HRINGNUN THLIPUI

Khawvel thil thlengah hian kan thu lo viau mai. Kan nunna leh kan hun hi kan ta emaw kan ti fo a, thu em emin kan inhria a, nia kan hriat dan anga her vel mai maiah kan ngai fo. A lo ni teuh si lo. Kan thu hauh lo. Kan duh loh danin thil hi thleng a, ni lo se ka tih a ni a, ni se kan tih a ni lo a, kan thu lo em em a ni!

Muang taka kan awm laiin hringnun thlipuiin min han nuai a, min han sawp zet zawngin kan nun hi kan thu a nih lohzia a chiang ṭhin. Hringnun thlipuiina mi a sawp hnu a, kan thutlukna siamte chuan min tiropuiin, min tichhe ṭhin.

Thawnthuah te leh, thuziak tam takah te, Mihring nun kawng zawh hi tuipuia khualzin mek anga tehkhin a ni ṭhin. Ringtu thlarau nun kawng leh tuipui khualzinna hi tehkhin a ni fo bawk. A chang chuan tluang takin, tuipui dam dup maiah kan zin a, hriat loh karin tuifawn a lo so but a, a chang leh thlipui a lo tleh thut a, a chang chuan hmar arsi hmu miah loin kan then kan then a. Hringnun tuipui zaua kan khualzin kawngah ringtute kan vanneihna chu kan Lawnga Lal Isua a lo tel ve hi a ni. A buaithlak ber chu Lal Isua chu ngaihsak loin kan lawngah chuan thil dang kan ti a, khaw dang kan lo hawi a, kan lo ngaih thah a, Lal Isua pawh thlamuang takin a lo chawl a. Hringnun thlipui a lo thawk a, kan lo auh ngai loh avangin kan hre chhuak mai lo a, kan buai fe hnuah kan hre chhuak a, kan au chauh ṭhin.

Kan tunlai khawvel hian Amah theihnghilhna remchang min siam sak nasa tawh khawp mai. Hmanraw changkang ber ber a lo chhuak a, engkim a lo awlsam a. Kan mit chak zawng, kan beng zatna zawng, engpawh mai hi hmehkhep pahnih khat hmeha neih theih a ni ta fur mai. Pathian bia a, a rawngbawla hun hman chu hun khawhralnaa ngai khawpin, mahni leh mahni kan inawm tlei ṭan ta. Ṭiau dupa in sa ang kha kan ni, Lal Isuaa kan sak loh chuan. Thlipui leh tuifawn a lo lan hma chuan, in nuam leh duhawm tak a ni. Lal Isuaah kan sak miau loh chuan, tuifawnin a len chhe vek a. Khawvelah hian duhthlan tur leh belh tur pawh nei tawh loin kan inhre ta ṭhin a ni. Ṭiau dupa tuipui fawnin kan nun min len bo sak lai pawhin Lal Isua chuan a chuanna lawnga lut turin min la au reng a. Kan luh leh luh loh thua kan thutlukna chuan Chatuan a hawlh ta ṭhin a ni.

Amah Lal Isuan hmaichhana a thlan te ngei pawh khan a takin hringnun thlipui hi an lo tawk tawh ṭhin a. Ni khat chu kan Lalpa khan dil kamah a zirtir a. Nilengin. A zirtirna ngaithlatute hnenah chuan tehkhin thu hrang hrang hmangin a zirtir a. Hemi ṭum hian a tehkhin thu hmingthang tak mai pakhat "Buh chi theh" tehkhin thu te pawh kha a sawi. Tlai lam a lo nih chuan, dil ral leh lamah chuan, ‘i kai ang u,’ a ti a. Lawngin an kal ta a. Lawnga an chuan lai chuan thlipui na tak mai a lo tleh a, tuifawn te pawh chu lawngah chuan a lo fawn lut hlup hlup mai a. Lawng chu tuiin a lo khat dawn ta mai a. Lal Isua lah chu lukham khamin, lawng mei lamah chuan tui tak hian a lo muhil a. An va kai tho a, an hlauh thu an hrilh a. Ani chu a lo tho a, thlipui leh tuifawn te chu, "Ngawi la, awm hle hle rawh" a han ti a. A lo thiang ta vek mai a, a zirtirte chu, "Enga tinge chu ti em em a in hlauh ni le, rinna reng in nei lo em ni?" tiin a kamkhat hial a ni. A zirtirte chuan mak an ti hle a, "He mi tunge ni le, thli leh dil lam pawhin a thu an awih hi," an ti a. A zirtirte hian an la hre chiang tawk lo hle a ni. Amah an zui ni tin a, a thilmak tih tam tak an hmu a, an zirtirna an ngaithla ni tin a, chuti chung chuan, "Hemi hi tunge ni le?" an la ti chauh mai. Kan chunga a ṭhatna zozai kan hmuh hnuah pawh, "Hemi hi tunge ni le?" tih fo hi thil awm thei tak chu a lo ni.

