Lalhruaitluanga Ralte

Guest writer

Lalhruaitluanga Ralte

Mission Vengthlang

Sulhnu 167 : Mipui tihhlim nan Loch-an khawpui dungah sipai band party kawng a zawhtir

Mizoram sipai hotu lian ber Loch-an sipai in a sak te leh sipai lammual a laih thu kan sawi tawh a, tun ṭum chu mipui tihhlim nan band party-in khawpui dunga hla rem chunga kawng an zawh thu kan sawi ang. Loch-a kan tih te, Manding Putara kan tih te, Manding Sap leh Ṭhenṭiauva kan tih te hi mi thuhmun vek a ni tih kan hre dawn nia, kan hman pawlh nawk nawk si a.

Loch-a hi Scot mi a ni a, rimawi ngaina tak leh thing leh nungchate ngaina tak mai a ni. Hna thawk reng rengin Aizawlah bul a ṭan a, a sipaite hahchawlh nan leh intihhlim nan te, sipai hotu lian leh khuallian lo kal ṭuma lo awitu atan Scottish band party a din a. Band party chuan uniform mawi tak hain lammualah an lam a, kalremin khuangpui an vaw ri dum dum a. Khuangtê an han tlir ri ṭhap ṭhap a, baja hamin mawi takin hla an han sa chu sipai chauh pawh ni lo, mipui mimir zawng zawngin hmuhnawm an tiin ngaihnawm an ti a ni. Baja (Bagpipe) bik phei hi chu Scottish-ho rimawi hmanraw dik tak a ni a, Loch-a hian band party a din avang hian Mizote chu rimawi khawvel zau zawk min ngaihthlak tira min hmuhtirin min luhpui a ni.

Band party hi an lo ngai ropui viau a lo ni a, nikum March ni 5-a zawh tak 23rd All India Police Band Competition chu Haryana state, Panchkula khuaa Bhanu hmuna Indo-Tibetan Border Police Force (ITBP) training center-ah neih a ni a. State 15 leh UT 3 aṭangin team 23 an inel a, ITBP chu a pumpuiah champion an ni.

Kumin 2024 pawh hian Republic Day lawmna pualin Sikul Naupang tan National Band competition an siam a. Mipa naupang bikah PM SHRI School Jawahar Navodaya Vidyalaya, Suratgarh, Sriganganagar, Rajasthan chu pakhatna an ni a, hmeichhe naupang zingah Droupadi Girls High School, Nishaposi, Mayurbhanj, Odisha chu pakhatna an ni.

Khawvelah pawh Pipe band inelna hi an lo nei kumtin a lo ni a, Nikum 2023 khan world pipe band champion chu Peoples Ford Boghall & Bathgate, Caledonia an ni a. Kum 2022-a champion Field Marshal Montgomery Pipe Band of Lisburn, Northern Ireland nen an final a, Scotland rama West Lothian biala mi, kum 1972-a din The Peoples Ford Boghall and Bathgate Caledonia Pipe Band chu nikum 2023 August ni 19-ah khan an champion ta a ni. He pipe band inelna hi Scotland khawpui Glasgow chhak lam tawpa lenkhawthawnna park nuam leh upa ber, Glasgow Green an tih hmunah mi 35,000 zetin an en a ni. He intihsiakna hi ni hnih awh a ni a, hmun hrang hrang aṭangin band 190 zet an inel a ni. Kumin 2024 pawh hian August thla ni 16 leh 17-ah Glasgow Green-ah tho The World Pipe Band Championships hi an nei leh dawn a ni.

Pipe band an dinna hi a lo rei tawh viau mai a, a din tirh aṭanga tun thlenga la ding pipe band upa ber chu England ram, Lancashire khuaa Accrington Pipe Band hi a ni awm e, kum 1885 khan England rama Accrington khuaa Abbey Street-ah Ex-Servicemen's Club-in an lo din tawh a ni. British sipai zingah Scottish Regiments-in pipe band hi an din hmasa ber a, Canada-ah te, Australia leh New Zealand-ah te, USA leh Commonwealth of Nations-ah te an din ta zel a ni.

Loch-a kha rimawi ngaina mi a nih avangin hmun danga British sipaite zinga Scottish Regiment-a an tih angin a sipai zingah pipe band a din nghal a. Scottish-ho rimawi hmanrua bagpipe an tih chu a chah chhuak a, a hote a zirtir a. Khatih laia sipai lammual, Dawrpui middle sikul hmunah hian chu band party chuan an zir ṭhin a ni. Loch-a hi sipai hotu thei tak leh fel tak a ni mai lo va, sipaiho leh mipuite inrem taka awm duh mi a ni. Chutiang atana a thil tih pakhat chu Inrinni apianga kawngpui dunga band party kawng a zawhtir ṭhin kha a ni.

Inrinni hi hmanlai aṭangin Mizovin bazar nia an lo hman tawh a ni a. Inrinni zinga mipui tam lai chuan Loch-a band party chuan sipai inthuamna mawi takin, an rimawi bungraw famkim nen kawng an zawh a. Lammual aṭangin Kulikawn thlengin hla mawi tak tak remin mipui an rawn awi hlim ṭhin a ni. Kawngpui dungah an thawm hria apiangin an lo en huai huai a, khatih laia Mizote tan chuan an hmuh leh hriat theih rimawi, beng titlai leh hmuhnawm ber a ni.

Hetia mipui awi tur leh tihlim tura Inrinni apianga band party-in kawng an zawh hi Aizawl sipai, North Lushai Hills Military Police an nih lai aṭanga 1st Assam Rifles an nih hnu pawhin an chhunzawm zel a, kum 1922 te kha chuan Kulikawn thlenga kawng zawh hi an la chhunzawm a ni.

Pathian zarah kan dam ang a, kar lehah chhunzawm kan tum ang.