Guest writer
F. Vanlalrochana
DENZEL-A LEH DARCHHAWNA
Vawiin chu he thupui hi hmang teh ang! Daih mai a! Chhan dang vak pawh a awm chuang lo, an pahnih chanchin hi ka sawi kawp duh a ni. Chu zawng chu a ni mai. Inzawmna an neih pawh ka hre lo a, engemaw hunlaia John Cena chhungte LPS-a an interview hluai ang boruak kha Pu Darchhawna te boruak hap a ni lo nasa bawk si.
DARCHHAWNA
Mizote hian mi ropui tak tak leh kan hnam tana mi hlu tak tak, sulhnu hlu tam tak hnutchhiahtu hi kan nei nual a. Chung zinga mi tam zawk chuan, an chanchin hi an thup emaw ni chu aw, tih theih turin an khawsa a. A hretute chuan chawimawi ṭhin mah se, Mizo hnam pum pui huap anga an chanchin sawi khat tak an ni fo! An hlutna phei chu a bo chuang hauh lo a.
Mizo mi ropui tak tak chanchin leh an hlutna hi tawite tein ka ziak zauh zauh a. Mi hlutna, mi ṭhatna, mi ngaihsanawmna hi sawi ila, infah tawn ila, mi ṭha zawk, khawtlang nun ṭha zawkah kan chhuah ka ring ṭhin. Kan titinaah, a bikin Social Media-ah hian inhmuhmawhna (Negativity) hi a nasa em em a. A hahthlak ṭhin. Hetiang beihletna pakhat chu mi ṭhate chanchin mawi leh mi ropui te chanchin hlu sawi te leh mi inthupte hlutna hai chhuah leh sawia, anmahni kan chawimawi ve hi a ni ang.
Pu Darchhawna hi mi ropui tak mai a ni a. A ropuizia leh a rilzia leh a thukzia hi belchiang a piangin an chian ka ring. Heti hian, Pu Darchhawna chanchin tawi hi i han sawi dawn teh ang:-
1. A autobiography hi a awm tih ka hriatna a rei tawh a. A zuar chhuak meuh lo a nih hmel a. Lei tur ka hmu zo hlek lo mai a. Ka chhiar duh si avangin, an inah kan ṭhian pakhat hi "Va kal teh,mi va dil sak teh," ka ti a. A va kal a. Copy hnih chauh, file copy atana an dah hi an lo nei tawh a. An han phal meuh dawn lo na a, Pu Darchhawna chu a han sawi pui a. Ka tan chuan a phal ta hlauh a. Ka kutah a lo awm ta a ni. Chu chu a chanchin ka hriatna tam tak chu a ni ta a.
He a Autobiography bakah hian lehkhabu 22 a ziak a. Music, Theology leh History a tam. A lehkhabu ho hi a ṭha a, belhchian a dawl a, a tlo ang. Hun fiahna dawl zo tur chi a ni. Hriatna lama kan hnam ṭhanna tur a thlur tam a, chu chu a kutchhuak hlut leh zualna pawh a ni awm e.
2. Eizawnna lamah a chhuanawmin a thleng sang hle. College pathumah Principal a ni a. Art and Culture Department-ah Director a ni tawh bawk a. Chief Minister Office-ah leh NEHU hnuaia Mizoram Campus-ah OSD-in a awm tawh bawk. OSD chu Officer on Special Duty tihna a ni tih kan hre vek awm e. NEHU Mizoram Campus kha ama bul ṭan hi a ni. A tawn ang bak hi tawn leh chuan tur pawh a awm chuang awm lo e.
3. Historian a ni a. Australia ram aṭangin Pathian thu a zir chhuak a. Solfa thiam a niin, hmar bial tiharhtu a ni. Music a thiamin a hre em em a. Classical Music thlengin a hre ril hle. KṬP leh YMA hruaitu hlun a ni a. CYMA OB hlui niin, Sub-Headquarters YMA Lunglei-ah President te pawh a lo ni tawh ṭhin. kohhran upa a ni bawk
PC Laldingngheta sawi ka la hriat reng pakhat a awm. Vawikhat chu an kohhranah zaipawl lar tak pakhat hi an zai a. Upa Darchhawna hi inkhawm hruaitu a ni a. An zai zawh chuan, thil dang an han tih zawhah a sawm nawn leh a. "An hla ngai kha note chanve-a hniamin han sa leh teh se," tiin a sawm a. An han zai leh chu, "mawi tak a ni," a ti. A hma ai fein a mawiin ngaihthlak a nuam ta zawk a ni awm e. Chutiang chu a ni, Upa Darchhawna chu.