Galili dilah hian thlipui hi a thawk thut thut ṭhin a. Boruak pangngai a awm lai te hian kawl a lo phe a, thlipui a lo thawk thut a, tuifawn a lo in chhawk nghawl nghawl a. Dil chunga lawnga chuang mekte inring lo lai te pawh a tibuai leh thut ṭhin. Hringnun Galalili-ah pawh muang taka lawnga kan tawlh del del laiin thlipui na tak a lo thawk thut thin a ni. Galili-a, Lal Isua nena lawnga ral leh lam kai tum a zirtirte kha Lal Isuan thlipui a hau reh sak a. Keini pawh he khawvel tuifinriat zaua kan khualzinnaah hian thlipui leh tuifawnin min nuai se, Amah kan auh chuan min hauh reh sak dawn a ni.

Hringnun sak leh khirh ber, tuipui fawn phul bulh bulhna karah, hringnun thlipui nain min nuai lai pawhin, Lal Isuaah chuan thlamuanna kan chang thei a. Thinlung muanna min pe thei a ni. Lal Isua khan hringnun thlipui lak ata engtin nge min muan ṭhin le?

Thihna vanga lungchhiatna leh tawrhna lakah thlamuanna min pe. Thihna vanga lungchhiatna leh tawrhna thlipuiin min nuai laiin, kan Lalpa chuan thlamuanna duhawm tak min pe a ni. Lungngaihna thlipui a lo tleh lai chuan, lo tleh ṭhin tur pawh a ni a, Nunna lo awm tur ropui tak chanchin min hrilh a, min thlamuan ṭhin. Thihna thim tak mai chu Chatuan nunna engin min thlak sak a ni. Pathian hmangaihna ropui tak chanchin chu min hriattir.

Thawnthu hlui pakhat a awm. Pangpar huan enkawltupa chanchin chu. Pangpar huan enkawltupa chuan a huanah chuan pangpar duh em em mai a nei a. Ni khat chu, chu pangpar a duh em em mai chu a lo bo ta daih a, a lungawi loin, a phun nasa hle. Nakinah chuan Huan neitupa chu a lo kal a, Pangpar mawi tak chu , "Ka duh a, ka thliak ta mai a ni e," tiin a rawn hrilh fiah ta a. Thihna vanga lungngaihna leh tawrhna thlipuiin min nuai laiin kan Lalpa chuan, kan duh tak kal tate chu, Rammawia tlansate zinga par vul turin A (Pathianin) a hruai ta a ni tih min hrilh a, engtikah emaw chuan Chatuan Engah kan la tawk leh hlawm dawn a ni tiin min thlamuan ṭhin a ni.

Hringnun harsatnain rinhlelhna, buaina leh hrehawmnaa min hnuhluh laiin Lal Isua chuan muanna min pe. Engtik hun lai emaw chuan, tih ber tur hriat loh, duh thlan thiam loh hun lai kan nei ṭhin. Hringnun lam ṭhuamah kan ding a, kawng zawh ber tur hre loin kan buai fo ṭhin. Hetih huna a lam kan hawi a, "Lalpa, khawi nge ka thlan dawn le?" kan tih chuan, engkim a lo veng fel kuar ṭhin. A lungchhiat thlak lai chu, hetiang hunah hian kan tih tur kan hre lo a ni lo a, Lal Isua hnena kan inpe pumhlum lo ṭhin hi a ni. Engnge ti se min duh zawt ila, min duh ang chu ti ila, hetiang thlipui hi a lo reh ang a, muanna kan nei dawn a ni.

