Sulhnu 196: Vanchhungan inbuanin thusawi a hlawh

Kar hmasa khan Pastor Vanchhunga chanchin ngaihnawm tak kan sawi kha a ni a, a chanchin ngaihnawm dang kan sawi leh ang.Kan thu lakna chu Rev. Lalnghinglova lehkhabu, Zoram Nghahchhan a ni leh ang.

Sihfa khuaah kum 1905 vel khan Zosapthara (Rev. Edwin Rowlands) hovin Vanchhunga, Savawma, Khuma, Duma leh Taitea (Thangchhingpuia) te chu Aizawl aṭangin thuhrilin an zin a. An lal Thangkama khan a khuaah Pathian thu hril a duh lo hle mai a, Zosapthara leh a naute chuan thlen in an hnawng ta a. Tumahin an thlen duh loh avangin Zawlbukah an inkulh ta ngawt mai a. Chaw an inchhum chawp a, an zanriah ei khamah chuan khawlaiah chhuakin thu an hril ta a. Lal Thangkama leh a upate chuan an duh lo nasa mai a, an thuhril hlan chuan zawlbuka an puanthuah chu tuiin an leih huh vek a, thing nawi telte chu an pu bo vek bawk a. An lo haw leh chu an thawmhnaw huh vek chu an rawn hmu a, khawlaia thing bung leh hmawlhte an fawm khawm chawp a, mei chu an chhem thei hram a. An thawmhnaw huh chu tihro hman ni hek lo, an tlaivar ta ngawt mai a ni. Atukah chuan Sihfa hnaih khaw te deuhah an insawn ta a, a aia urhsun zawkin thawh leh an tum ta a ni.

Zosaptharan Sihfaa luh leh ngei a duh si a, Khuma leh Duma chuan an lo ti hrep ang tih an hlauh avangin an zui ve ngam ta lo va. Zosapthara ho chuan an lo lut leh ta ngei a, Sihfa lal Thangkama chuan an tum ruhzia a hmuh chuan a ngawi ta reng a. Zanah chuan zawlbukah an lut ve a, val upa chuan, “Zawlbuk dan pangngaiin kan han buan phawt ang chu’ng a, zawi hnak khawpa kan buan che u hnuah thu tlem in sawi thei ang,” a han ti a. “E, buan kan thiam lo ve, min ngaidam rawh u,” an tih pawhin an pawm lui ta a. Zosapthara chuan, “Vanchhung, buan ve mai rawh,” a ti a.

Tichuan, Vanchhunga chuan a puan a han veng ve ta ṭulh mai a, inbuan tur chuan a ding ta to mai a. Val upa chuan, “A chak lo zawk zawk chuan ar kan chawi a ni ang chu,” a han ti leh a. Vanchhunga chuan, “Ar kan nei ve si lo va, duli kan chawi mai a ni ang chu,” a lo ti a. Tichuan an inbuan dawn ta a, pa pakhat pa lian tak, hakuh tak mai hi a lo chhuak a. Vanchhunga chuan, “Hei hi chu ka buan duh lo, a chak deuh tur lo chhuak rawh se,” a han ti a. Pa lian deuh mai hi a lo chhuak a, an inbuan chu a ni ta nghal a. Vanchhunga chu inbuan chak pangngai tak a lo ni si a, Sihfa pa chu bawhbel pawn lamah a paih bingbilet chhuak ta ṭhuai mai a. A hnar a tauh thi a, a thi chu a reh thei lawk si lo va, an bang ta a ni (phek 44-45). An tiam ang chuan thu chu an hril ta ngei a ni awm a, eng thu tak nge an sawi chu kan hre thei ta lo a ni.

Vawi khat leh pawh Sihfaah hian Zosaphluia leh a naute thuhrilin an lut ve thung a, an thusawi avang chuan an lal Thangkama farnu Lalbuangi te nupa chuan tuithlawr chan an duh ta a. Lalbuangi hi a dam lo a, a dam lo chung chu a pasal Saiṭhuama in a ta chu Vanphunga te unauho khan lal in lamah an hruai lui a, khawvel dana thawi luih an tum a ni. Vanphunga hi Khandaih, a hnua Phullen ni ta lal a ni a, Kristiante ti duhdahtu hmingthang tak leh Kristianten an hlauh em em a ni a. A unaute chu Sihfa lal Thangkama te, Buhban lal Lalzika te, Darchhun lal Dorawta te an ni a, Pawihbawia fate an ni a, an pu chu Lalsavunga kha a ni. Chutia an farnu Lalbuangi dam lo, tuithlawr an chan duh lai taka a pasal in aṭanga an hruai chhuak lui tur chu Zosaphluia hian a lo khap a ni awm a.

Zosaphluia chuan, “Pasal nei tawh a ni a, in duh hun huna in hruai haw theih tur a ni tawh hlei nem, a pasala thu tur pawh a ni ang chu,” tiin a hnial a. Thangkama chuan, “Ka thu thu a ni,” a ti tlat mai si a. Sap chuan, “Chu ti em emin i lal em ni?” a han ti leh a. Thangkama chuan, “Lal e le, kan thu thu a nih hi hre ta che,” a han ti leh ṭalh mai a. Chutia a han chhang chu thawklehkhatah Zosaphluia chu a ding ta hluai mai a, a inhumruh a. “Chuti em a, lal chu pakhat chauh ka hria, Edward pasarihna a ni, mi dang chuti ema lal ka hre lo,” a ti dat dat mai a. Mite chuan an insual dawn emaw an ti hman a, insual em chu a thleng ta lo. “In chung thu hi Bawrhsap hnenah ka thlen ang,” tia Zosaphluian a vau tak avangin Thangkama te chu an dawl ta niin an sawi.

He mi hnu hian Tirhkoh Vanchhunga chuan mi panga hruaiin Biateah thuhrilin an zin leh a. A thuhril lai chuan tlangvalhovin an lo au nawmnah a, an eu dur dur mai a. Khuma leh Savawma chu an chechang ngam ve lo va, an zam ve deuh a ni ang. Vanchhunga chuan a han sawi lui ngat mai a, pathlawi zu rui deuh hian pai chha chha chung hian, “Khawlaia thusawi loh loh chu in leh lo nei lo, mi kawrawk hna a ni,” a lo ti tan tan a. A thusawi zawh chuan chu pa chu a zui ru ta a.

A inah chuan an va lut a, dawlrep hi a lo bai dawn mek a. Vanchhunga chuan, “E, i in leh lo chu a phuisui kher mai. I va ropui em. I va changkang tehlul em. Dawlrep lo kha bai tur i nei lo vem ni? E, arbawm pawh i nei lo a ni maw? Buhzem pawh i nei lian lo hle mai,” a ti ta loh loh mai a. Chu pa chuan a hlau ta nasa mai a, a en ngai a en kawh pat ta mai a. A thaw te a sa ta phat phat mai a, a ngawi ta reng mai a, an chhuahsan leh ta a ni.

Pathian zarah kan dam ang a, kar lehah chanchin ngaihnawm dangin chhunzawm kan tum ang.