3. Essayist ṭha a tling a. Ṭhuamtea Khawlhring phei chuan, 'Mizo essayist tha ber'-ah a pawm a. Kan ngaih dan a inang. A hriatna a zauin a thuk a. Philosphy ṭha tak a nei a. A essay te hi a khal ṭha hle. Beisei ram 1 leh Beisei ram 2 -ah khan a essay ho chu a khungkhawm.
4. History, Music leh Theology lam kutchhuak angah tih thu kan sawi tawh a. Amah hi Historian leh Theologian a ni reng reng a. Duh se chu Australia ramah Pastor a ni thei ang. Rimawi lamah a thiamna kan sawi tawh a, Kristian Hlabu buatsaihna kawnga mi pawimawh a tling pha a. A hla lehlin, KHB 4-na 'Pathian ropui rawh se' tih hla te hi hla ṭha a tling.
5. Mizo Academy of Letters hruaitu hlun a ni a. President te pawh a lo ni tawh. Mizo Academy of Letter hruaitu nih a, President nih phak hi chu a nep lo. Mizorama Hindi a darh zauna tura tha thawhhlawk tak a ni bawk. Mizo history Association puipa a tling. Kohhran leh vantlang thila a inhmanna a ropui a. Chawimawina pawh dawng nasa.
6. A hriatna a rilin a nghet a. Mizo hla hriatna kawngah phei chuan a aia hre tur hi an tamin ka ring lo. Culture kaihhnawihah pawh a ni ang. Cathedral Quartet an zai dawn ṭumin, Bass satu George Younce-an, Kirk Talley-a chungchang sawiin, "Amah tawp hi Institution a tling a ni," a tih ang kha Mizo History leh Literature-ah te, Music history-ah te chuan a tling pha ve a ni. Symposium pakhatah resource person-ah a ṭang a. Vanneih thlak takin ngaithlatu zingah ka tel ve hlauh a, ka inchhir lo hle. Ngaihnawm ti takin ka ngaithla a. A hriatna thuk lutuk kha mak ka ti a. Zawhna chhan theih loh a neih ka hre lo bawk a. A chhang ngaihnawm viau zel bawk a. Anni ang ni ve tur chuan tawn leh hriat belh tur kan la ngah hle a ni. Khata ṭang khan a ropuizia leh a hriatna thukzia ka man fiah.
7. Padma Shree (2005)te, Academy Award (2004) te dawng tawh a ni a. Best Citizen of India (1998), Millenium Award (2000)te, Shri Ganga Sharan Singh Puroskar-1999 te pawh a dawng a. Award leh chawimawina dang pawh a dawng ṭeuh mai. Ka hmuh dan chuan, pa chapo lo tak mai leh inti vei lo tak a ni. A kut chhuak leh a sulhnu bihchiang chuan an ngaisang ang. Hriatna buhzem pakhat a tling.
8. Public service-ah a dam chhung hun tam tak a hmang a. Sulhnu hlu tak tak a hnutchhiah. Amah ang hi Mizo zingah lo pung deuh deuh rawh se.
DENZEL WASHINGTON
Movie Star lar Denzel Washington-a hian chanchin ngaihnawm tak tak a nei a. Lemchan thiam ropui berte zinga chhiar tel a ni a. A channa film lah a hmuhnawm hlawm!
Pastor fapa a ni a. A naupan lai hun ṭha tam zawk pawh Kohhran huang chhungah a hmang a ni. Chutiang chu ni mah sela, a han rawlthar chhuak chho chu rinna lamah a hnungtawlh ta a. Pathian lak ata a lo hla ta a ni. A rinna a ringhlel a. Pathian thiltihtheihna chungchangah pawh zawhna a ngah ta hle.
Kum 14 a nihin a nu leh pa an inṭhen hlauh mai a. Ṭhian sual a kawp a. A nunah harsatna a tawk chho ta a. Chutiang hun harsaah chuan, a nun uluk takin a chhut kir a. Tleirawl nun harsa tak a hmanna karah Pathian khawngaihna a hmu thiam thar leh a. Lalpa lamah a kir leh ta a. Vawikhat mah a peng tawh lo.
Harsatna karah Lal Isua rualin a kal ta hram hram zel a. Chungte chu chhuang takin a puangchhuak ta zel a ni. Engkimah Pathian hnenah a lawm a. A hlawhtlinna zawng zawng pawh chu Pathian hnen aṭanga a hmuh a nih thu a sawi ṭhin. "A laka rinna ka hloh lai pawh khan, Ani chuan ka lakah rinna a lo hloh ngai hauh lo," tiin a sawi ṭhin a ni.