Rilru hahna thlipuiin min nuai laiin, muanna min pe ṭhin bawk. Thlamuanna hmelma ber chu Lungngaihna a ni. Keimahni kan inngaihtuah buai a, kan hmalam hriat lawk loh ngaihtuah buaiin kan lungngai a, kan mangang a, kan hmangaihte kan ngaihtuah a, kan lungngai fo. Lal Isua chuan, Pa, ṭul loa mahni fate mittui luan tir ngai lo tur chanchin min hrilh. Hmangaihna tawp chin nei lo, keimahni leh kan hmangaihte pawhin kan bo san theih loh tur chanchin te chu min hriattir a. Lungngaihna leh manganna, rilru buaina karah Pathian Hmangaihna leh thlamuanna duhawm tak chu min hriattir a ni.

Kan rinna ngei pawh hi thlipui hrang hrangin a han nuai a, kan nghing fo ṭhin. "Ngawi la, awm hle hle rawh," tia Galili dila thli leh tuifawn te hauh reh tu kha Kan Lalpa hi a ni. Rinhlelh tur a awm lo e.

Ram leh hnam hmangaihna hla te, Mizoram mawina puan chhuahna hla a phuahte a ropui hlawm em avanga Zofate'n kan theihnghilh ngai loh tur Rokunga khan fakna hla mawi tak tak a phuah tho a. Kan hre lar ve vek kher lo thung. Kohhran Upa a ni a, a rawngbawlpui te leh a eizawnna a a thawhpui ten sawiselna tur an hre lo an ti hial. Ani meuh pawhin, "Sualin bo mah ila" (1969), tiin a thih dawnah a testimony a puang chhuak hial. Hringnun thlipui hian a nuai ve viau ṭhin a ni. A hla te zinga kan hriat lar em em loh pakhatah chuan, " Aw, ka damlai tuipui fawn, Sual thlipui hrang karah hian, boralin ka pil mai dawn, aw, Isu min kai ang che" a lo ti hial a ni. "Khawdur leh thlipui hlauhawm, tuipui fawn inchhawk ri nen, I hnen lam ka rawn pan e; Aw, Isu min kai ang che " tiin a ṭawngṭai a. A kharna phei hi chu a mawi mange,

"Dam lai tuipui Galili

Tuifawnin min khuh mah se

Ka chhungah van lal a mu;

A tawk e, Lalpa, nang nen" Lalpaa thlamuanna neitute thu khar dan hi chu a dang bik ṭhin a ni.

Margaret Alva khan thawnthu mawi tak mai a sawi ṭhin. Tlang panga khaw te tak pakhatah hian sikul pakhat hi a awm ve a. An zirtirtu chuan a naupangte chu Lal Isua thlipui hauh reh chanchin hi a hrilh ṭhin a. Ni khat chu vur thlipui hi a tleh chiam mai. Sikul khar alo ngai dawn ta a. Thlipui karah chuan Zirtirtu chuan a naupangte chu hmun him lamah harsa takin a kalpui a. Chutih lai chuan, naupang te pakhat chuan, " Kha pa Isua kha chuan heng hi a tikiang vek ang " a ti ta reuh a. He nau hian a tidik a ni, an zirtirtu chu zirtirtu ropui tak a ni ngei mai. He thawnthu aṭanga kan zir tur chu, hringnun thlipuiin kan chhungril thlenga dim lo baksakloa min nuai laiin kan tan Lal Isua chu a awm a, Ani min awmpuina zarah chuan thlipui hlauhawm berah muanna kan nei thei a, chu chu eng thlipui mahin min len bo sak ngai lo ang.

Aw Min hum rawh Chatuan Lungpui

I hmel mawi ka hmuh hma chuan,

Dam chhung thlipui ka tuar laiin

Chatuan Lungpui min hum rawh.