain Brothers-ten amah ban tura thutlukna an siam chu an tisual a ni tih an pawm theih miah loh na chung chang a sawina a ni a. Copy 8000 aṭanga Copy nuai li a kaipuitu Khushwant-a hi an ban vei rawk a, an tlachhe duai duai mai a ni.

Khushwant-an a sawi ang hian, Mi, a dinhmun a lo ṭhat a, a lo lal a, sum te a lo ngah hian, khawi aṭanga bul ṭan nge a nih te a intheihnghilh ṭhin a. A lo chapoin, mi tana ninawm te a lo ni a, a nungchang te a lo hloh a. Amah ngei pawhin a lo tlakchhiat phah ta ṭhin a ni.

Mihring hi kan lo upat a, tawnhriat a lo tam hian khawthlir hi a lo inthlak ve zel a. Hetiang hi ka lo ni ta. Thil tam tak ka hmu a. Ni awma kan ngaih loh a lo nih nasatzia leh tihawma kan ngaih loh an lo tih nasatzia ka lo hre ta a. Khawvel hi keiina a dum leh a var tia ka thliar vek theih a lo ni lo tih ka lo hre ta a!

A taka ka kawm miah loh, hmaichhana ka la hmuh loh, an chanchin mi sawi ka hriat rikngawtah hian ngaih dan leh hmuh dan ka nei ta ngawt lo a. Chutiang thu hriat fo pawh chu ka mamawh ber a ni chuang lo tih ka lo hre ta a.

Thil thleng, a thlen dan kim chang ka hriat miah lohah hian ngaih dan ka siam ta lo a. A thlen dan kim chang leh a thu kima ka hriat thil pawh ngaih dan siamtu tur ka nih loh chuan ngaih dan ka neih kher a ṭangkai chuang lo tih ka lo hre ta a. Ka ngaih dan ka sawi kher hi a la ṭul lo leh zual tih ka hre ta bawk.

Kan ngaih dan ni lo thil miin an sawiin, lo chhan ve zut zut zel hi a ṭangkai lo a. Mi zawng zawng hrilhfiah tum pawh hi a ṭul lo a, thil thleng chungchanga hriat nei mang lo pawhin ngaih dan khal pui pui an lo nei sa tawh a, min ngaithla kher lo ang tih ka hrethiam ta bawk.

Ka thinrim em avanga ka ṭawng phiar phiar te, eng thil emaw ka tih vakte hian keimah tho ka intichhe mai mai a lo ni tihte ka lo hrethiam ta zawk a! Thinrim avanga thinrim vak te, lungawi loh avanga lungawi loh vak te hi mi fim tak khawsak dan tur a ni lo tih ka lo hrethiam ta.

Khawvela mi zawng zawng hi ka ṭhiante an ni lo a, ka duh leh beisei angin min be ṭha vek dawn lo a, an hotupa ang vekin min lo dawngsawng dawn lo tih ka lo hrechiang ta a. Khawvelah hian ka thu lo em em a, ka ngaih dan ang hian khawvel a kal lem lo a, khawvel chhe takin min hualna karah pawh keima tana beitu tak tak tur chu keimah bawk a ni tih ka hi tunah chuan ka lo hre ta.

Khawvelah hian mi zawng zawng ka ti lawm dawn lo a. Vawi khat pawh ka la biak loh leh ka la kawm lohten min haw ve ringawt thei tih hi ka pawm a. Dik taka tiha, chutiang nun mai chu a ṭha ber a, a tlo ber tih hi ka pawm. Rilru hahdamna leh chawlhna pawh hetiang zawk hi a lo ni tihte pawh ka lo hrethiam ta a!

Mihring dinhmun hi a ngai reng lo a. A inthlak danglam ṭhin a ni. Vawiina mi ropui tak hi naktuka engmah ni lo thut thei a ni. Khawvelah hian eng teh vak hi kan lo ni lo a. Heti mai hi kan lo ni.

English Poet ropui PB Shelley-a hlahril hmingthang tak Ozymandias tih hi kan hre fur awm e. Kum 1818 daihtawha a phuah kha a ni a. Mihring nun ka ngaihtuah chang hian ka hre chhuak fo ṭhin a ni. Lal ropui tak ni ṭhin kha, a hun a liam chuan eng tehchiam mah a ni zui ta lo a ni. A chapo hle tih chauh kan hriatzui sak Lal lim tla keh darh tawh chanchin puan chhuahna hla hi kan nuna zirlai pawimawh tak a ni a. Kan unaupa Vanlalchhunga Chhakchhuak hian Mizo ṭawngin a lo dahchhuak tawh a, kan thu kharnan a lehlin sa hi ka’n ring tlang mai ang e:

Kâwlvalenchhama lêng hriat loh chhingkhual ka tawng,

Heti'n anka min hlan: "Sakruang kimtlang tel lo, Hringmi fuke a ding ṭhiang rûal thlalerah;

A kiang vaivuta sakhmel inphûm zangthal,

A chal chûar leh hmui hmai núr lo lang te leh; Zahngaihna tlachham tak hmelah chuan,

A sakruang lim duanga dintu'n, a hril zo ngei a nunzia zawng:

Thalêr ram ro reh a, sakruang lim tlabal leh darh sarh tawh kal tlang pawhin,

Diriam chíng kut leh, a châwmtu thinlung chenin.

Milim ṭhuthmun lungpherah chuan,

He thu hi a chuang a:

'Lalberte Lalber, Ozymandias-a ka ni. Nangni michakte u, ka thiltih ropuite hi ngâi ula, tláwm mai rawh u.'

Chu mai chauh chu a ni; chu milim tlabal darh sarh kianga,

Thlalêr vaivut cham kara, hmuh tura hnutchhiah awm chhun chu ni."