Sual kawng zawh thui loa chhanchhuahna a chang chu a lawmzia thu a sawi fo! A tleirawl chhuah tirha a kawm ho kha, tan inah kum 40 te an tang hlawm. A vannei ve bawk reng a, Pathian khawngaihna avang a ni tih a chian avangin a sawifo nghe nghe.
1983 khan nupui a nei a. Fa pali neiin, vawiin thlengin nupa hlim tak an la ni. Hollywood nupa tam tak hi chu inṭhen leh an sam a ni. Amaha nung tlat Lal Isua avangin chhungkaw duhawm tak a dinin a kaihhruai zui zel thei a ni!
Denzel Washington-a hi Dec 28, 1954 khan a lo piang a. Fordham University aṭangin BA (Drama and Journalism) a zir zo a. Lemchan lamah a inhmang chho ta a. Oscar Award pawh hi ṭum hnih a dawng ta a. Courage under Fire, Crimson Tide, Glory, Malcom X, Philadelphia, The Hurricane, The Bone Collector, Remember The Titans, Training Day, etc hi a movie channa hoah chuan kan hriat lar pawl a ni awm e.
Zu in ṭhin a ni a, a sim a. A phak ang tawkin Pathian thuchah a puang ṭhin a. A remchanna lai apiangah Lal Isua tlanna thute a sawi hram hram ṭhin a ni. November ni 22, 2017-a an interview naah pawh..."Tunlai khawvel, beng tiza thei thil tam tak awm tawhna hmunah hi chuan Kan sualte tlanna atan Lal Isua a thi tihte hi rin mai a har ṭhin. Hriat chu hre tawh mah ila. Kan theihnghilh leh ṭhin," a ti a ni.
Denzel-a nun aṭanga kan zirturte
1. Khawvel mi lar hrang hrangah hian Piang thar, Lal Isua pawmtu an awm tam a. Mizote pawhin an chanchin kan hre fo. Heng an chanchin kan sawifo tam tak hi, chhuanawm viau mah se, Ringtu tihawm loh tak lo tih leh nulh hi an nei ṭhin. Mihring hi famkim hauh lo mah ila, khawvel mite tih ang sual langsar leh thil danga kan hming sawizawm a nih leh ṭhin chuan a fuh thei lo. Chutiang lakah chuan Denzel Washington hi a fihlim viau a ni.
2. Engtiklai pawh Pathian a dah pawimawh ber a. Lal Isua a zahpui ngai lo. Pathian thu sawi tura an beisei lohna hmunah pawh a zep tel fo. "Pathian hi dah pawimawh ber ang che u," tiin mi dangte a fuih ṭhin. Dillard University zirlaite kianga a thusawinaah pawh a sawi nghe nghe a ni.
3. Kristian chhungkaw ṭha a din. Hollywood star dang tam tak ang lo takin kawppuite lakah rinawm lohna sawi tur a nei lo bawk.
4. Rinnain a nung a. A nun kaihruaitu lian ber chu a Pathian rinna a ni.
5. A chapo lo bawk. Chapona hi sual lian zawka min hnuklut theitu a ni a. Pathian khawngaihna nen chapona a hneh ṭhin.
6. Ni tin Bible chhiarin a ṭawngṭai ṭhin. Thlarau pawlna changin hlim harhna pawhin a lo khawih ve tawh hial a ni.
TLANGKAWMNA: Mi tak tak chanchin hi a ngaihnawm ṭhin, Takna hian tlona a thlen a, tlona hian hlutna a siam ṭhin. Darchhawna leh Denzela pawh hi an tak a, a tlo a, an hlu a ni. Titi Khawchang column-ah hian kan infah tam ber chu mi chanchin a ni. Chanchin ṭha, chanchin ngaihnawm kan infah a. Kan thu hi rintlak sela, hriatna tling min pe ṭhin se tiin chanchin hrang hrang kan sawi a. Ngaih dan infah ngawr ngawr aiin, ngaih dan siam theitu thu ṭha, hriatna pui theitu thu tling, mahni tuizawng aiin mi mal leh hnam anga kan ṭhan theihna tur kan chhawp chhuak tlangpui a ni. Kum 2023 kum chanve kan lo hmang zo ta a, Kum chanve kan la hma bak hi, kan hman liam taka aia ni ṭha zawk, thla duhawm zawk, kum chanve hlawk zawk hmang thei turin duhsakna ka hlan a che u. Malsawmna lo dawng ang che u.